Z artykułu opublikowanego w Medical Cannabis and Cannabinoids dowiadujemy się, że doustne preparaty zawierające THC i CBD mogą być stosowane do łagodzenia objawów towarzyszących ciężkiej demencji. Należy jednak nadmienić, że takie wnioski wysnuto na podstawie rezultatów badania pilotażowego z niewielką liczbą osób w grupie badanych (10 kobiet cierpiących z powodu ciężkiej demencji przebywających w specjalistycznym domu opieki w Genewie). Samo badanie miało na celu wstępną ocenę bezpieczeństwa i skuteczności stosowania doustnych leków zawierających kannabinoidy (THC i CBD) wśród pacjentów cierpiących z powodu zaburzeń otępiennych.

Otępienie lub inaczej demencja to stan chorobowy objawiający się stopniowym upośledzeniem funkcji poznawczych, w tym problemami z zapamiętywaniem, spowolnieniem myślenia, a także zaburzenia zachowania m.in. w postaci nadmiernej impulsywności i agresji. Częstość występowania demencji wzrasta po 50. roku życia, a największy odsetek chorych notuje się w grupie osób po 85. roku życia (10-35%). Szacuje się, że na różne postaci otępienia cierpi około pół miliona Polaków, połowa z nich to chorzy na chorobę Alzheimera.

Głównym mechanizmem działania leków obecnie stosowanych w łagodzeniu objawów demencji jest stymulowanie aktywności komórek nerwowych (neuronów) działających w obrębie układu cholinergicznego, gdzie głównym neuroprzekaźnikiem (związkiem za pomocą którego „komunikują się” neurony) jest acetylocholina. Wśród leków działających na tej zasadzie znajdziemy m.in. takrynę, donepezil czy rywastygiminę. Wszystkie one wywołują statystycznie znamienne spowolnienie postępów choroby, lecz zmiana ta jest niewielka, że niejednokrotnie ledwo zauważalna dla osób opiekujących się pacjentem z demencją.

Jednym z najcięższych następstw choroby jest zmiana zachowania osoby dotkniętej demencją pod postacią wycofywania się z kontaktów z innymi osobami, nadmiernej impulsywności, nerwowości, drażliwości, a niejednokrotnie i agresywności przejawiająca się niszczeniem mienia lub fizycznymi atakami na osoby z otoczenia. Dużym problemem są również postępujące zniedołężnienie fizyczne chorego (unieruchomienie, konieczność wykonywania przy nim codziennych czynności higienicznych). Aby poprawić jakość życia pacjentów często dodatkowo podaje się im leki przeciwdepresyjne, uspokajające/ nasenne czy miorelaksujące (obniżające nadmierne napięcie mięśni).

Biorąc pod uwagę, że pacjenci z otępieniem często przyjmują jeszcze inne leki na choroby związane z wiekiem m.in. hipotensyjne (obniżające ciśnienie tętnicze krwi), zmniejszające hiperlipidemię (m.in. podwyższony poziom triglicerydów/cholesterolu LDL) czy hipoglikemiczne (obniżające poziom glukozy we krwi), daje nam to pokaźną ilość wzajemnie przyjmowanych leków (zjawisko określane jest mianem polipragmazji). Aby jemu zapobiec, próbuje się optymalizować terapię tak, aby uzyskać jak największe korzyści dla pacjenta przy mniejszej ilości stosowanych leków.

Szwajcarscy naukowcy postanowili sprawdzić możliwości wykorzystania składników konopi, w tym THC i CBD, które mogą mieć duży potencjał terapeutyczny u pacjentów z demencją. W tym celu przeprowadzili wstępne badanie pilotażowe, w którym dziesięciu kobietom z ciężkim otępieniem podawano olej na bazie THC i CBD. Schemat terapii był następujący: przez pierwsze dwa tygodnie każdego dnia kobiety otrzymywały porcję oleju, w którym było zawarte 7,6 mg THC / 13,2 mg CBD, przez kolejne dwa tygodnie-8,8 mg THC / 17,6 mg CBD i przez kolejny miesiąc- 9,0 mg THC / 18,0 mg CBD. Olej zawierający kannabinoidy dodawano d0 posiłków, przy czym dzienna porcja oleju była dzielona na trzy posiłki. Po dwóch miesiącach takiej terapii stwierdzono, że suplementacja oleju pozwoliła na zmniejszenie stosowanych dawek lub całkowite odstawienie niektórych przyjmowanych leków (przeciwbólowych, uspokajających i regulujących nastrój) u połowy pacjentek. Dodatkowo zaobserwowano redukcję zachowań agresywnych i impulsywnych, a biorąc pod uwagę aspekt fizyczny- zmniejszenie sztywności ciała u chorych. Pracownicy placówki, w której prowadzone było badanie, potwierdzili, że po zastosowaniu oleju odnotowali lepszy bezpośredni kontakt z pacjentami i poprawę zachowania podopiecznych, co zdecydowanie ułatwiało im codzienną pracę.

To pierwsze takie badanie, w którym zastosowano olej z THC i CBD u pacjentów z demencją. Z wcześniej prowadzonych eksperymentów na myszach wynikało, że podawanie zwierzętom niewielkich dawek THC spowodowało poprawę możliwości poznawczych (pamięć, orientacja przestrzenna) u starszych gryzoni.

 

Teraz mamy dane odnośnie stosowania kannabinoidów u ludzi i choć było to tylko małe badanie pilotażowe obejmujące dziesięć osób, to osiągnięte rezultaty zasugerowały, że kannabinoidy mogą być bezpiecznie i skutecznie stosowane u osób z ciężką demencją.

 

Bibliografia:

https://www.mp.pl/pacjent/neurologia/choroby/150100,otepienie

https://www.karger.com/Article/Abstract/498924