Z roku na rok odnotowuje się coraz większą zapadalność na atopowe zapalenie skóry (potocznie zwane AZS), i to zarówno wśród dzieci (najczęściej do szóstego miesiąca życia), jak i dorosłych osób. Faktem jest, że to schorzenie skóry ma przewlekły i nawracający charakter, a objawy mu towarzyszące często są bardzo uciążliwe. Do najczęstszych objawów tego schorzenia zaliczane są zaczerwienie, pękanie i znaczna suchość skóry oraz jej intensywny świąd. Przerwanie naturalnej bariery, jaką jest skóra, ułatwia rozwój bakterii i w konsekwencji skutkuje to zwiększoną podatnością na występowanie zakażeń.

Bardzo często objawy AZS są mylone z innymi, skórnymi schorzeniami m.in. świerzbem, łuszczycą czy łojotokowym zapaleniem skóry. Niemniej jednak zmiany atopowe posiadają określoną lokalizację i tak np. u niemowląt oraz maluchów lokują się w obrębie twarzy- najczęściej na policzkach, na skórze tułowia- brzuchu czy plecach, podudziach czy nadgarstkach. Z kolei u nastolatków i osób dorosłych zmiany chorobowe występują na skórze twarzy, szyi czy dłoni.

W przebiegu atopowego zapalenia skóry można wyróżnić występowanie dwóch, następujących po sobie faz. W trakcie pierwszej z nich tzw. fazy wypryskowej (mokrej) powstają małe ogniska zapalne o znacznym zaczerwieniu, w obrębie których odczuwany jest intensywny świąd. Z biegiem czasu pojawiają się grudki i pęcherzyki zawierające płyn surowiczy, a po ich zdrapaniu powstają nadżerki oraz sączące się małe ranki. W drugiej fazie – ‘suchej’, w miejscu ognisk zapalnych tworzą się skórne zgrubienia, a z uwagi na pogłębiającą się suchość skóry, może dochodzić do samoistnego powstawania ran.

U pacjentów cierpiących z powodu AZS obserwuje się okresy remisji (ustąpienia objawów) oraz ich nasilenia. Na pogorszenie się stanu atopowej skóry mogą mieć wpływ różne czynniki, począwszy od kontaktu z alergenem kontaktowym/pokarmowym, poprzez czynniki temperaturowe (zbyt gorąca woda, przegrzewanie skóry i jej nadmierne pocenie się, zbyt suche powietrze), czynniki sezonowe (zima, lato) po niewłaściwy sposób pielęgnacji skóry. Ba, nawet nasz tryb życia- stres, zmęczenie, nadużywanie kawy czy alkoholu, może mieć wpływ na pogorszenie się kondycji atopowej skóry.

Patogeneza atopowego zapalenia skóry nie została dotychczas dobrze znana, choć postuluje się wpływ czynników genetycznych na występowanie tego schorzenia skóry. Z artykułu opublikowanego w 2011 roku wynika, że jednym z czynników odpowiedzialnych za występowanie AZS, może być obniżenie produkcji białka filagryny, które jest odpowiedzialne za proces łączenia się włókien keratyny w trakcie wykształcania się prawidłowego naskórka. Rolą filagryny jest także tworzenie środowiska sprzyjającego prawidłowemu nawodnieniu najbardziej zewnętrznej warstwy skóry.

W przypadku niedoboru filagryny np. w przebiegu AZS, skóra narażona jest na utratę cennej wody, a z uwagi na niewłaściwe wykształcenie się naskórka, dodatkowo wzrasta ryzyko zakażeń drobnoustrojami.

Jak dbać o skórę skłonną do atopii? W łagodniejszych postaciach AZS można stosować odpowiednio dobrane dermokosmetyki. W ich  składzie znajdują się m.in. substancje określane mianem emolientów, które stanowią zróżnicowaną grupę substancji o różnych mechanizmach działania. I tak na przykład oleje oraz zawarte w nich kwasy tłuszczowe, wazelina czy parafina natłuszczając suchą skórę, przyczyniają się do zmniejszenia stanu zapalnego i redukują towarzyszący mu świąd. Z drugiej strony, te tłuste substancje tworzą pewnego rodzaju barierę zabezpieczającą uszkodzony z powodu AZS naskórek. Do emolientów należą także substancje nawilżające (humektanty), w tym gliceryna czy mocznik, które przyciągają wodę z niższych warstw skóry, aby nawilżyć jej powierzchnię.

Osoby cierpiące z powodu atopowego zapalenia skóry mogą wzbogacić swoją dietę w nienasycone kwasy tłuszczowe NNKT- Omega 3 i Omega 6. Ich bogatym źródłem jest olej spożywczy pozyskiwany z nasion konopi. Suplementy diety zawierające ten olej mogą byś stosowane zarówno zewnętrznie, jak i wewnętrznie. Skuteczność oleju z nasion konopi w łagodzeniu objawów choroby u pacjentów z AZS sprawdzono w ramach 20-tygodniowego badania klinicznego. Uczestnicy eksperymentu przed jego rozpoczęciem i po jego zakończeniu zostali poproszeni o wypełnienie kwestionariuszy dotyczących objawów AZS, w tym suchości skóry, nasilenia/ redukcji świądu, a także zostali zapytani o stosowane dotychczas leki. Oceniano również transepidermalną (przezskórną) utratę wody (TEWL).

Z otrzymanych rezultatów wynika, że codzienne, doustne stosowanie 30 ml spożywczego oleju z konopi sprzyjało zmniejszeniu przezskórnej utraty wody w stosunku do placebo (oliwa z oliwek). [Odnotowano spadek utraty wody (TEWL) u osób stosujących spożywczy olej z konopi z poziomu 12,2 na początku badania do 9,6 po jego zakończeniu]. Na podstawie kwestionariuszy wypełnianych przez uczestników badania stwierdzono także subiektywne zmniejszenie suchości i swędzenia skóry w przypadku osób przyjmujących ten olej. 

Na podstawie otrzymanych wyników, autorzy badania stwierdzili, że stosowanie spożywczego oleju z nasion konopi może wspomóc pacjentów cierpiących na atopowe zapalenie skóry. Odnotowana poprawa w zakresie objawów klinicznych AZS jest prawdopodobnie wynikiem zrównoważonego stosunku kwasów Omega-6 i Omega-3, a zarazem ich obfitej podaży w  konopnym oleju.

 

Bibliografia:

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21999178

https://www.medicalnewstoday.com/articles/182953.php

https://pediatria.mp.pl/choroby/skora/62304,atopowe-zapalenie-skory-azs-u-dzieci

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16019622