Niepozornie wyglądający ogórek morski, czyli strzykwa, przykuwa uwagę naukowców z całego świata. Od lat wykorzystywany w tradycyjnej medycynie wschodu morski organizm zawiera potężne alkaloidy. Jak wskazują badania naukowe, niektóre substancje z ogórka morskiego mogą stać się nowymi lekami przeciwnowotworowymi.

Alkaloidy z ogórka morskiego – potencjalne leki na liczne nowotwory

Na temat przeciwnowotworowych właściwości alkaloidów z ogórka morskiego ukazało się w ostatnich latach blisko 100 publikacji naukowych. Szczególnie intrygującą substancją wydaje się frondoside A, wyizolowany z gatunku Cucumaria frondosa. Ma właściwości hamujące rozrost komórek nowotworowych, indukujące ich zaprogramowaną śmierć (apoptozę), zatrzymuje cykl komórkowy. Ponadto, co niezwykle istotne w przypadku nowotworów, hamuje neoagiogenezę – czyli powstawanie nowych naczyń krwionośnych odżywiających guz, oraz metastazę – powstawanie przerzutów. Oxfordzkie czasopismo naukowe European Journal of Cancer podaje również, że może wzmagać skuteczność innych leków przeciwnowotworowych – w tym gemcytabiny, stosowanej w przypadku raka trzustki.

Frondoside A – nowy lek na najczęstsze rodzaje raka?

Naukowcy przetestowali już alkaloidy z ogórka morskiego w przypadku raka piersi, prostaty, płuc, trzustki a także w białaczkach. Dotychczas eksperymenty przeprowadzone na zwierzętach (in vivo) oraz na izolowanych komórkach w laboratorium (in vitro) dostarczają przekonywujących dowodów na to, że, szczególnie frondoside A, może stać się w przyszłości lekiem stosowanym w przypadku najczęściej występujących nowotworów.

O ile sposobów leczenia raka prostaty jest wiele, nadal liczni pacjenci umierają z powodu rozwoju oporności na stosowane leki. Przetestowane w warunkach laboratoryjnych oraz na zwierzętach alkaloidy ogórka morskiego okazały się hamować dalszy wzrost komórek raka prostaty, oraz wywoływały ich śmierć na drodze apoptozy, donoszą badacze w International Journal of Cancer. Ponadto, badacze na łamach Marine Drugs opisują znaczne zahamowanie rozwoju komórek raka trzustki przez frondoside A, który podawany dożylnie lub dootrzewnowo (czyli bezpośrednio do jamy brzusznej) okazał się niezwykle skuteczny. Jednak przy podaniu doustnym ta sama substancja nie miała aktywności przeciwnowotoworowej. Naukowcy nie stwierdzili występowania żadnych ostrych skutków ubocznych. Ponadto, dawka śmiertelna frondoside A jest w przypadku myszy około 100 razy większa  niż terapeutyczna – czyli ta, która okazała się skuteczna w przypadku nowotworu.

Inne strzykwy również mogą być źródłem leków przeciwnowotworowych

Nie tylko frondoside A może mieć zastosowania w medycynie. Substancje z różnych gatunków strzykw mogą również stymulować naturalną odporność organizmu. Cucumaria japonica zawiera związki, które stymulują makrofagi – komórki żerne, usuwające atakujące nas mikroorganizmy. Ponadto niektóre związki z ogórków morskich  zwiększają odporność zwierząt w walce z bakteriami lekoopornymi – jak Yersinia enterocolitica czy Staphylococcus aureus. Z kolei glikozydy pochodzące z Mensamaria intercedens, były testowane na modelach mięsaka S180, oraz jednej z linii komórek raka płuc (Lewis). Intercedensides A okazał się najbardziej skuteczny w hamowaniu rozrostu tych nowotworów, a autorzy badania opublikowanego w Journal of Natural Products wskazują na konieczność dalszych badań. Inni badacze sugerują, że żyjący w morskich głębinach Stichopus variegatus może być źródłem leków na raka okrężnicy.

Suplementy z ogórkiem morskim – sekret długowieczności?

