Czy słyszeliście może o mazidle z węża (snake oil)? W USA ponad 100 lat temu ten specyfik był uznawany za „cudowny” lek na każdą dolegliwość, a podróżni naciągacze (snake oil salesman) mieli niesłychane powodzenie (i rzecz jasna, pełne kieszenie). Wszystko do czasu. W 1917 rok ów specyfik został poddany analizie, która wykazała, że w jego skład wchodziły: olej mineralny, kamfora, kapsaicyna i terpentyna. Za rozsiewanie niezgodnych z prawdą informacji o rzekomym panaceum groziła wówczas kara w wysokości 20 dolarów, a słownik języka angielskiego wzbogacił się o nowe określenie- od tego czasu preparat o niepotwierdzonej/wątpliwej skuteczności  zaczęto określać mianem snake oil medicine.

Coś Wam to przypomina? Czy też macie wrażenie, że reklamy suplementów diety są wszędzie: w Internecie, w telewizji czy radiu? Ich przytłaczającą ilość sprawia, że czasami wydaje się, że są to leki dosłownie na wszystko. Niestety, suplementy diety nie leczą, są środkami spożywczymi, czyli po prostu żywnością.

Suplementy diety to też nie wszystko, bo przecież ciągle dowiadujemy się o nowych substancjach posiadających „niezwykłe właściwości”. W dodatku obecny zalew wiedzy sprawia, że tak naprawdę ciężko zweryfikować prawdziwość zasłyszanych gdzieś/ od kogoś informacji.

W świetle przedstawionych argumentów nie dziwi więc, że coraz częściej pojawiają się inicjatywy, które mają na celu uporządkowanie wiedzy. Warto zaznajomić się z interaktywną bazą informacji „Snake Oil Suplements”, stworzoną w języku angielskim (może kiedyś doczekamy się polskiej wersji).

Sam wykres jest dość prostym narzędziem do analizy: bąbelki (bubbles) znajdujące się w górnej części wykresu mają mocne dowody naukowe, potwierdzające ich korzyści zdrowotne, podczas gdy te znajdujące się na samym dole posiadają najmniej dowodów świadczących o ich właściwościach terapeutycznych (czyli oś Y odzwierciedla jakość dowodów naukowych, od góry STRONG- GOOD- PROMISING- itd. aż do HARMFUL).Wielkość pojedynczego bąbelka świadczy o popularności danej substancji/suplementu wśród osób niezwiązanych z nauką, ale także wśród badaczy. Pojedyncze kliknięcie na bąbelku sprawi, że dowiecie się, w jakim schorzeniu konkretny związek/suplement jest stosowany, a dodatkowo możecie rozwinąć notkę autorów poprzez kliknięcie w odpowiednim miejscu (click here to view…).

Warto nadmienić, że baza jest stale aktualizowana, a atrakcyjna forma podanej wiedzy (bez konieczności ślęczenia nad literaturą) sprawia dużą frajdę.

Stosujesz jakiś suplement? Jeśli tak, to jaka jest jego skuteczność w świetle badań naukowych? Widzisz jakieś niespodzianki na liście?

OTO LINK DO BAZY: http://informationisbeautiful.net/visualizations/snake-oil-scientific-evidence-for-nutritional-supplements-vizsweet/

 

Materiały na podstawie których przygotowano artykuł:

Ustawa z dnia 25.08.2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Art. 3. Dz. U. 2006 nr 171, poz. 1225, z póżn. zm.

https://informationisbeautiful.net/about/

https://sciencebasedlife.wordpress.com/2012/05/21/snake-oil-supplements/

https://lifehacker.com/5500087/snake-oil-chart-highlights-the-worth-or-lack-thereof-of-supplements