Maj jest miesiącem kojarzonym głównie z maturami, kwitnącymi kasztanami i polami żółtych „mleczy”, jak popularnie określa się Mniszki lekarskie (łac. Taraxacum officinale). Te powszechnie występujące chwasty mogą być jednak wykorzystane „w dobrych celach”, o ile rośliny nie będą zbierane z przydrożnych obszarów lub intensywnie nawożonych pól. Dzisiaj przedstawimy Wam sposób na przygotowanie syropu z kwiatów Mniszka. Po co w ogóle go stosować i w jaki sposób przygotować taki syrop?

Kilka słów o surowcu…

W fitoterapii wykorzystuje się całą roślinę tzn. korzeń, ziele, liście oraz kwiatostany (koszyczki) Mniszka, a także sok mleczny. Korzeń, ziele i sok zawierają duże ilości substancji goryczowych, które wykazują silne działanie żółciotwórcze (cholereticum) wskutek bezpośredniego pobudzenia czynności wątroby oraz żółciopędnie (cholagogum) poprzez zmniejszenie napięcia mięśni gładkich i tym samym oporów w drogach żółciowych. Ponadto ze względu na gorzki smak, związki goryczowe zwiększają ilość wydzielanego soku żołądkowego.

Wskazaniami do stosowania Mniszka są więc niestrawność, brak łaknienia, bezsoczność, niedomagania czynnościowe wątroby w wyniku których nie tworzy się odpowiednia ilość żółci, trudności w trawieniu.

Surowiec ten może być podawany pomocniczo przy problemach z układem moczowym (m.in. przy przewlekłym zapaleniu moczowodów, pęcherza moczowego) z uwagi na swoje właściwości moczopędne i saluretyczne. Zewnętrznie okłady ze świeżo wyciśniętego soku mlecznego mogą być aplikowane na brodawki, kurzajki i kłykciny (działanie podobne do soku pozyskiwanego z Glistnika jaskółcze ziele- Chelidonium majus). Natomiast młode liście Mniszka mogą być spożywane jako sałatka- zawierają duże ilości witaminy C, a także witamin z grupy B.

To co nas interesuje, czyli kwiaty Mniszka zawierają barwniki (karoteny, ksantofile), śluzy i flawonoidy o właściwościach przeciwzapalnych, przeciwskurczowych, żółciopędnych i moczopędnych. Syrop sporządzony z kwiatów Mniszka może być stosowany w infekcjach górnych dróg oddechowych przebiegających z bólem gardła i kaszlem (każdego rodzaju) lub jako środek wspomagający trawienie i pobudzający wydzielanie soków żółciowych.

Po zebraniu świeżych kwiatów Mniszka lekarskiego lepiej odciąć zielone części kwiatów- syrop będzie łagodniejszy w smaku z uwagi na mniejszą zawartość substancji goryczowych (jeśli zostawicie te zielone części kwiatów, syrop ewidentnie będzie miał goryczowy posmak). W dodatku im starsze kwiaty i im późniejszy okres kwitnienia, tym większa zawartość tych związków, więc trzeba się bardziej przyłożyć do usunięcia tych  zielonych części.

 

Przepis na syrop z kwiatów Mniszka

Ilość składników na 1 porcję – czyli 2-3 słoiki

  • 300-500 kwiatów mniszka lub inaczej- w 1 litrowym garnku powinna zmieścić się potrzebna ilość lekko ubitych kwiatów
  • 1 litr wody
  • 1 kg cukru
  • sok z 1 cytryny
  • opcjonalnie – 2 gałązki świeżego tymianku
    • dzięki temu syrop będzie miał lepsze właściwości wykrztuśne i dezynfekujące drogi oddechowe

 

Przygotowanie syropu z Mniszka

  1. Zbieramy kwiaty
  2. Odstawiamy je w przewiewnym miejscu na 2-3h
  3. Odcinamy zielone części kwiatów
  4. Zalewamy kwiaty wodą
  5. Możemy dodać tymianek
  6. Gotujemy jakieś 20 minut
  7. Po wystudzeniu odstawimy na 24h do lodówki
  8. Po 24h gotujemy całość jeszcze raz i po wystudzeniu odciskamy sok przez gazę apteczną
  9. Do klarownego soku dodajemy cukier i cytrynę
  10. Gotujemy ciągle mieszając do uzyskania konsystencji gęstego miodu (jakieś 30min. gotowania z cukrem – konsystencja będzie lejąca, natomiast 1,5h-2h – konsystencja będzie „gęsto-miodowa”)
  11. Gorący syrop przelewamy do wyparzonych słoików
  12. Nie trzeba go pasteryzować (ze względu na dużą zawartość cukru). Jego data przydatności do spożycia wynosi około 12 miesięcy

 

Jak go stosować?

Może być stosowany jako zamiennik miodu, do słodzenia herbaty czy kawy lub jako syrop do np. polewania naleśników.

W lecznictwie:

Zarówno u dzieci i dorosłych, w przypadku infekcji – stosuje się:

  • 1 łyżeczkę od 2 – 4 razy dziennie

Na trawienie:

  • 1 łyżeczkę przed posiłkiem do 3 razy dziennie (solo albo rozpuścić w połowie szklanki przegotowanej wody)

 

Przeciwwskazania?

Ze względu na dużą zawartość cukru nie zaleca się stosowania go u osób chorujących na cukrzycę. Syrop z mlecza nie jest również zalecany u osób chorujących na wrzody żołądka (ponieważ związki goryczowe które zawiera mniszek mogą nasilać wydzielanie soków żołądkowych i nasilać dolegliwości).

 

A Wy macie swoje sprawdzone przepisy na syrop z Mniszka lekarskiego?

 

Bibliografia:

‘Fitoterapia i leki roślinne’ – E.Lamer-Zarawska Warszawa 2007

‘Farmakognozja’ – I. Matławska Poznań 2008

Syrop z mniszka lekarskiego (z „mlecza”) – prosty i sprawdzony przepis