Osoby z niską aktywnością receptora GABA-A mogą być bardziej podatne na psychoaktywne działanie THC.

Stosowanie tetrahydrokannabinolu (THC) w mniejszych dawkach może prowadzić do wystąpienia przejściowych objawów przypominających psychozę u niewielkiego odsetka osób. Przy wyższych dawkach, prawie wszyscy doświadczają takiego efektu działania tego związku. Jest to związane ze zwiększonym uwalnianiem neuroprzekaźnika dopaminy w obszarze mózgu zwanym prążkowiem. Na wystąpienie psychozy po zastosowaniu konopi, są szczególnie narażone osoby z genetyczną predyspozycją, która powoduje stan nadwrażliwości na dopaminę.

Choć dotychczas najpełniej opisano rolę dopaminy w powstawaniu zaburzeń psychotycznych, to w pewnym stopniu za ich pojawienie się są odpowiedzialne także inne układy neuroprzekaźników m.in. układ GABA-ergiczny. Związek pomiędzy upośledzonym działaniem wspomnianego układu a zapadalnością na schizofrenią został opisany stosunkowo niedawno, ale z przedstawionych informacji wynika, że u prawie 50% pacjentów chorujących na schizofrenię stwierdza się deficyt GABA w pewnych częściach mózgu (kora przedczołowa). Jeśli więc niedobory GABA stwierdzono u pacjentów ze schizofrenią, to czy układ GABA-ergiczny jest zaangażowany w pojawienie się psychoaktywnych skutków ubocznych po zażyciu THC?

W pewnym badaniu z 2015 r. starano się odpowiedzieć na to pytanie, wywołując stan niskiej aktywności układu GABA u zdrowych ochotników. Dokonano tego, podając odwrotnego agonistę receptora GABA-A – iomazenilu. Cząsteczka związku będącego odwrotnym agonistą łączy się z receptorami ( w tym przypadku GABA-A), ale zamiast je aktywować, to hamuje ich aktywność. We wspomnianym badaniu, ochotnicy otrzymywali (drogą podania dożylnego) THC albo tetrahydrokannabinol z izomazenilem (Ro 16-0154). Naukowcy sprawdzali, czy i w jaki podanie odwrotnego agonisty receptorów GABA-A wpłynie na objawy psychozomimetyczne (przypominające psychozę).


Eksperymentalne obniżenie aktywności receptora GABA-A związane z podaniem iomazenilu nie wpłynęło na ogólne efekty pojawiające się po zażyciu THC, w tym na lęk i odczucie euforii. Niemniej jednak iomazenil spowodował selektywne nasilenie się objawów psychozomimetycznych THC. Co ciekawe, prawie identyczne rezultaty uzyskano dla amfetaminy (badanie z 2015 r.). 
Wyniki te pokazują, że obniżenie aktywności receptorów GABA-A skutkuje większą podatnością na pojawienie się efektów ubocznych po zastosowaniu niektórych substancji psychoaktywnych.


Kto najprawdopodobniej posiada niską aktywność receptorów GABA-A i jest bardziej narażony na działanie psychozomimetyczne THC? Może istnieć pewna podatność genetyczna u niektórych osób, choć nie ma zbyt wielu badań w tym zakresie. Obniżona aktywność receptorów może także występować u osób uzależnionych od alkoholu lub środków uspokajających, nasennych czy narażonych na bardzo silny stres.

Warto nadmienić, że w badaniu z udziałem ochotników był podawany „czysty”, wyizolowany THC. Warto nadmienić, że w roślinach konopi, oprócz THC, występują w różnym stopniu także inne kannabinoidy (CBD, CBG, CBC, CBN, THCV) oraz flawonoidy czy terpeny. Fakt, odmiany konopi o wysokim poziomie THC mogą przyczyniać się do wystąpienia psychoaktywnych działań niepożądanych, ale towarzyszący tetrahydrokannabinolowi CBD (kannabidiol) znany jest z redukcji tych efektów.

 

Terpeny mogą zwiększyć aktywność receptora GABA-A

W ubiegłym roku na naszym blogu pojawił się obszerny artykuł na temat mechanizmów działania uspokajającego i anksjolitycznego terpenów zawartych m.in. w konopiach. LINK Wiele z tych terpenów może zwiększać aktywność receptora GABA-A w sposób bezpośredni lub pośredni.

Mircen i alfa-pinen mogą bezpośrednio wiązać się i zwiększać aktywację receptora GABA-A. Limonen podnosił poziom GABA u gryzoni, a jego metabolity mogą bezpośrednio zwiększać aktywację receptora GABA-A.

Linalol może zwiększać aktywność GABA-A w komórkach nerwowych, nawet jeśli nie wiążą się bezpośrednio z receptorem GABA-A. (Uwaga: Linalool potencjalnie ma dodatkowe działania przeciwpsychotyczne poprzez hamowanie receptora NMDA).

Nie przeprowadzono jeszcze żadnych badań na ludziach, aby udowodnić, że terpeny obecne w konopnych przetworach mogą zwiększać aktywność GABA-A w mózgu. Jednak wyniki wstępnych badań wykazały, że pewne terpeny oddziaływują na organizm człowieka poprzez wpływ na układ GABA-ergiczny.

 

Bibliografia:

 

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5123717/pdf/emss-70462.pdf

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4839528/

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25953357

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/29241357

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/28875990