O resweratrolu mówiono i nadal dużo mówi się w kontekście zachowania dobrego zdrowia, dlatego chcemy usystematyzować wiedzę o tym związku. Czy rzeczywiście warto go suplementować?

 

#Resweratrol jest wytwarzany przez rośliny w odpowiedzi na czynniki stresowe, takie jak naruszenie struktury tkanki, inwazja patogenów (głównie grzybów z gatunku Gronkowiec szary- Botrytis cinerea- tzw. szara pleśń)  czy w wyniku oddziaływania zbyt silnego promieniowanie UV. O związkach, które w zdrowych tkankach występują w niskich stężeniach, ale ich stężenie silne wzrasta w odpowiedzi na czynnik uszkadzający, określamy mianem fitoaleksyn.

 

#Biorąc pod uwagę strukturę chemiczną, resweratrol jest związkiem polifenolowym. Występuje on w dwóch formach (które są wynikiem różnic w sposobie ułożenia cząsteczki): w formie cis i trans (rysunek poniżej), choć to trans-resweratrol jest strukturą bardziej aktywną biologicznie niż forma cis pod względem modulacji odpowiedzi zapalnej i działania hamującego namnażanie się komórek nowotworowych (właściwości antyproliferacyjnych).

 

 

# Jeśli chodzi o winogrona, to najwięcej resweratrolu zawierają liście winogron oraz skórki tych owoców. Z kolei dobrym źródłem tego związku (dobrym źródłem określamy produkt, który choć zawiera mniejszą ilość danego składnika, to jest spożywany w większych ilościach) są winogrona i czerwone wino. Warto pamiętać, że resweratrol występuje nie tylko w winogronach, ale także w orzeszkach ziemnych (gotowanych, prażonych czy pod postacią masła orzechowego), śliwkach, malinach, jagodach acai czy borówkach amerykańskich. Z kolei do produkcji preparatów farmaceutycznych czy suplementów diety, resweratrol jest pozyskiwany z rośliny- Rdestowca ostrokończystego (Polygonum cuspidatum). Ponadto znajduje się także w ekstrakcie z pestek winogron czy alkoholowym ekstrakcie z morwy białej.

 

#Wingrono winogronu nierówne, ponieważ zawartość w nich resweratrolu jest silnie uzależniona od czynników klimatycznych, w tym sumy opadów podczas okresu wegetacji. Nawet w obrębie tej samej odmiany winogron mogą występować różnice w zawartości resweratrolu, co przekłada się na odmienną zawartość tego polifenolu w pozyskiwanych z tych owoców winach. Przykładowo w czerwonym winie wyprodukowanym lokalnie (okolice Trentino) w 1989 roku było 7.17 mg/L resweratrolu, ale już w winie pozyskanym z tych samych odmian winogrona, tylko dwa lata później, zawartość resweratrolu wynosiła jedynie 1.33 mg/L.

 

#Mniejsza zachorowalność na choroby układu krążenia odnotowywana wśród mieszkańców Europy południowej, pomimo spożywania przez nich dużych ilości tłuszczów w codziennej diecie, została nazwana mianem „francuskiego paradoksu”- French paradox. Stałym elementem posiłków w krajach basenu Morza Śródziemnego jest przecież wino. W toku analiz składu tego trunku stwierdzono obecność dużej ilości różnych związków, które mogą mieć prozdrowotne właściwości w kwestii ochrony przed chorobami układu krążenia. Należą do nich związki polifenolowe, w tym resweratrol, ale także antocyjany, nadające czerwoną barwę czy katechiny. W związku z tym za French paradox może być odpowiedzialny nie tylko sam resweratrol.

 

#Duże nadzieje wiąże się z możliwością zastosowaniu resweratrolu we wspomaganiu terapii chorób neurodegeneracyjnych. W badaniach przedklinicznych wykazano, że związek ten hamuje tworzenie się płytek beta-amyloidu. Dodatkowo resweratrol usprawnia krążenie krwi w naczyniach mózgowych, a także polepsza utlenowanie krwi. Podawanie zdrowym ochotnikom resweratrolu w dawce 250 i 500 mg rzeczywiście poprawiło przepływ krwi w naczyniach krążenia mózgowego, choć nie zaobserwowano istotnych różnic w zdolnościach umysłowych tych osób w porównaniu do badanych w grupie przyjmującej placebo.

