# Kannabinoidy kontra wymioty, czyli dlaczego CBD ma działanie przeciwwymiotne?

Kannabinoinody zaliczane są do związków o charakterze przeciwwymiotnym. Dronabinol (tetrahydrokannbinol) oraz pochodne THC, czyli Nabilon i Lewonantrodol, są lekami pobudzającymi receptory CB1, co z jednej strony stymuluje apetyt, a z drugiej strony- hamuje nudności czy wymioty. Jednak ze względu na działanie psychoaktywne i euforyzujące (Nabilon i Lewonantrodol wykazują w tym względzie nieco mniejszą siłę działania niż Dronabinol) leki tego typu są rzadko stosowane w lecznictwie- do wyjątków należy zwalczanie wymiotów związanych z chemioterapią, także u pacjentów w stanie terminalnym.

Wiemy również, że podawanie kannabidiolu (CBD) może redukować niekorzystne działanie psychoaktywne spowodowane przez THC czy jego pochodne, a niedawno naukowcy potwierdzili przeciwwymiotne właściwości samego kannabidiolu. Ale zacznijmy od początku.

Ośrodek odpowiadający za odruch wymiotny mieści się w rdzeniu przedłużonym i podlega wpływowi neuronów (komórek nerwowych) występujących w obrębie chemoreceptorowej strefy wyzwalającej (rysunek poniżej).

Kostowski W., Herman Z., Farmakologia- podstawy farmakoterapii, wyd. PZWL, Warszawa 2004

 

Strefa ta wykazuje czułość wobec substancji emetogennych (wyzwalających odruch wymiotny) znajdujących się w we krwi, którymi mogą być niektóre leki czy toksyny. W obrębie chemoreceptorowej strefy wyzwalającej istnieje duża liczba receptorów dopaminowych D2 oraz serotoninowych 5-HT3. Naukowcy stwierdzili, że występowanie nudności i wymiotów jest związane ze wzrostem poziomu neuroprzekaźnika serotoniny w tym obszarze mózgu. Serotonina wiążąc się ze swoim receptorem 5-HT3, powoduje nudności i wymioty.

Już od dawna wiadomo, że THC aktywuje receptory kannabinoidowe CB1, a te ograniczają uwalnianie serotoniny, przez co w mniejszym stopniu pobudza ona swoje receptory 5-HT3. W związku z tym dochodzi do zmniejszenia emetogennego działania serotoniny.

Teraz naukowcy potwierdzili przeciwwymiotne właściwości CBD. Okazuje się, że kannabidiol posiada zdolność do łączenia się z innymi receptorami serotoninowymi, 5-HT1A, a ich aktywacja może obniżać poziom serotoniny poprzez blokowanie jej uwalniania z komórek nerwowych. Stąd połączenie THC i CBD przynajmniej w teorii może wywierać silne działanie przeciwwymiotne poprzez dwa odrębne mechanizmy działania: aktywację  receptorów kannabinoidowych typu I (CB1) poprzez THC oraz pobudzenie receptorów 5-HT1A przez CBD. Na podstawie tych dwóch mechanizmów dochodzi do zmniejszenia się poziomu serotoniny, która w pełni nie może łączyć się ze swoimi receptorami 5-HT3, a przez to powodować m.in. nudności czy wymiotów. Nie zapominajmy o także o korzystnym wpływie CBD na blokowanie działań niepożądanych THC, szczególnie w kwestii zmian postrzegania.

# Nowe spojrzenie na schizofrenię i uzależnienie od marihuany

Przez dziesięciolecia panowało przekonanie, że marihuana zwiększa ryzyko rozwoju schizofrenii. Niedawno opublikowane badania rzuciły nowe światło na kwestie stosowania marihuany, uzależnienia od niej i zachorowania na schizofrenię. Naukowcy zidentyfikowali bowiem gen związany z uzależnieniem od marihuany i ryzykiem rozwoju schizofrenii, a następnie porównali DNA konkretnych osób z ich zachowaniem i cechami osobowości. Korzystając z technik statystycznych rozszerzających wnioskowanie na większą populację ludzi ujawniono, że ​​pacjenci chorujący na schizofrenię częściej stosują konopie indyjskie. Wyniki tego badania zaburzają więc tradycyjne pojmowanie związku między marihuaną a schizofrenią, bo zamiast przekonania, że to marihuana zwiększa ryzyko rozwoju schizofrenii, okazuje się, że samo zachorowanie na schizofrenię może zwiększać prawdopodobieństwo sięgnięcia po konopie indyjskie. W ramach doświadczeń potwierdzono także przeciwpsychotyczny potencjał CBD. Według dwóch niezależnie przeprowadzonych badań obrazowania mózgu, CBD może częściowo znormalizować aktywność mózgu zaburzoną przez chorobę. Schizofrenia charakteryzuje się bowiem dezorganizacją myślenia i zaburzeniami poznawczymi, które wynikają z nieprawidłowej aktywności mózgu. W jednym z badań naukowcy odkryli, że CBD zwiększa siłę oddziaływania pomiędzy prążkowiem a korą przedczołową, dwoma regionami mózgu zaangażowanymi w procesy poznawcze.

Tak więc osoby, które sięgają po marihuanę i cierpią z powodu zaburzeń natury psychicznej, powinny zwracać szczególną uwagę na zawartość w konopiach poszczególnych kannabinoidów- lepiej wybierać produkty o wyższym poziomie CBD.

 

# Mniej nie znaczy gorzej, czyli jak sprawują się niskie dawki CBD

Stosowanie CBD wiąże się z szerokim spektrum korzyści terapeutycznych, głównie z uwagi na dużą liczbę celów molekularnych (receptorów, enzymów), na które działa ten związek. Obecne badania koncentrują się na identyfikacji takich celów oraz oszacowaniu potrzebnej dawki CBD, która będzie wpływała na zmianę ich działania. Podawanie CBD rozpoczyna się od niskich dawek, stopniowo je zwiększając. Ale podawanie niskich dawek ma też swoje zalety m.in. zmniejsza negatywne skutki, jakie mogą wystąpić z powodu interakcji pomiędzy kannabidiolem podawanym w wysokich dawkach a innymi, jednocześnie stosowanymi lekami. Hiszpańscy naukowcy odkryli, że niskie dawki CBD blokują aktywność receptorów sigma 1, która regulują z kolei funkcjonowanie receptorów NMDA w mózgu. Te ostatnie mają wpływ m.in. na odczuwanie bólu czy rokowania po udarze.

W serii eksperymentów na myszach naukowcy podawali im niskie stężenia CBD bezpośrednio do mózgu i mierzyli jego wpływ na reakcje bólowe oraz zakres uszkodzenia mózgu po udarze. W testach bólu, CBD poprawiło działanie przeciwbólowe morfiny, pozwalając myszom dłużej wytrzymać ból. Po przebytym udarze myszy, którym podawano kannabidiol miały znacznie mniej uszkodzeń obejmujących tkankę mózgową niż te w grupie kontrolnej. Jeśli gryzonie sztucznie pozbawiono receptorów sigma 1 , to podawanie CBD okazało się nieskuteczne w zmniejszaniu bólu i poprawie stanu zdrowia po przebytym udarze mózgu, stąd naukowcy wysnuli wniosek, że właśnie ten receptor jest celem molekularnym kannabidiolu. Wyniki tego badania potwierdzają także zdolność CBD do ochrony mózgu przed działaniem czynników uszkadzających. To naprawdę ekscytujący obszar dla przyszłych badań klinicznych z udziałem pacjentów.

 

Bibliografia:

https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0028390818305987?via%3Dihub

https://www.nature.com/articles/s41593-018-0206-1

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/30223868

Korbut R., Farmakologia, wyd. PZWL, Warszawa 2013

Kostowski W., Herman Z., Farmakologia- podstawy farmakoterapii, wyd. PZWL, Warszawa 2004

Mutschler E., Farmakologia i toksykologia, wyd. Medpharm, Wrocław 2016