Witamina A, uważana za niezbędną dla zdrowia skóry, oczu i włosów, jest również niezwykle istotna w prawidłowym rozwoju i różnicowaniu komórek. Zaburzenia w tych procesach są obserwowane w różnych typach raka. Dzisiaj naukowcy zauważają, że witamina A może odgrywać rolę w rozwoju licznych nowotworów – a nawet stanowić element ich leczenia.

Witamina A a nowotwory – czy istnieje związek?

Już w drugiej połowie lat 80’ zauważano, że witamina A działa niczym hormon, uczestniczący w regulacji ekspresji licznych genów. Właśnie taki jest mechanizm działania licznych hormonów – tarczycy, nadnerczy czy hormonó1) płciowych – poprzez wnikanie do jądra komórki, kontrolują liczne aspekty jej życia, związane z dalszym rozwojem oraz podziałami. Rosyjski naukowiec, Pozniakov, zauważył jednak, że różne tkanki w różnym stopniu odpowiadają na tą witaminę. To może tłumaczyć, dlaczego w niektórych rodzajach raka kwas retinolowy i jego pochodne mogą odgrywać tak dużą rolę.

Niektórzy lekarze już wcześniej stosowali witaminę A i jej pochodne jako element leczenia nowotworów okolicy głowy i szyi, czy niedrobnokomórkowego raka płuc. Nowe doniesienia sugerują, że kwas retinolowi i pokrewne substancje mogą wspomagać leczenie innych nowotworów. Jakich?

Rak jelita grubego – witamina A może zniszczyć komórki oporne na chemioterapię

Rak jelita grubego, jedna z wiodących przyczyn śmierci z powodu nowotworów, jest słynny ze względu na swoją oporność na leczenie. Nawet po wielu latach potrafi nawrócić i tworzyć przerzuty. To dzięki komórkom macierzystym, które mutują i stają się oporne na stosowaną chemioterapię, pozostając w jelicie nawet po przebytym leczeniu. Naukowcy na łamach Cancer Cell ujawniają, że ich inwazję może powstrzymać witamina A.

Wszystko sprowadza się do genetyki. Komórki macierzyste raka jelita grubego blokują gen HOXA5, który uczestniczy m.in. w prawidłowym rozwoju płodu. Witamina A potrafi ten gen odblokować, sprawiając, że komórki macierzyste nowotworu rozwijają się w zdrowe komórki okrężnicy. Naukowcy stwierdzają, iż witamina A może nie tylko stanowić tanie uzupełnienie leczenia dla pacjentów z rakiem jelita grubego, u których występują zmiany genie HOXA5, i zapobiec nawrotom choroby w przyszłości. Być może terapia witaminą A posłuży również jako metoda zapobiegania u tych z wysokim ryzykiem jego rozwoju.

Terapia witaminą A w raku trzustki

Najczęstszy rodzaj raka trzustki – rak przewodowy – należy do niezwykle agresywnych, i trudnych w leczeniu nowotworów. Chociaż od 40 lat nie ustają poszukiwania nowych metod leczenia, prognozy dla chorych na nowotwory tego narządu nadal malują się w ciemnych barwach. Naukowcy z Imperial College London (w stanie Ontario, USA), postanowili zmienić swoje podejście. Zamiast skupiać się na samych komórkach raka trzustki, przyjrzeli się otaczającym je komórkom stromalnym. Komórki nowotworowe komunikują się z nimi, używając ich w roli „rusztowania”, po którym się rozprzestrzeniają. Komórki stromalne, nazywane również gwieździstymi, które otaczają nowotwór, tworzą również jakoby mur, która utrudnia również przenikanie leków przeciwnowotworowych do guza.

Naukowcom udało się „skruszyć” obronny mur, podając komórkom gwiaździstym witaminę A. Ta uniemożliwiała stworzenie środowiska, w którym nowotwór może się rozwijać. Naukowcy ostrzegają jednak, że ich badanie wykonano w warunkach laboratoryjnych – nie daje to pewności, że w organizmie człowieka, znacznie bardziej skomplikowanym niż warunki na szkiełku laboratorynym, efekty będą takie same, i nie zalecają przyjmowania wysokich dawek suplementów z witaminą A chorym. Ta substancja jest zbyt ważna dla rozwoju komórek i w złożonym, ludzkim organizmie może się zachować inaczej – potrzeba zatem więcej badań. Niedawno rozpoczęto badanie STARPAC, w którym naukowcy sprawdzą, czy witamina A może zwiększyć skuteczność leczenia raka trzustki u pacjentów cierpiących na ten nowotwór.

Kwas retinowy w raku piersi – czy może odwrócić rozwój raka?

W marcu 2014r. naukowcy z Thomas Jefferson University, znając rolę witaminy A w rozwoju komórek, postanowili sprawdzić jej efekty na komórki raka piersi. Wykorzystali w tym celu kwas retinowy – powstający z witaminy A w naszym organizmie. Podawano go komórkom zdrowym, w trakcie przemiany nowotworowej, zmienionym rakowo, oraz w rozwiniętej fazie nowotworu. Okazało się, że pod jego wpływem, w pewnych stężeniach, 443 geny, których regulacja uległa zaburzeniu w komórkach zmieniających się w rakowe, wracała do normy. Również w badaniu pod mikroskopem ich wygląd stawał się znów prawidłowy. Naukowcy pracują obecnie, by to zjawisko wykorzystać w eksperymencie na myszach. Będzie to wyzwaniem, ponieważ komórki nie reagowały tak silnie na wysokie, a na niskie stężenia pochodnych witaminy A – wcale. Dlatego badacze muszą ustalić jakiej dawki witaminy A muszą używać, aby odwrócić zmiany w prawidłowych komórkach gruczołu piersiowego.

