Choroba zwyrodnieniowa stawów, inaczej artroza, to przewlekłe i postępujące schorzenie, w którym dochodzi do degeneracji stawów. Przypomnijmy, że w skład prostego stawu wchodzą dwie kości pokryte chrząstką stawową, a także torebka stawowa ograniczająca przestrzeń stawu. Torebka składa się z dwóch błon- bardziej wewnętrznej błony maziowej wytwarzającej maź oraz bardziej zewnętrznej błony włóknistej.

Obecność zdrowej chrząstki umożliwia przesuwanie się powierzchni stawowych względem siebie oraz amortyzuje ruchy całego stawu. W chorobie zwyrodnieniowej stawów stwierdza się zaburzenia jakościowe i ilościowe w obrębie chrząstki, co wraz z upływem czasu pociąga za sobą patologiczne zmiany w innych strukturach: kościach, torebce stawowej oraz w towarzyszącym im więzadłach i mięśniach. W trakcie rozwoju choroby dochodzi bowiem do zwyrodnienia (ścieńczenia i pękania) chrząstki stawowej, natomiast kości wchodzące w składu stawu ulegają przerostowi, tworząc na swoich krańcach wyrośla kostne zwane osteofitami. Z czasem z dochodzi do pogrubienia torebki stawowej, która traci swoją sprężystość. Zmianom patologicznym ulegają także więzadła i przylegające do nich mięśnie. Zmiany chorobowe powodują ból, sztywność stawów i znaczne ograniczenie ich ruchomości, stąd dochodzi do zmniejszenia normalnej, codziennej aktywności.

Zapadalność na to schorzenie nie dotyczy jedynie ludzi- jest jedną z najczęściej występujących chorób układu kostno-stawowego m.in. u psów. Szacuje się, że zwyrodnienie stawów dotyczy nawet 20% zwierząt, przy czym czworonogi w średnim i starszym wieku są bardziej zagrożone wystąpieniem choroby. Oprócz wieku, zmiany zwyrodnieniowe stawów są spowodowane stałym zużyciem chrząstki związanym z aktywnością ruchową, a także masą ciała, co z kolei jest powiązane z rasą psa i jego wymiarami. Artroza stawów częściej dotyka przedstawicieli dużych psów rasowych, tj. owczarków niemieckich, labradorów, siberian husky i rottweilerów w stosunku do mniejszych pupili.

Pierwsze objawy świadczące o możliwej chorobie obserwują właściciele psów, którzy zauważają problemy zwierzęcia z poruszaniem się, w tym wyraźne obniżenie codziennej aktywności fizycznej, powolne wstawanie i kładzenie się, niechętne schodzenie po schodach, problemy ze wskakiwaniem i wyskakiwaniem z fotela czy samochodu.

W przypadku występowania takich objawów, właściciele zwierzaków najczęściej udają się do weterynarza,  który po przeprowadzeniu wstępnego wywiadu, najczęściej kieruje na dodatkowe badania, w tym badania radiologiczne, biochemiczne czy ortopedyczne,  których wyniki ostatecznie potwierdzają występowanie choroby zwyrodnieniowej stawów.

Celem leczenia artrozy u psów jest poprawa jakości życia czworonogów obejmująca zmniejszenie bólu stawów poprzez ograniczenie stanu zapalnego i spowolnienie postępu uszkodzenia chrząstki. Sama terapia przybiera różną postać i jest uzależniona od stopnia zaawansowania choroby, a także wieku oraz masy ciała zwierzęcia.

Najczęściej podejmuje się próbę wprowadzenia zbilansowanej diety tak, aby docelowo uzyskać pożądaną masę ciała zwierzęcia. Właściciele czworonogów często decydują się także na zastosowanie suplementów diety zawierających składniki wspierające prawidłowe funkcjonowanie układu ruchu, takie jak kwasy Omega-3, kurkumina, siarczan chondroityny oraz siarczan glukozaminy. Ważnym elementem wspomagającym walkę z chorobą jest dbanie o odpowiednią aktywność ruchowa zwierząt, choć musi być ona dostosowana do możliwości zwierzaka- zamiast jednego, długiego spaceru, preferowane są krótsze, ale częstsze wyjścia.