 

# Artykuły opublikowane na przełomie 2007-2008 przysporzyły resweratrolowi niemałej popularności. Wynikało z nich, że ten związek aktywuje geny odpowiedzialne za długowieczność, sirtuiny (SirTs). W toku dalszych doświadczeń wykazano, że resweratrol przedłuża życie muszkom owocowym Drosophila melanogaster i obleńcom robakom obłym z gatunku C. elegant. W ssaczych modelach przedwczesnego starzenia się, podawanie resweratrolu nie wydaje się zwiększać długość życia per se. Niemniej jednak ten polifenol okazał się być skutecznym środkiem w hamowaniu lub odwracaniu istotnych skutków starzenia się (osteoporozy czy spadku zdolności poznawczych), przynajmniej u szczurów. Na razie brak jest badań naukowych z udziałem ludzi, ale biorąc pod uwagę mniejszą zapadalność na choroby układu krążenia ( jedne z głównych przyczyn zgonów) u mieszkańców południowej Europy, to coś w tym jest.

 

#Głównym problemem jeśli chodzi o przyjmowanie resweratrolu jest jego niska biodostępność po podaniu doustnym. Niestety, pomimo tego, że związek dobrze wchłania się z jelita cienkiego, to po dotarciu do wątroby (a w pewnym stopniu wcześniej w jelitach) ulega bardzo silnemu metabolizmowi, którego efektem jest bardzo szybkie przekształcenie się wolnego resweratrolu do związków łatwo wydalanych z organizmu- pochodnych glukuronowych czy siarczanowych.  (Naukowcy z University of Leicester utrzymują, że nawet te pochodne mogą być z powrotem przekształcane do resweratrolu przez komórki organizmu, więc niezbędne są dalsze badania).

Co ciekawe, biodostępność resweratrolu podlega regulacji przy pomocy rytmu okołodobowego. Chodzi o to, że po podaniu resweratrolu w godzinach rannych obserwuje się jego wyższy poziom we krwi niż ma to miejsce po spożyciu tego związku w godzinach popołudniowych. Tłumaczy się to tym, że rano wątrobowy układ metabolizujący resweratrol nie działa jeszcze na tak „wysokich obrotach” jak po południu.

Aby osiągnąć wyższe stężenie resweratrolu najlepiej suplementować go wraz z posiłkiem, ale uwaga, produkty wysokotłuszczowe mogą znacznie obniżyć wchłanianie tego związku.

Inny sposób- w grupie siła- biodostępność resweratrolu rośnie, gdy spożywany jest razem z innymi związkami np. będącymi składnikami wina, które choć obecne w małych stężeniach, oddziałują synergistycznie względem siebie. Warto także pamiętać o piperynie zawartej w pieprzu, która zwiększa przyswajalność wielu związków, w tym resweratrolu.

Innym sposobem jest stosowanie resweratrolu zmikronizowanego , o bardzo niewielkich rozmiarach cząsteczek (mniejszych niż 5μm). W jednym z badań wykazano 3,6- krotny wzrost biodostępności po podaniu zmikronizowanego resweratrolu w porównaniu do tradycyjnej formuły. Można także resweratrol zastąpić pterostilbenem, który charakteryzuje się większą biodostępnością.

 

Już wkrótce napiszemy o zastosowaniu resweratrolu we wspomaganiu terapii nowotworów. Czy w świetle przedstawionych problemów z biodostępnością tego związku, ma ona sens?

Bibliografia:

https://examine.com/supplements/resveratrol/

http://toulouse.inra.frwww.pttz.org/zyw/wyd/czas/2011,%205(78)/005_015_Kopec.pdf

http://www.ptfarm.pl/pub/File/Bromatologia/2012/4/BR%204-2012%20s.%201166-1174.pdf

https://biotechnologia.pl/biotechnologia/resweratrol-aktywny-nawet-jako-metabolit,12972

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21116625