Zakażenia oporne na antybiotyki to poważny problem medyczny na całym świecie. W związku z wyczerpywaniem się dostępnych opcji terapii, naturalne sposoby leczenia ponownie wracają do łask. Okazuje się, że kannabinoidy, w tym CBD, CBG, a także miód Manuka mogą być użyteczną bronią w walce ze szczepami drobnoustrojów, które charakteryzują się antybiotykową opornością.

Można powiedzieć, że drobnoustroje towarzyszą nam wszędzie, wszak występują one powszechnie w otaczającym nas środowisku, a i nasz organizm jest miejscem ich bytowania. Jednym z takich mikroorganizmów jest gronkowiec złocisty (Staphylococcus aureus). Bakteria zasiedla niektóre części ciała człowieka, w tym pachy, pachwiny i nos, a także dłonie. Szacuje się, że nawet 30% ludzi na całym świecie jest nosicielami tej bakterii. Oznacza to tyle, że nie stwierdza się w ich przypadku objawów zakażenia, ale przenoszą oni tę bakterię (przez kilka godzin/dni/przez całe życie) i mogą zarażać ją inne osoby. Zwykle obecność drobnoustroju nie powoduje niekorzystnych następstw zdrowotnych dla jej nosicieli, chyba że sprawa dotyczy osób o obniżonej odporności. Należą do nich osoby przyjmujące przewlekle niektóre leki (sterydy, leki immunosupresyjne po przeszczepach), kobiety w ciąży i małe dzieci, u których układ odpornościowy nie jest jeszcze w pełni dojrzały. Bardziej narażone na zakażenia są również osoby starsze, u których odporność z wiekiem ulega osłabieniu.

Zakażenie S. aureus może przyjmować różny zasięg– częściej manifestuje się występowaniem problemów skórnych, takich jak pryszcze, czyraki, ropnie czy zapaleniem mieszków włosowych. Drobnoustroje mogą jednak powodować poważniejsze infekcje jeśli mają możliwość wniknięcia do wnętrza ciała, na przykład poprzez skaleczenie czy przez ranę chirurgiczną. Wtedy może dojść do rozwoju zakażeń zagrażających życiu pacjentów, w tym gronkowcowego zapalenia płuc, zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenia wsierdzia lub w ostateczności do rozwoju sepsy (posocznicy).

Wśród gronkowców wyróżnia się te wrażliwe na stosowane antybiotyki- MSSA (meticillin sensitive Staphylococcus aureus- gronkowiec złocisty wrażliwy na metycylinę- rodzaj antybiotyku) i  MRSA (meticillin resistant Staphylococcus aureus – gronkowiec złocisty odporny na metycylinę). Z MRSA mamy do czynienia w momencie, gdy bakteria S. aureus uodparnia się na metycylinę. Oznacza to mniejszy wybór antybiotyków, które można skutecznie stosować u chorych pacjentów.

Zakażenia wywołane przez MRSA największe żniwo zbierają w szpitalach. Dotykają bowiem osób po zabiegach chirurgicznych, wyniszczonych chorobą, którzy stają się bezbronne wobec infekcji. Drugą, szczególnie narażoną grupą, są osoby po urazach wielonarządowych, poddawane wielokrotnym zabiegom. Do transferu bakterii gronkowcowych dochodzi najczęściej za pośrednictwem sprzętu używanego do zabiegów medycznych lub przez bezpośredni, codzienny kontakt z personelem szpitala lub osobami odwiedzającymi pacjentów. Dlatego tak ważne jest zachowanie odpowiedniej higieny m.in. poprzez dokładne mycie rąk przed i po zmianie opatrunku.

Coraz więcej mówi się także o konieczności poszukiwania nowych środków bakteriobójczych, które byłyby skuteczne w walce z opornymi patogenami. Nie zapominajmy, że prawdziwą skarbnicą związków o takich właściwościach są rośliny. Cannabis sativa nie stanowią wyjątku w tym względzie. Za właściwości bakteriobójcze konopi odpowiedzialne są zarówno kannabinoidy, jak i towarzyszące im substancje (m.in. terpeny – lotne związki chemiczne nadające konopi jej charakterystyczny zapach). ∆9-Tetrahydrokannabinol (THC), kannabidiol (CBD), kannabigerol (CBG), kannabichromen (CBC), i kannabinol (CBN) stanowią 5 najbardziej znanych kannabinoidów. Mają silne właściwości przeciwbakteryjne, szczególnie przeciwko opornym na antybiotyki szczepom, do których zalicza się m.in. MRSA.

Dla celów leczniczych może być stosowany zarówno ekstrakt uzyskany bezpośrednio z konopi, jak i oczyszczone kannabinoidy. Najbardziej obiecującymi związkami wydają się być kannabidiol (CBD) i kannabigerol (CBG), ponieważ są pozbawione właściwości psychotropowych w przeciwieństwie do innych kannabinoli oddziałujących na centralny układ nerwowy (np. THC).

Naturalne antybiotyki nie zastępują kuracji przepisywanej przez lekarzy, jednak mogą stanowić jej wartościowe uzupełnienie. Należy pamiętać, że większość z nich nie jest obecnie przebadana – dlatego nie można z całą pewnością stwierdzić, iż są pozbawione działań ubocznych. Aczkolwiek w świetle obecnych problemów, które stwarza oporność bakterii na tradycyjne leki, badacze coraz bardziej skłaniają się do wykorzystywania naturalnych środków.

W kolejnym artykule poznacie właściwości miodu Manuka, z którym także wiąże się duże nadzieje w walce z antybiotykoopornymi bakteriami.

 

Bibliografia:

https://www.thh.nhs.uk/documents/_Patients/PatientLeaflets/infectioncontrol/MRSA/MRSA_Advice_Polish.pdf

Tariq Ahmad Lone, Reyaz Ahmad Lone. Extraction of cannabinoids from cannabis sativa L plant and its potential antimicrobial activity. Universal Journal of Medicine and Dentistry Vol. 1(4) pp. 051-055, April, 2012.

Giovanni Appendino, Simon Gibbons, Anna Giana, Alberto Pagani, Gianpaolo Grassi, Michael Stavri, Eileen Smith, M. Mukhlesur Rahman. Antibacterial Cannabinoids from Cannabis sativa: A Structure−Activity Study. J. Nat. Prod., 2008, 71 (8), pp 1427–1430.