Witamina A może być lekiem w licznych nowotworach

Witamina A wykazuje działania przeciwnowotworowe w raku piersi, nowotworach głowy i szyi, prostaty czy pęcherza moczowego a nawet ostrej białaczki promielocytowej, podaje BioMed Research International. Obecnie trwają również badania nad zastosowaniem pochodnych retinoidów w nowotworach płuc, jajnika, czy guzach mózgu (w tym – neuroblastoma, nowotworu występującego głównie u dzieci).

Czy witamina A jest toksyczna?

Naukowcy są jednak ostrożni – w niektórych nowotworach, np. glejakach, pochodne witaminy A działają niczym „broń obosieczna” – mogąc hamować, jak i stymulować ich rozwój. Ponadto wysokie dawki witaminy A są toksyczne dla człowieka. Przyjęcie dużej dawki w krótkim czasie działa uszkadzająco na wątrobę, wywołuje bóle brzucha, nudności i wymioty, oraz wzrost ciśnienia wewnątrzczaszkowego a nawet, jak ostrzegają eskperci z Mayo Clinic – obrzęk mózgu. Częste przedawkowywanie witaminy A powoduje natomiast utratę włosów, zażółcenie i suchość skóry, ból kości, oraz powstawanie owrzodzeń w jamie ustnej. Wysokie dawki witaminy A nie są również zalecane kobietom w ciąży, ponieważ ma ona szkodliwy wpływ na płód. Naukowcy starają się zatem skonstruować taką metodę leczenia, w która oszczędzałaby komórki zdrowe przed szkodliwym działaniem wysokich dawek witaminy A.

Jak nie przedawkować witaminy A?

Najlepiej czerpać ją z naturalnych źródeł. Marchew, jarmuż, szpinak czy liście rzepy są bogatymi źródłami roślinnymi jej prekursorów – karotenoidów. W ten sposób przedawkowanie witaminy A jest niemal nieosiągalne. Naturalne karotenoidy, jak wykazują badania naukowe, chronią przed rozwojem licznych nowotworów – w tym raka płuc czy żołądka. Jednak suplementy z beta-karotenem, szczególnie u palaczy mogą mieć działanie przeciwne, ostrzegają autorzy publikacji w Molcecules. Wysokie dawki tych suplementów zwiększają ryzyko raka płuc aż o 18-28%, podczas gdy naturalne karotenoidy pochodzące z pokarmów udowodniły wielokrotnie swoje ochronne działania, zaznaczają naukowcy.


 

Masz pytania na temat zastosowania medycznej marihuany – odwiedź naszą grupę na Faceboku   https://www.facebook.com/groups/medycznyolej/

Szukasz oleju CBD z kwiatów konopi – odwiedź nasz sklep http://medycznyolej.com/


 

Źródła:

  • Pastorino, Ugo, et al. „Adjuvant treatment of stage I lung cancer with high-dose vitamin A.” Journal of Clinical Oncology 11.7 (1993): 1216-1222.
  • Van Zandwijk, Nico, et al. „EUROSCAN, a randomized trial of vitamin A and N-acetylcysteine in patients with head and neck cancer or lung cancer.” Journal of the National Cancer Institute 92.12 (2000): 977-986.
  • Imperial College London. „Potential role for vitamin A in pancreatic cancer discovered.” ScienceDaily. ScienceDaily, 7 September 2016. <www.sciencedaily.com/releases/2016/09/160907081917.htm>.
  • University of Queen Mary London. „Vitamin A may help improve pancreatic cancer chemotherapy.” ScienceDaily. ScienceDaily, 24 May 2016. <www.sciencedaily.com/releases/2016/05/160524085950.htm>.
  • Maria Arisi, Rebecca Starker, Sankar Addya, Yong Huang, Sandra Fernandez. All trans-retinoic acid (ATRA) induces re-differentiation of early transformed breast epithelial cellsInternational Journal of Oncology, 2014; DOI:10.3892/ijo.2014.2354
  • Paloma Ordóñez-Morán, Caroline Dafflon, Masamichi Imajo, Eisuke Nishida, Joerg Huelsken. HOXA5 Counteracts Stem Cell Traits by Inhibiting Wnt Signaling in Colorectal CancerCancer Cell, 2015; 28 (6): 815 DOI:10.1016/j.ccell.2015.11.001
  • Doldo, Elena, et al. „Vitamin A, cancer treatment and prevention: the new role of cellular retinol binding proteins.” BioMed research international 2015 (2015).
  • Tanaka, Takuji, Masahito Shnimizu, and Hisataka Moriwaki. „Cancer chemoprevention by carotenoids.” Molecules 17.3 (2012): 3202-3242.
  • http://www.mayoclinic.org/drugs-supplements/vitamin-a/safety/hrb-20060201
  • http://www.whfoods.com/genpage.php?tname=nutrient&dbid=106

http://www.whfoods.com/genpage.php?tname=nutrient&dbid=106