Nie ulega wątpliwości, że zarówno kannabidiol (CBD), jak i tetrahydrokannabinol (THC) są najlepiej poznanymi składnikami konopi. Liczne badania naukowe wskazują na ogromny potencjał stosowania CBD oraz THC, choć w przypadku tego drugiego związku możliwe jest wystąpienie niepożądanych efektów psychoaktywnych. Zastosowanie obu kannabinoidów ( taka kombinacja występuje w preparacie Sativex) pozwala na osiągnięcie działania terapeutycznego przy minimalizacji skutków ubocznych.

Leki lekami, ale natura jest bardziej skomplikowana. W konopiach, oprócz wspomnianych wyżej kannabinoidów, stwierdzono występowanie aż 420 różnych związków takich jak: terpeny, aminokwasy, białka, cukry, enzymy, kwasy tłuszczowe, estry i flawonoidy. Współdziałając ze sobą, odgrywają ważną rolę w zapewnieniu korzyści terapeutycznych podczas leczenia wielu schorzeń.

W takim przypadku możemy mówić o „efekcie synergii”. Naturalnie pojawia się pytanie: skąd to wiemy?

W połowie lat 80. amerykańska FDA dopuściła do obrotu lek Marinol, w skład którego wchodził otrzymywany syntetycznie tetrahydrokannabinol.  Naukowcy spodziewali się, że zadziała tak samo dobrze jak stosowanie całej rośliny konopi. Okazało się, że pacjenci często przerywali kurację Marinolem, głównie ze względu na nasilone objawy uboczne, natomiast lepiej reagowali na połączone składniki konopi, czyli THC i CBD.

Wyniki eksperymentu przeprowadzonego przez Wilkinsona oraz jego współpracowników potwierdziły powyższe spostrzeżenia. Naukowcy badali skuteczność konopi jako środka leczniczego na spastyczność mięśni związaną ze stwardnieniem rozsianym. W tym celu podawali myszom 1mg THC i 5mg/kg ekstraktu z konopi, zawierającego identyczną ilość tetrahydrokannabinolu. Podobnie jak poprzednio, lepsze wyniki uzyskano po zastosowaniu kompleksowego ekstraktu z całej rośliny.

W 1998 roku izraelscy naukowcy Shimon Ben-Shabat i Raphael Mechoulam po raz pierwszy opisali efekt synergii. Tym samym potwierdzili, że w wielu przypadkach ekstrakcja całej rośliny konopi przynosi więcej korzystnych efektów terapeutycznych niż otrzymywanie syntetycznie czystych kannabinoidów. Teoria synergii została w ostatnich czasach upowszechniona przez badaczy Wagnera i Ulrich-Merzenicha, którzy zdefiniowali potencjalne mechanizmy działania ekstraktu z całej rośliny konopi w postaci m.in. możliwości poprawy absorpcji składników aktywnych czy zdolności do minimalizacji skutków ubocznych.

„Podobne rozpuszcza się w podobnym” – tak brzmi jedna z reguł chemii, która dobrze opisuje zaobserwowany efekt synergii. Zarówno kannabinoidy, jak i obecne w roślinie związki terpenowe są cząsteczkami hydrofobowymi, nierozpuszczalnymi w wodzie, ale dobrze rozpuszczalnymi w medium tłuszczowym.  Ta cecha została  wykorzystana do opatentowania plastra przezskórnego, który dostarcza kannabinoidy do krwiobiegu, wykorzystując terpen jako promotor przenikania.Dodatkowo związki terpenowe ułatwiają przenikanie THC przez barierę krew- mózg i  modulują powinowactwo tego kannabinoidu do receptora CB1, co może przełożyć się na efektywniejsze działanie lecznicze.

Wreszcie efekt synergii tłumaczy zdolność CBD do zmniejszania psychoaktywnych efektów tetrahydrokannabinolu. Wiemy już, że wielu pacjentów podczas stosowania leku Marinol doświadczyło zwiększonego lęku czy nawet paranoi. Ale podanie duetu CBD i THC zawartego w  konopiach w znacznym stopniu ograniczyło te efekty.

Jak widać natura działa kompleksowo, a kannabinoidy mogą współpracować razem z innymi składnikami ekstraktu z konopi, co ostatecznie zapewnia maksymalizację działania leczniczego.

 

W artykule wykorzystano następujące źródła:

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3165946/

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4740396/

https://www.medicaljane.com/category/cannabis-classroom/terpenes/#introduction-to-terpenes

Medicinal cannabis: is ¢ 9–tetrahydrocannabinol necessary for all its effects? J. D. Wilkinson, B. J. Whalley, D. Baker, G. Pryce, A. Constanti, S. Gibbons and E. M. Williamson, JPP 2003, 55: 1687–1694 ß 2003 The Authors Received June 4, 2003 Accepted August 6, 2003 DOI 10.1211/0022357022304 ISSN 0022-3573