Zespół stresu pourazowego (PTSD) jest przewlekłym schorzeniem natury psychicznej, które może rozwinąć się w wyniku przeżycia traumatycznych wydarzeń (wojna, kataklizmy, akty przemocy). Szacuje się, że nawet 10% ludzi na całym świecie może cierpieć na PTSD- wśród nich nie tylko dorośli, ale także i dzieci. Dokładnie nie wiadomo dlaczego niektóre osoby, nawet po przeżyciu ogromnej traumy, są w stanie wrócić do normalnego życia, a inni nie potrafią poradzić sobie z całą sytuacją. Jedno jest pewne- PTSD na zawsze zmienia życie chorych, jak i pozostałych członków ich rodzin.

Sama choroba manifestuje się różnymi objawami m.in. zaburzeniami snu, zmianami poznawczymi (np. wielokrotne przywoływanie zdarzenia), zaburzeniami nastroju (np. depresja, lęk) i emocji (np. niestabilność psychiczna), a także problemami z funkcjonowaniem w społeczeństwie.

Osoby cierpiące z powodu PTSD wymagają pomocy psychologa i psychiatry. Obok psychoterapii stosuje się leczenie farmakologiczne z użyciem leków anksjolitycznych (przeciwlękowych) i przeciwdepresyjnych.

Coraz więcej mówi się o możliwości stosowania kannabinoidów będących składnikami konopi (m.in. THC i CBD) w PTSD, zwłaszcza w terapii pacjentów opornych na standardowe metody leczenia. Kannabinoidy regulują bowiem działanie układu endokannabinoidowego, który odgrywa ważną rolę w regulacji zachowań emocjonalnych i ma zasadnicze znaczenie dla procesów, które determinują uczenie się i reakcje emocjonalne, szczególnie te związane z potencjalnie traumatycznymi doświadczeniami.

W skład układu endokannabinoidowego wchodzą neuroprzekaźniki, w tym anandamid. Badanie przeprowadzone przez badaczy NYU Langone Medical Center wykazało, że osoby cierpiące na PTSD mają znacznie niższy poziom anandamidu w hipokampie, czyli strukturze mózgu odpowiedzialnej za nastrój i emocje. Jeden ze składników konopi- kannabidiol (CBD) podnosi stężenie anandamidu, dzięki czemu może redukować objawy zespołu stresu pourazowego.

Ponieważ kannabidiol jest związkiem pozbawionym poważnych działań niepożądanych i dobrze tolerowanym przez ludzi, to obecnie uważany jest za jedną z opcji wspomagania terapii PTSD.

Opisy przypadków medycznych źródłem informacji na temat nowych substancji i metod leczenia

Aby potwierdzić skuteczność danego związku w leczeniu pewnej dolegliwości, należy przedstawić dowody w postaci raportów z opisów przypadków, serii przypadków oraz badań klinicznych. Z medycznego punktu widzenia (tworzenie schematów leczenia) największą wartość posiadają wyniki badań klinicznych, mniejszą serie przypadków i najmniejszą- opisy przypadków. Nie zmienia to faktu, że te ostatnie w pierwszej kolejności dostarczają informacji o możliwości zastosowania danego środka w terapii, zanim jeszcze zostaną podjęte szeroko zakrojone badania kliniczne.

Jeden z opisów przypadków, przedstawiony na łamach The Permanente Journal w 2015, dotyczył dziesięcioletniej dziewczynki, która cierpiała z powodu zespołu stresu pourazowego w następstwie wykorzystywania seksualnego, jakiego była ofiarą w wieku 3 lat. Główne objawy choroby obejmowały lęk, bezsenność, wybuchy szału, myśli samobójcze i zachowania autodestrukcyjne. Dziewczynka w wieku 7 lat (2012) trafiła do poradni zdrowia psychicznego.

Przeprowadzone w tamtym czasie badania laboratoryjne wykluczyły dysfunkcję tarczycy i niedobór żelaza lub witaminy D. Terapia dziewczynki obejmowała podawanie imipraminy (leku przeciwdepresyjnego), melatoniny w dawce 1 mg / noc (leczenie bezsenności), a także 3 gramów inozytolu 3 razy dziennie i tranu (obecność kwasów EPA i DHA) w dawce 500 mg dziennie na zmniejszenie lęku. W tym samym czasie dziewczynka była pod opieką psychologa. Psychoterapia, farmakoterapia i dodatkowa suplementacja były prowadzone przez kolejne 3 lata, aż do stycznia 2015 r., kiedy to doszło do pogorszenia się kondycji psychicznej dziewczynki.

W przeciągu kolejnych dwóch miesięcy próbowano stosować różne środki, aby złagodzić objawy choroby, niemniej jednak okazały się one mało skuteczne. Z uwagi na oporność pacjentki na dotychczasowe leczenie, lekarze zaproponowali opiekunom dziewczynki zastosowanie oleju CBD. Przed jego wprowadzeniem przebadano pacjentkę za pomocą dwóch testów diagnostycznych- skali zaburzeń snu i skali zaburzeń lękowych. Początkowo zastosowano niskie dawki oleju zawierającego CBD, stopniowo podnosząc je aż do uzyskania pożądanych efektów. Ustalono następujący schemat dawkowania 25 mg CBD przed snem oraz 6 mg do 12 mg podjęzykowo w ciągu dnia w razie napadu lęku. Jakie rezultaty uzyskano? W trakcie 5 miesięcznego okresu obserwacji odnotowano stopniowy wzrost jakości i ilości snu oraz zmniejszenie lęku. Nie zaobserwowano skutków ubocznych po zastosowaniu oleju CBD.

Głównym wnioskiem z tego opisu przypadku jest to, że olej zawierający CBD może być skutecznym środkiem zmniejszającym lęk i bezsenność towarzyszące PTSD. Przegląd literatury sugeruje pewne korzyści z zastosowania CBD ze względu na jego działanie przeciwlękowe i uspokajające. CBD podawany w dawce 6 mg do 25 mg wydaje się łagodzić objawy choroby przy minimalnych skutkach ubocznych, niemniej jednak efekty długoterminowego stosowania CBD nie zostały jeszcze zbadane.

Jak wspomnieli autorzy artykułu, w przypadku tej dziewczynki ostatecznym celem terapii będzie stopniowe ograniczenie stosowania oleju CBD, który powinien być „zastąpiony” nauką strategii radzenia sobie z przeżytą traumą w postaci jogi, medytacji i innych działań terapeutycznych.

 

 

Na podstawie:

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5101100/