Do tej pory dane dotyczące skuteczności podawania oleju CBD we wspomaganiu leczenia padaczki dotyczyły opinii rodziców chorych dzieci lub osób dorosłych cierpiących na to schorzenie i stosujących preparaty z CBD. Pod koniec czerwca tego roku FDA (amerykańska agencja ds. Żywności i Leków) oficjalnie zatwierdziła lek o nazwie Epidiolex, który w swoim składzie zawiera czysty, wyizolowany kannabidiol (CBD).

Po przejściu całej ścieżki rejestracji, w tym uzyskaniu pozytywnych rezultatów w trakcie badań klinicznych na chorych pacjentach, stwierdzono, że Epidiolex może być stosowany u dzieci, które ukończyły drugi rok życia i starszych w leczeniu dwóch rodzajów zespołów epileptycznych: zespołu Dravet, rzadkiej genetycznej dysfunkcji mózgu, która najczęściej jest diagnozowana w pierwszym roku życia dziecka oraz zespołu Lennox-Gastauta, postaci padaczki z wieloma rodzajami napadów padaczkowych, które pojawiają się we wczesnym dzieciństwie, zwykle pomiędzy 3 a 5 rokiem życia.

Na podstawie powyższych informacji wydaje się więc, że nie ma istotnej różnicy czy we wspomaganiu terapii padaczki stosuje się preparat zawierający tylko i wyłącznie wyizolowany kannabidiol (np. Epidiolex) czy olej CBD zawierający ekstrakt roślinny, w którym oprócz cennego kannabidiolu znajdują się także inne, choć mniej znane kannabinoidy, a także terpeny, flawonoidy, które wspomagają działanie kannabidiolu, a także wykazują własne, korzystne dla zdrowia właściwości.   

Wątpliwości dotyczące tego, która opcja jest lepsza, zostały rozwiane we wrześniu 2018 r., kiedy to opublikowane zostały wyniki metaanalizy dotyczącej stosowania CBD we wspomaganiu terapii padaczki. Czym jest metaanaliza? Metaanaliza to specyficzny rodzaj badania, które ma na celu wyciągnięcie uogólnionych wniosków z rezultatów opublikowanych w wielu pracach naukowych na dany temat. Rezultaty opublikowanej dwa miesiące temu metaanalizy potwierdziły przekonanie, że kannabidiol rzeczywiście wykazuje skuteczność w redukcji napadów w niektórych rodzajach padaczki, a ekstrakty roślinne bogate w CBD i inne związki (terpeny, flawonoidy) na ogół sprawują się lepiej niż izolaty CBD.

Trzech brazylijskich naukowców – Fabricio Pamplona, ​​Lorenzo Rolim da Silva i Ana Carolina Coan – porównali dane z 11 różnych badań obejmujących 670 pacjentów, którzy byli leczeni preparatami z CBD przez co najmniej 6 miesięcy. W metaanalizie wzięto pod uwagę trzy rodzaje padaczek dziecięcych- zespół Dravet, Lennox-Gastaut i spowodowaną przez mutacje w genie CDKL5 wczesną encefalopatię dziecięcą. Pod lupę wzięto także skuteczność, wymagane dawki i skutki uboczne związane ze stosowaniem różnych preparatów. Autorzy dokonali również analizy różnic w skuteczności redukcji napadów pomiędzy ekstraktami bogatymi w CBD i izolatami CBD.

W przypadku 71% pacjentów używających bogatych w CBD ekstraktów odnotowano zmniejszoną częstość napadów, a w grupie używających izolatów CBD- 46% ogółu pacjentów. To duża skuteczność biorąc pod uwagę fakt, że większość tych chorych, zazwyczaj małych dzieci, wykazywała oporność wobec dotychczasowego leczenia, stosując  4 do nawet 12 leków w okresie trzech lat poprzedzających zastosowanie CBD. Autorzy ustalili także u ilu pacjentów doszło do ponad 50% i 70% zmniejszenia napadów lub do całkowitego ich ustania. Zarówno ekstrakty roślinne, jak i izolaty CBD pomogły zmniejszyć liczbę napadów o ponad 50% u około 40% pacjentów, co sugeruje, że obie formulacje mogą być wysoce skutecznymi środkami. Oba rodzaje formulacji zmniejszyły napady o 70% u około jednej czwartej pacjentów, a statystycznie ujmując u jednego na 10 pacjentów stosujących CBD odnotowano całkowite ustanie napadów.

Być może najbardziej uderzającym wnioskiem z przeprowadzonej metaanalizy jest dramatyczna różnica w dawkach dla izolatów w porównaniu z ekstraktami bogatymi w CBD. Średnia dawka dla osób stosujących czysty CBD wynosiła 25,3 mg / kg masy ciała/ dzień, a dla ekstraktów bogatych w CBD wynosiła 6,0 mg / kg masy ciała / dzień. Innymi słowy, CBD w ekstrakcie roślinnym było ponad 4 razy silniejsze niż izolowany CBD. Wynik ten jest odbiciem tego, co nazywa się „efektem entourage”, w którym wpływ terapeutyczny całej rośliny jest większy niż w przypadku pojedynczego związku. Dodatkowo wykazano przewagę roślinnego wyciągu jeśli chodzi o bezpieczeństwo stosowania- w odróżnieniu od izolatu, stosowanie ekstraktu CBD wiązało się z mniejszą ilością zgłaszanych skutków ubocznych. 73% pacjentów zażywających izolat CBD zgłaszało łagodne działania niepożądane w porównaniu do 33% pacjentów w grupie stosujących wyciąg roślinny. Autorzy sugerują, że różnica ta wynika przede wszystkim z niższej dawki stosowanego ekstraktu CBD.

 

Podsumowując, wyniki opublikowanej we wrześniu metaanalizy pokazują, że zarówno wyciągi roślinne z kannabidiolem, jaki i izolaty zawierające ten związek wykazują skuteczność w redukcji napadów padaczkowych, choć w przypadki roślinnego ekstraktu możliwe jest stosowanie niższych dawek, co może mieć znaczący wpływ na mniejszą liczbę działań ubocznych po zastosowaniu takiego preparatu.

 

 

Bibliografia:

https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/fneur.2018.00759/full

Michael Borenstein, Introduction to Meta-Analysis, John Wiley & Sons, 24 sierpnia 2011, s. 270 i następne, ISBN 978-1-119-96437-7
https://www.leafly.com/news/politics/fda-approves-epidiolex-a-marijuana-based-cbd-drug-for-seizures

https://edition.cnn.com/2018/06/25/health/fda-approves-first-cannabis-drug-bn/index.html