Mianem reumatyzmu określa się wielorakie schorzenia objawiające się bolesnością i zaburzeniami funkcjonowania w zakresie układu szkieletowo-mięśniowego. Zmiany reumatyczne mogą obejmować m.in. mięśnie, ścięgna czy więzadła. Postępowanie terapeutyczne w przypadku reumatyzmu ma przede wszystkim poprawić jakość życia chorego poprzez ograniczenie lub usunięcie dokuczliwych bólów stawowych, złagodzenia towarzyszących stanów zapalnych, zmniejszenia nadmiernego napięcia mięśni i sztywności stawów. W tym celu wykorzystuje się różne metody rehabilitacyjne oraz terapeutyczne, w tym farmakoterapię i leczenie z wykorzystaniem surowców pochodzenia naturalnego zawartych w preparatach, które można stosować zewnętrznie (miejscowo) lub wewnętrznie.

Zewnętrznie stosuje się preparaty ziołowe o działaniu drażniącym, powodującym przekrwienie skóry (rubefaciens). Takie działanie z jednej strony łagodzi ból, a z drugiej poprawia dowóz tlenu i składników odżywczych do tkanek zmienionych reumatycznie. Do tego rodzaju surowców zaliczamy pieprzowiec roczny, czyli paprykę (Capsicum annuum), nasienie gorczycy czarnej i białej (Semen Sinapis nigrae et albae), korzeń chrzanu (Radix Armoraciae), olejki eteryczne, w tym terpentynowy (Oleum Terebinthinae), sosnowy (Oleum Pini silvestris), imbirowy (Oleum Zingiberis officinalis), jałowcowy (Oleum Juniperi) czy kamforę (Camphora). Wymienione surowce są składnikami preparatów do nacierania, okładów, plastrów, mazideł i maści rozgrzewających.

Natomiast surowce do stosowania wewnętrznego zawierają substancje aktywne, które działają objawowo, skutecznie zmniejszając odczyny bólowe, jak i zapalne. Mechanizm ich działania polega na hamowaniu produkcji i uwalniania czynników bólowych oraz prozapalnych m.in. prostaglandyn i leukotrienów. Często działają także poprzez ograniczenie nadmiernej aktywności komórek układu odpornościowego (makrofagów, granulocytów).

Jednym z takich związków jest kwas bosweliowy występujący w żywicy kadzidłowca (Boswelia serrata), drzewa rosnącego na Półwyspie Arabskim. Kwas bosweliowy ma działa silnie przeciwzapalnie, hamując produkcję czynników prozapalnych (leukotrienów), więc ma zastosowanie jako środek przeciwzapalny, przeciwartretyczny, a także przeciwastmatyczny i przeciwwrzodowy. Silnie działanie wykazują także pochodne kwasu bosweliowego, w tym 3-O-acetylo-11-keto-b-bosweliowy (AKBA).

Duży potencjał przeciwzapalny w schorzeniach układu mięśniowo-szkieletowego wykazuje również korzeń hakorośli rozesłanej (Harpagophyti radix), zwanej popularnie czarcim albo diabelskim pazurem. Nazwa ta wiąże się z wyglądem owoców tej rośliny, które mają postać strąków wyglądem przypominających cierniste szpony. Głównymi substancjami czynnymi hakorośli są irydoidy, w tym harpagozyd, harpagenina, harpagid, a także triterpeny (kwas ursolowy), flawonoidy (pochodne luteoliny) i fenolokwasy (chlorogenowy, cynamonowy). Związki te zawarte w wyciągu z korzeni hakorośli wykazują działanie przeciwbólowe i przeciwzapalne, dzięki czemu łagodzą dokuczliwe objawy w przebiegu zespołów reumatycznych, a także poprawiają kondycję stawów dotkniętych chorobą. Zwiększa ich ruchomość, redukuje poranną sztywność stawów, hamuje proces destrukcji chrząstek stawowych, jednocześnie przyśpieszając regenerację stawów. Wskazaniem do stosowania czarciego pazura, oprócz choroby zwyrodnieniowej narządu ruchu (reumatyzm, bóle kostno-mięśniowe), są również zaburzenia trawienia i brak apetytu (ze względu na zawartość gorzkich irydoidów zwiększających wydzielanie soków trawiennych). Hakorośl nie powinna byś stosowana przez osoby cierpiące z powodu wrzodów żołądka oraz dwunastnicy, kamicy żółciowej, a także przyjmujące insulinę, leki obniżające odporność organizmu (immunosupresanty) oraz kobiety będące w ciąży lub karmiące piersią.

Przykładami innych związków o działaniu przeciwzapalnym są kannabidiol (CBD) i związek z którego on powstaje (jego prekursor), czyli kwas kannabidiolowy (CBDA), które powodują wzrost naturalnych dla naszego organizmu związków o działaniu przeciwbólowym i przewciwzapalnym, czyli endokannabinoidów. Dzieje się to na skutek zdolności kannabidiolu do blokowania enzymów (hydrolazy amidów kwasów tłuszczowych- FAAH lub lipazy monoglicerolowej), które normalnie rozkładają endokannabinoidy. Zablokowanie wymienionych enzymów powoduje więc wzrost poziomu endokannabinoidów. Z drugiej strony coraz więcej badań in vitro potwierdza zdolność kannabidiolu i kwas kannabidiolowego do blokowania innych enzymów z grupy cyklooksygenaz (COX). Cyklooksygenazy są zaangażowane w produkcję m.in. prostaglandyn, będących czynnikami uczestniczącymi w powstawaniu i podtrzymywaniu reakcji zapalnych, stąd zastosowanie substancji hamujących ich aktywność, takich jak CBD i CBDA, bezpośrednio ogranicza mechanizmy odpowiedzialne za pojawienie się objawów reumatyzmu w postaci bólu i utrzymującego się stanu zapalnego.

 

CBD, jak i CBDA wchodzą w skład olejów firmy Cannapol. Zachęcamy do zapoznania się z ofertą sklepu TUTAJ

 

Bibliografia:

Ruhaak, Lucia Renee, et al. „Evaluation of the cyclooxygenase inhibiting effects of six major cannabinoids isolated from Cannabis sativa.” Biological and Pharmaceutical Bulletin 34.5 (2011): 774-778.

Nowak G., Lek pochodzenia naturalnego, wyd. UM Poznań, 2012

Lamer-Zarawska E., Fitoterapia i leki roślinne, wyd. PZWL, 2014

Korbut R., Farmakologia, wyd. PZWL, Warszawa 2013