Naukowcy odkryli nieznaną jak dotąd funkcję receptora kannabinoidowego 2 . Okazuje się, że CB2R może odgrywać ważną rolę w niektórych chorobach układu nerwowego – w tym schizofrenii, chorobie Alzheimera oraz depresji.

Receptor kannabinoidowy typu 2  (receptor CB2) jest białkiem błonowym, którego funkcją jest odbieranie sygnałów chemicznych, kontrolujących aktywność komórek. Do tej pory uważano, że receptor ten stanowi część układu odpornościowego, nie wywierając wpływu na komórki nerwowe. Jednak ostatnimi czasy badacze wykazali, że receptor CB2 odgrywa istotną rolę także w przetwarzaniu sygnałów w obrębie mózgu. Prognozują więc, że będzie można tak zmienić jego działanie, aby wykorzystać je w leczeniu różnych chorób, które dotąd opierają się konwencjonalnym terapiom.

Rola receptora CB2 w chorobach mózgu

Wyniki najnowszych badań pozwalają lepiej zrozumieć mechanizmy różnego rodzaju chorób i stanowią punkt wyjścia dla pracy nad nowymi lekami, działającymi na receptory kannabinoidowe. Wykazano, iż czynność mózgu jest zaburzona w takich chorobach jak: schizofrenia, depresja, choroba Alzheimer’a. Natomiast leki, które działają na receptory CB2 mogą zmieniać nieprawidłową dotąd aktywność komórek nerwowych mózgu i tym samym stanowić jedną z metod terapii wspomnianych chorób.

Choroby neurodegeneracyjne, takie jak np. choroba Alzheimer’a, charakteryzują się obecnością przewlekłej reakcji zapalnej, która stopniowo prowadzi do uszkodzenia komórek nerwowych. W mózgach osób z chorobą Alzheimera receptory CB2 występują w znacznie większej gęstości niż u zdrowych ludzi. Pobudzenie tego receptora zaś – może hamować proces zapalny. Dzięki temu odkryciu możliwe jest – poprzez pobudzenie tych receptorów – zmniejszenie procesu zapalnego i tym samym ograniczenie stopnia uszkodzenia mózgu.

Badania naukowe wykazały, że w niektórych chorobach, np. w depresji, czy schizofrenii, struktura receptora CB2 jest zmieniona. Naukowcy przypuszczają, iż działając na te receptory możliwa jest redukcja procesu zapalnego towarzyszącego wymienionych schorzeniom, zwiększenie neurogenezy (powstawania nowych komórek nerwowych) oraz regulacja działania neuroprzekaźników,  co może prowadzić do złagodzenia objawów wspomnianych chorób.

Układ endokannabinoidowy a choroby układu nerwowego

Układ endokannabinoidowy stanowi sieć receptorów i cząsteczek sygnalizacyjnych, odpowiedzialnych za utrzymanie homeostazy organizmu. Układ ten bierze udział w regulowaniu różnego rodzaju procesów fizjologicznych zachodzących w mózgu i innych organach. Jego nazwa odnosi się do faktu, iż substancje chemiczne pochodzące z konopi posiadają zdolność  do przyłączania się do receptorów tego układu. Jak dotąd znane są dwa rodzaje receptorów kannabinoidowych: CB1 i CB2. Receptory CB1 obecne są w przede wszystkim w mózgu. Aktywność receptorów CB1 reguluje ważne funkcje mózgu, takie jak: funkcje poznawcze, pamięć, emocje, funkcje motoryczne, apetyt, odczuwanie bólu. Ponadto receptor CB1 odpowiedzialny jest za psychoaktywny efekt marihuany.

Receptor CB2 z kolei nie wywiera takiego efektu. Jest on obecny jest on w dużych ilościach w tkankach układu immunologicznego, stąd jego funkcję przede wszystkim wiązano z procesami związanymi z naszą odpornością. Dotyczy zarówno bakterii, wirusów ale też zwalczania nowotworów, wobec których układ odpornościowy pełni rolę „strażnika”.  Najnowsze badania wykazują jednak, iż receptory CB2 obecne są także w innych tkankach, między innymi w ośrodkowym układzie nerwowym. Pod wpływem aktywacji komórek układu odpornościowego liczba receptorów CB2 w mózgu – przede wszystkim w obrębie mikrogleju – może wzrastać. Długo ich funkcja pozostawała nieznana, w szczególności CB2R występujących na komórkach nerwowych. Jednak w przypadku chorób neurodegeneracyjnych – jak choroba Alzheimera, receptor kannabinoidowy 2 odgrywa ważną rolę w regulowaniu reakcji zapalnej w obrębie tkanki nerwowej, prowadzącej do powstawania zmian w mózgu.

Kannabinoidy w depresji, chorobie Alzheimera i schizofrenii – czy to ma sens?

Czy leki działające na CB2R – jak kannabinoidy (w tym THC i CBD), znajdowane w marihuanie mogą pomagać w tych chorobach? Jka mówi prof. Schmitz z Niemieckiego Centrum Chorób Neurodegeneracyjnych „Aktywność mózgu ulega zaburzeniom w depresji, chorobie Alzheimera oraz innych schorzeniach neuropsychiatrycznych. Leki, które łączą się z receptorem CB2, mogą potencjalnie wpływać na działanie komórek nerwowych – a przez to stać się częścią terapii”. Będzie to wymagało dalszych badań, które pozwolą nam odkryć, czy z jego pomocą będzie można złagodzić ich postęp.

Materiały źródłowe: