Jeszcze do niedawna niedobory witaminy D3 były utożsamiane jedynie z problemami z układem kostno-stawowym. Dzięki licznym badaniom przeprowadzonym w ostatnich latach dziś już wiemy, że substancja ta reguluje o wiele więcej procesów zachodzących w ludzkim organizmie niż do tej pory przypuszczaliśmy.

Witamina D jest rozpuszczalna w tłuszczach, dla tego też w formie naturalnej występuje jedynie w produktach o dużej zawartości tłuszczu. Spośród naturalnych źródeł najwięcej witaminy D znajduje się w świeżym węgorzu, który zawiera aż 1200 j.m. / 100 g. Także inne ryby np. łosoś lub śledź zawierają duże ilości tej substancji. Natomiast wbrew obiegowej opinii, sery żółte, mleko krowie są stosunkowo ubogim źródłem witaminy D (odpowiednio 7.6-28 j.m w 100 g i 0.4-1.2 j.m. w 100 ml) [1].

Kobiety ciężarne są szczególnie narażone na niedobory witaminy D3. Uczonym z Holandii [2] udało się udowodnić, że zbyt niski poziom tej substancji w organizmie kobiety ciężarnej może być jednym z czynników będących przyczyną autyzmu. Niedobory witaminy D3 są prawdopodobnie powiązane z zaburzeniami wczesnego rozwoju mózgu. Przypuszczalnie powodują słabszy przyrost neuronów i połączeń międzykomórkowych.

Odkrycie receptorów dla witaminy D między innymi na komórkach mięśni gładkich naczyń krwionośnych, śródbłonka oraz na kardiomiocytach skłoniło naukowców do zbadania wpływu omawianej substancji na układ krążenia [3]. Dziś już wiadomo, że aktywny metabolit witaminy D wpływa między innymi na regulację układu renina-angiotensyna-aldosteron (głównego celu w stosowanej obecnie terapii farmakologicznej nadciśnienia tętniczego). Badania na myszach dowiodły, że u osobników pozbawionych receptora dla witaminy D ekspresja reniny i produkcja angiotensyny II były kilkukrotnie wyższe niż u zwierząt posiadających ten receptor [4]. Było to przyczyną akumulacji wody w organizmie, co wtórnie prowadziło do rozwoju nadciśnienia tętniczego. Kalcytriol wpływa także na proliferację, migrację i kurczliwość komórek mięśni gładkich naczyń oraz może opóźniać powstawanie blaszki miażdżycowej. Naukowcy ze Stanów Zjednoczonych zauważyli, że spośród pacjentów z zawałem mięśnia sercowego, 96% miała niedobory witaminy D3 [5].

Suplementacja cholekalcyferolu może również wspomagać zdrowie psychiczne. Naukowcy z Norwegii przeprowadzili eksperyment na grupie 441 pacjentów zmagających się z depresją i z nadwagą oraz otyłością. Chorych podzielono na trzy grupy, z których pierwsza otrzymywała przez rok 20 tys. jednostek tygodniowo, druga 40 tys. jednostek tygodniowo, a trzecia przyjmowała środek nie zawierający substancji czynnej, który pełnił rolę placebo. Badanie wykazało istotną poprawę objawów depresji u pacjentów z obu grup z suplementacją (mierzone kwestionariuszem samooceny Becka), przy braku efektów w grupie placebo [6].

Aktywne metabolity witaminy D3 mają ochronne działanie na neurony (stymulują wydzielanie neurotrofin, które sprzyjają odżywieniu komórek nerwowych) i na drogi transmisji w ośrodkowym układzie nerwowym [7]. Efekt ten poprawia funkcjonowanie człowieka pod względem poznawczym. W schorzeniach takich jak choroba Parkinsona czy Alzheimera występuje obniżony poziom witaminy D3. Naukowcy z Uniwersytetu w Cambridge zbadali 212 osób w wieku powyżej 65 lat. Pacjenci z niższym poziomem witaminy D3 osiągnęli dwukrotnie gorsze wyniki w testach oceniających pamięć [8].

Istnieją przypuszczenia, że niedobór witaminy D3 może mieć związek z rozwojem nowotworów. Badania przeprowadzone in vitro dowiodły, że 1,25-dihydroksycholekalcyferol, czyli produkt będący aktywną formą witaminy, reguluje wzrost i różnicowanie komórek [9]. Badania nad linią białaczkową M1 i HL-60 udowodniły, że 1,25(OH)2D3 hamuje proliferację nieprawidłowych komórek [9]. Innym potwierdzonym antynowotworowym mechanizmem działania witaminy D3 jest aktywacja apoptozy. Udowodniono to na przykładzie raka sutka, jelita grubego i prostaty [10]. Mechanizm nie został jednak do końca poznany. Wiadomo jednak, że pochodne witaminy D3 hamują ekspresję protoonkogenu bcl-2. Szeroka metaanaliza przeprowadzona przez naukowców ze Stanów Zjednoczonych wykazuje, że u pacjentek z wysokim poziomem witaminy D3 w surowicy ryzyko rozwoju raka piersi jest o połowę niższe niż u pacjentek z niskim stężeniem [11].

