Ocenia się, że około 6-10%  osób powyżej 65 roku życia jest dotkniętych tą chorobą. Schorzenie rozwija się w ciągu 5-10 lat i rozpoczyna się trudnościami w przyswajaniu wiedzy oraz zaburzeniami pamięci świeżej. Dość szybko dochodzi do upośledzenia innych funkcji organizmu, co w ostateczności przykuwa chorego do łóżka.

Mowa oczywiście o chorobie Alzheimera, czyli neurodegeneracyjnym schorzeniu układu nerwowego, charakteryzującym się występowaniem blaszek amyloidowych oraz zwyrodnień włókienkowych ( istotnie mają kształt spiralnych włókien), co w konsekwencji prowadzi do uszkodzenia komórek nerwowych (neuronów).

Głównymi składnikami blaszek amyloidowych są skupiska nierozpuszczalnych białek αβ. Od dawna wiadomo, że te struktury gromadzą się w czasie naturalnie postępującego procesu starzenia się mózgu, ale u chorych na Alzheimera jest ich zdecydowanie więcej. Ponadto tak zmienione białka charakteryzują się znaczną toksycznością, co przyczynia się do powstania rozległego stanu zapalnego i w ostateczności do śmierci neuronów.

Obecna farmakoterapia opiera się głównie na zapobieganiu negatywnym skutkom choroby, natomiast nie usuwa jej przyczyny. Odkrycie naukowców z Salk Institute for Biological Studies może wszystko zmienić w tej materii. W wyniku poczynionych przez siebie badań stwierdzili oni, że zawarty w marihuanie tetrahydrokannabinol (THC) usuwa złogi beta- amyloidu oraz przyczynia się do zmniejszenia reakcji zapalnej  toczącej się w ich obrębie.

Wiadomo już, że kannabinoidy  wykazują działanie neuroprotekcyjne, ale nasz eksperyment jest pierwszym, który wykazał, że wpływają one zarówno na stan zapalny, jak i na ograniczenie ilości β-amyloidu „- mówił profesor David Schubert.

Jego zespół badawczy przeprowadzał badania na specjalnie zmodyfikowanych komórkach nerwowych, które naśladowały proces chorobowy toczący się w mózgu chorych na Alzheimera. Okazało się, że podanie Δ9-tetrahydrokannabinolu (THC) w sposób konkurencyjny hamuje enzym acetylocholinesterazę (AChE), który w pewnych warunkach może przyspieszać formowanie się beta-amyloidu . Komputerowe modelowanie oddziaływania THC-AChE wykazało, że tetrahydrokannabinol wiąże się z  enzymem w miejscu bezpośrednio zaangażowanym w amyloidogenezę, znacznie ograniczając ten proces.

Zmniejszenie poziomu toksycznego białka pośrednio przyczynia się do zredukowania reakcji zapalnej, jednak pierwsze skrzypce grają receptory kannabinoidowe CB2. Tetrahydrokannabinol jako ich agonista, ogranicza produkcję zapalnych cząsteczek prostaglandyn, a także ułatwia usuwanie złogów amyloidu oraz zwiększa żywotność komórek nerwowych .

Zadowalające wyniki badań pobudziły innych naukowców do intensywnej pracy. Profesor Zimmer i jego zespół z Uniwersytetu w Bonn przeprowadzili trzy eksperymenty. Polegały one na podawaniu niskich dawek THC (3 mg/ kg masy ciała) myszom w różnych przedziałach wiekowych. W ciągu 28 dni eksperymentu zwierzęta były poddawane różnym testom sprawdzającym pamięć oraz orientację przestrzenną.

Dorosłe i stare myszy wykazywały gorsze wyniki we wszystkich trzech testach w porównaniu do młodych osobników, ale wystarczyło podanie niewielkich dawek THC, a ich możliwości poznawcze znacznie się poprawiły.

Dzięki takim badaniom możliwe jest odkrycie mechanizmów, które stoją za etiologią i rozwojem chorób neurodegeneracyjnych. Eksperymenty ograniczają się na dzień dzisiejszy do modelu zwierzęcego, ale niewątpliwy potencjał już został odkryty i zapewne będzie wykorzystany w przyszłości.

 

Bibliografia:

“Amyloid proteotoxicity initiates an inflammatory response blocked by cannabinoids” by Antonio Currais, Oswald Quehenberger, Aaron M Armando, Daniel Daugherty, Pam Maher and David Schubert in Aging and Mechanisms of Disease.

http://www.nature.com/nm/journal/vaop/ncurrent/full/nm.4311.html?WT.feed_name=subjects_neuroscience

Wright, A. L. et al. Neuroinflammation and neuronal loss precede Abeta plaque deposition in the hAPP-J20 mouse model of Alzheimer’s disease. PLoS ONE 8, e59586 (2013).

Molekularne podłoże choroby Alzheimera, Autorzy: Kamila Miazga, Sylwia Kowalczyk – doktorantki, Katedra Biotechnologii, Żywienia Człowieka i Towaroznawstwa Żywności, Wydział Nauk o Żywności i Biotechnologii, Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie, portal: Biotechnologia.pl