W wielu przypadkach stosowane są także farmaceutyki, w tym przede wszystkim niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) oraz kortykosteroidy. Obie te grupy leków hamują produkcję czynników bólowych i prozapalnych, w związku z tym zmniejszają progresję stanu zapalnego i umożliwiają kontrolę bólu. Zarówno NLPZ, jak i sterydy wykazują dużą skuteczność w zmniejszaniu objawów choroby, choć ich stosowanie, zwłaszcza przewlekłe, może wiązać się z występowaniem działań niepożądanych. Przykładowo, leki z grupy NLPZ mogą powodować uszkodzenie przewodu pokarmowego objawiające się występowaniem owrzodzeń w obrębie żołądka i dwunastnicy czy powodować pogorszenie funkcji nerek, zwłaszcza u starszych psów.

Właśnie dlatego część właścicieli psów szuka innych sposobów na poprawę doli swoich pupili. Coraz więcej danych dotyczy możliwości zastosowania kannabinoidów jako związków modulujących funkcjonowanie układu endokannabinoidowego. Wiadomo, że ten układ jest zaangażowany w regulację procesów zapalnych i odczuwanie bólu. Szczególnym zainteresowaniem cieszy się kannabidiol (CBD) z uwagi na swoje właściwości immunomodulujące i przeciwzapalne, przy jednoczesnym braku działania psychoaktywnego.

Skuteczność stosowania kannabidiolu w chorobie zwyrodnieniowej stawów wykazano w badaniu przeprowadzonym z udziałem 4 psów rasy beagle (wiek w przedziale 3,5-7 lat, kastrowane samce, masa ciała w przedziale 10,7-11,9 kg). W ciągu 4 tygodni eksperymentu psy otrzymywały olej zawierający CBD, w dawce 2 mg CBD/ kg masy ciała dwa razy dziennie co 12 godzin lub olej pozbawiony CBD (placebo). W trakcie trwania eksperymentu,  stan zdrowia psów był regularnie poddawany badaniom.

Uzyskane wyniki pokazały, że stosowanie oleju CBD zwiększa komfort życia psów cierpiących z powodu artrozy. Zwierzaki wykazywały większą aktywność ruchową oraz według oceny weterynaryjnej i  na podstawie odpowiednich kwestionariuszy, odnotowano zmniejszenie dolegliwości bólowych. Właściciele nie zgłaszali żadnych poważnych skutków ubocznych, jednak badania biochemiczne wykazały wzrost poziomu enzymu fosfatazy alkalicznej (ALP) podczas stosowania CBD. Fosfataza alkaliczna jest enzymem występującym głównie w wątrobie, drogach żółciowych, jelicie, nerkach i kościach.

Zwiększony poziom ALP może być efektem metabolizmu wątrobowego, jakim podlega CBD za pośrednictwem enzymów cytochromu p450, choć nie można wykluczyć także innych przyczyn takiego stanu rzeczy. W związku z tym rozsądnym rozwiązaniem będzie monitorowanie poziomu enzymów wątrobowych (zwłaszcza ALP), podczas stosowania CBD.

Choroba zwyrodnieniowa stawów u psów to nie jedyne schorzenie, w którym można stosować kurację kannabidiolem. Właściciele psów cierpiących z powodu padaczki z powodzeniem podają swoim pupilom olej CBD (zazwyczaj solo), choć zdarza się, że olej z kannabidiolem stanowi uzupełnienie terapii konwencjonalnej z udziałem leków przeciwpadaczkowych. Z relacji osób stosujących takie preparaty u swoich psów wynika, że po zastosowaniu oleju CBD, stan zdrowia ich pupili rzeczywiście uległ poprawie. Miejmy nadzieję, że olej z CBD sprawdzi się także u psów cierpiących z powodu choroby zwyrodnieniowej stawów i to nie tylko w badaniach, ale i w życiu codziennym.

 

Bibliografia:

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6065210/

http://www.osteoarthritisindogs.com

https://www.researchgate.net/publication/281442944_Canine_Osteoarthritis_and_Treatments_A_Review

https://www.mp.pl/pacjent/badania_zabiegi/99746,fosfataza-alkaliczna-alp-ap

Kannabidiol (CBD) w terapii padaczki u psów