Początkowo strzykwy zwróciły uwagę dietetyków ze względu na swoje wysokie wartości odżywcze. W Korei, Japonii czy Indonezji były uważane za potrawę dającą zdrowie, i mającą właściwości odmładzające. W ogórkach morskich kryje się znaczna ilość kwasów omega-3, w tym kwasu dokozaheksanowego – niezbędnego dla prawidłowego rozwoju i funkcjonowania mózgu, oraz eikozapenatowego. Żadnego z nich nie znajdziemy w źródłach roślinnych owych „zdrowych tłuszczy”. Oba cechują się również silnymi właściwościami przeciwzapalnymi, jak podkreślają autorzy analizy opublikowanej w International journal of food science & technology w 2011r. Ogórki morskie zawierają również witaminy i minerały, oraz inne związki o działaniu antyoksydacyjnym, wzmagającym odporność organizmu, oraz przeciwbakteryjnym. Dlatego strzykwy stały się źródłem suplementów diety, które szybko podbiły zachodni rynek.

Najlepszy architekt cząsteczek – natura

Natura może być określona jako największy alchemik. Roślinne substancje były jedynymi lekami stosowanymi przez wieki, a w krajach rozwijających się blisko 80% chorych korzysta z naturalnych substancji i ziołolecznictwa. Dlatego mimo upływu czasu właśnie natura stanowi potężną inspirację dla naukowców poszukujących nowych leków. W ostatnich 3 dekadach aż 50% zarejestrowanych leków stanowiły substancje pochodzące z naturalnych źródeł, lub nieznacznie zmodyfikowane w celu m.in. zmniejszenia ich toksyczności, lub zwiększenia trwałości. W przypadku nowotworów, leków które „zaprojektowała natura” było 85, jak pisze prof. Ciddi Vereesham z Wydziału Farmacji Kakatiya University. Wystarczy wspomnieć Paclitaxel – lek stosowany w chemioterapii raka płuc, jajnika oraz piersi.

Jaka jest szansa na sukces nowego leku na raka?

Nic dziwnego, że frondoside A, pochodzący z ogórka morskiego zyskuje rozgłos w mediach. Niestety od tego etapu do czasu, nim lek dotrze do ludzi minie jeszcze kilkanaście lat. Proces rozwoju leków jest wieloetapowy, a pierwszym krokiem winno być wybranie odpowiedniej substancji do testów, która ma realne szanse na sukces. Ryzyko niepowodzenia jest wysokie, gdyż zaledwie 9,6% testowanych substancji wykazuje skuteczność w badaniach klinicznych i doczekuje się rejestracji jako lek. W onkologii ryzyko jest nawet wyższe – tylko 5,1% leków, które zaczęto badać z udziałem ludzi okazuje się na tyle skutecznych – i bezpiecznych – aby trafić na rynek. W latach 2006-2015 badaniom klinicznym poddano aż 1222 nowe leki onkologiczne, lecz zaledwie 176 dotrwało do ostatniej, IV fazy badań klinicznych. Jednak ogromne zapotrzebowanie na leki onkologiczne sprawia, że badacze nie ustają w poszukiwaniach.

 

Suplementy z ogórkiem morskim już dostępne w sklepie Medyczny Olej

http://medycznyolej.com/glowna/81-ogorek-morski-90x500mg.html

 

Źródła:

  • Janakiram, Naveena B., Altaf Mohammed, and Chinthalapally V. Rao. „Sea cucumbers metabolites as potent anti-cancer agents.” Marine drugs 13.5 (2015): 2909-2923.
  • Al Shemaili, Jasem, et al. „Frondoside A enhances the antiproliferative effects of gemcitabine in pancreatic cancer.” European Journal of Cancer 50.7 (2014): 1391-1398.
  • Aydın, Mehmet, et al. „Proximate composition and fatty acid profile of three different fresh and dried commercial sea cucumbers from Turkey.” International journal of food science & technology 46.3 (2011): 500-508.
  • Dyshlovoy, Sergey A., et al. „The marine triterpene glycoside frondoside A exhibits activity in vitro and in vivo in prostate cancer.” International journal of cancer (2016).
  • Veeresham, Ciddi. „Natural products derived from plants as a source of drugs.”Journal of advanced pharmaceutical technology & research 3.4 (2012): 200.
  • Zou, Zheng-Rong, et al. „Intercedensides AC, three new cytotoxic triterpene glycosides from the sea cucumber Mensamaria intercedens Lampert.” Journal of natural products 66.8 (2003): 1055-1060.
  • Clinical Development Success Rates 2006-2015 https://www.bio.org/sites/default/files/Clinical%20Development%20Success%20Rates%202006-2015%20-%20BIO,%20Biomedtracker,%20Amplion%202016.pdf

źródło grafiki: voices.nationalgeographic.com