Czynnikami niedoboru witaminy D3 są: wcześniactwo, wiek podeszły, obniżona synteza skórna (wynikająca np. z pracy w godzinach nocnych lub ciemnej karnacji), nadwaga, otyłość, niektóre choroby genetyczne, a także zaburzenia pracy nerek i wątroby [12]. Witamina D powinna być stosowana u osób bez niedoborów w następujących dawkach [13]:

-400 IU/ dobę dla niemowląt karmionych piersią do 6 miesiąca życia,

-400-600 IU/dobę dla niemowląt od 6 do 12 miesiąca życia,

-600-1000 IU/dobę u dzieci i nastolatków od 1 do 18 roku życia,

-800-2000 IU/dobę u osób dorosłych i w wieku podeszłym,

-1500-2000 IU/dobę dla kobiet w ciąży.

Według amerykańskiego Narodowego Instytutu Zdrowia prawidłowy poziom witaminy D3 w organizmie powinien wynosić powyżej 20 ng/ml. Wartość poniżej 12 ng/ml może prowadzić do krzywicy i osteomalacji.

Ostatnie doniesienia przedstawiają bardzo obiecująco przyszłe zastosowanie witaminy D3 w profilaktyce i leczeniu wielu schorzeń. Ze względu na położenie geograficzne Polski synteza skórna tej substancji nie jest wystarczająca. Warto więc skorzystać z preparatów przeznaczonych do suplementacji.


Olej CBD z kwiatów konopi możesz kupić w sklepie internetowym wpisując w wyszukiwarkę www.medycznyolej.com lub wciskając przycisk poniżej

Sklep

 


 

 

  1. Kunachowicz H., Nadolna I., Przygoda B. i wsp.: Tabele składu i wartości odżywczej żywności. Wydawnictwo Lekarskie PZWL. Warszawa, 2005

  2. Wouter G Staal. Autism, Vitamin D and Early Brain Development. „Human Genetics & Embryology”. 6 (2), 2016

  3. Agata Bogołowska-Stieblich, Marek Tałałaj Rola witaminy D w chorobach układu sercowo-naczyniowego Borgis – Postępy Nauk Medycznych 3/2012, s. 252-257

  4. Li YC, Kong J: 1,25-Dihydroxyvitamin D3 is a negative endocrine regulator of the renin-angiotensin system. J Clin Invest 2002; 110: 229-238.

  5. Lee JH, Gadi R, Spertus JA, Tang F, O’Keefe JH. Prevalence of vitamin D deficiency in patients with acute myocardial infarction. Am J Cardiol. 2011 Jun 1;107(11):1636-8. doi: 10.1016/j.amjcard.2011.01.048. Epub 2011 Mar 23.

  6. Jorde R., Sneve M., Figenschau Y. i wsp.: Effects of witamin D supplementation on symptoms of depression in overweight and obese subjects: randomized double blind trial. J. Intern. Med. 2008; 264: 599-609.

  7. Olga Józefowicz1, Jolanta Rabe-Jabłońska, Jarosław Bogaczewicz, Anna Woźniacka Rola witaminy D3 w patogenezie zaburzeń psychicznych

  8. McCann J.C., Ames B.N.: Is there convincing biological or behavioral evidence linking vitamin D deficiency to brain dysfunction? FASeB J. 2008; 22: 982-1001.

  9. Tanaka H, Abe E, Miyaura C i wsp. 1 alpha,25-Dihydroxycholecalciferol and a human myeloid leukaemia cell line (HL-60).Biochem J 1982; 204: 713ñ719.

  10. Beer TM, Myrthue A. Calcitriol in cancer treatment: from the lab to the clinic. Mol Cancer Ther 2004; 3: 373ñ381.

  11. Cedric F. Garland Edward D. Gorham Sharif B. Mohr William B. Grant Edward L. Giovannucci Martin Lipkin Harold Newmark Michael F. Holick, Frank C. Garland Vitamin D and prevention of breast cancer: Pooled analysis Journal of Steroid Biochemistry & Molecular Biology 103 (2007) 708–711

  12. redaktor naukowy: prof. dr hab. med. Mirosław Jarosz Normy żywienia dla populacji polskiej – nowelizacja, Instytut Żywności i Żywienia

  13. Lek. Joanna Walczyk Wytyczne suplementacji witaminy D – skrót aktualnych zaleceń Medycyna Praktyczna, Diabetologia