Zwiększone napięcie mięśniowe często pojawia się jako dolegliwość po przebytych urazach i w chorobach rdzenia kręgowego, ale może również towarzyszyć przewlekłym schorzeniom, w tym stwardnieniu rozsianemu, porażeniu mózgowemu, stanom po udarze naczyniowym mózgu, w zapaleniu opon mózgowo-rdzeniowych czy po urazach głowy.

W łagodzeniu bolesnych objawów stosuje się leki o działaniu spazmolitycznym, które wykazują różnorodny mechanizm działania. Jednym ze środków najczęściej stosowanych w tym wskazaniu jest Baklofen, czyli pochodna kwasu γ-aminomasłowego (GABA), substancji, która występuje naturalnie m.in. w naszym mózgu jako główny związek hamujący ośrodkowy układ nerwowy (OUN). GABA działa poprzez łączenie się ze swoistymi (tzw. gabaergicznymi) receptorami w różnych częściach mózgu i rdzenia kręgowego.

Punktem uchwytu dla syntetycznego leku Baklofen jest właśnie receptor gabaergiczny- GABA typu B, a docelowym miejscem działania są synapsy (przestrzenie) pomiędzy komórkami nerwowymi (neuronami) w rdzeniu kręgowym. W obrębie synaps dochodzi do modulacji (aktywacji lub zablokowania) przewodzenia bodźców, w tym przypadku Baklofen blokuje przewodzenie bodźców, co w rezultacie przyczynia się do obniżenia spastyczności mięśniowej. Mechanizm samego procesu jest bardzo skomplikowany, w tym opisie przyjęliśmy uogólnienie w celu zrozumienia podanych informacji dla Czytelnika.

Baklofen jest środkiem skutecznym, niemniej jednak jego stosowanie wiąże się z występowaniem działań ubocznych. Cząsteczka związku łatwo przenika do ośrodkowego układu nerwowego (OUN), działając hamująco na aktywność mózgu, stąd często pojawia się nadmierna senność, uspokojenie, osłabienie, zmęczenie czy bóle i zawroty głowy. W przebiegu dłuższej kuracji, efekt działania u niektórych pacjentów może ulec osłabieniu (lek nie działa tak dobrze jak kiedyś). Taka sytuacja wynika z mechanizmem działania związku, mianowicie Baklofen jest agonistą receptora GABA- B (to jego miejsce uchwytu), łączy się z nim i go pobudza. Niestety, nadmiernie pobudzany receptor może powiedzieć w końcu dość!, „chowając się” wewnątrz neuronu (w farmakologii to zjawisko nazywa się internalizacją receptora). Jeśli takich zbuntowanych receptorów będzie więcej, to dochodzi do zmniejszenia ich liczby na błonie neuronu i lek traci kolejne miejsca uchwytu (nie zadziała, jak powinien).

Okazuje się, że CBD także oddziałuje na ten typ receptora, ale wykazuje zupełnie inny mechanizm. Kannabidiol jest pozytywnym allosterycznym modulatorem receptora GABA-B, czyli tak zmienia jego strukturę przestrzenną, że naturalnie występujący w organizmie kwas γ-aminomasłowy łatwiej łączy się ze swoim receptorem, a przez to działa efektywniej. Przy podawaniu CBD nie dochodzi więc, do wyczerpania ilości receptorów GABA-B, stąd działanie lecznicze w nadmiernej spastyczności utrzymuje się przez cały czas.

Czy pomiędzy CBD a lekiem Baklofen występuje ryzyko interakcji?

Na poziomie metabolizmu w wątrobie (słynne enzymy cytochromu P450) nie występuje, lek Baklofen tylko w niewielkim stopniu (15%) jest metabolizowany przez ten narząd, natomiast główny metabolizm i wydalanie zachodzi z udziałem nerek.

Pomiędzy CBD a lekiem Baklofen możemy spodziewać się korzystnego, z terapeutycznego punktu widzenia, synergizmu działania obu związków, choć niektórzy mogą skarżyć się na nadmierną senność, zmęczenie lub odczuwalne obniżenie ciśnienia krwi. W takim przypadku należy unikać prowadzenia pojazdów mechanicznych lub obsługi maszyn.

 

Bibliografia:

Baklofen- Charakterystyka Produktu Leczniczego

Mutschler E., Farmakologia i toksykologia, wyd. Medpharm, 2016

Ethan B Russo, Cannabis and Cannabinoids: Pharmacology, Toxicology, and Therapeutic Potential, Routledge,  2013

https://bazalekow.mp.pl/leki/doctor_subst.html?id=115