Choć starzenie się jest naturalnym i nieuniknionym procesem w życiu każdego człowieka, to w ostatnich latach jego intensywność, zwłaszcza w krajach wysoko rozwiniętych, uległa znacznemu nasileniu. Wpływ na taki stan rzeczy ma w dużej mierze zwiększający się odsetek starszych osób w populacji ogólnej, co wynika m.in. z obniżenia się liczby urodzeń, wydłużenia czasu trwania ludzkiego życia i poprawy jego jakości.

Na potrzeby starzejącego się społeczeństwa próbuje odpowiedzieć współczesna medycyna, a zwłaszcza jeden z jej działów, czyli geriatria. Oprócz różnych metod wsparcia, farmakologicznych jak i niefarmakologicznych, wydaje się, że w przypadku osób w podeszłym wieku dobrze sprawdziłyby się różne przetwory pozyskiwane z konopi, wszak są one stosowane od wielu wieków w różnych schorzeniach chorobowych i to z pozytywnym skutkiem. Wszystko zależy od konkretnego przypadku i właściwego doboru preparatu.

Nasiona konopi siewnych (dostępne w sklepach spożywczych) są dobrym źródłem białka (jego zawartość sięga nawet 25%), które jest łatwo przyswajalne i trawione do prostych aminokwasów. Wykazano, że wśród tych ostatnich najważniejsze są aminokwasy egzogenne, nie wytwarzane przez nasz organizm, w związku z czym istnieje konieczność dostarczania ich wraz z pokarmem. Na podstawie badań przeprowadzonych przez Instytut MTT w Jokioinen (Finlandia) stwierdzono, że nasiona konopi są dobrym źródłem niezbędnych aminokwasów egzogennych i mogą zastąpić inne produkty żywnościowe (przykładowo białko jaja kurzego czy serwatkę).

Oprócz białka, nasiona konopi siewnych zawierają tłuszcz, z którego wytłaczany jest spożywczy olej o charakterystycznym zielonkawym zabarwieniu oraz specyficznym zapachu i smaku. Spożywczy olej konopny był stosowany w medycynie od czasów antycznych, jednak dopiero rozwój technologii chemicznej pozwolił na analizę jego składu. Okazuje się, że olej konopny zawiera  około 80% niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych (w skrócie NNKT), w tym ok. 56% kwasu linolowego i 19% alfa-linolenowego. Wg zaleceń dietetyków, optymalny stosunek kwasu linolowego do alfa-linolenowego wynosi 3:1 i taka właśnie proporcja znajduje się w oleju konopnym.

Dodatkową korzyścią ze stosowania tego oleju jest fakt, że w swoim składzie zawiera on także witaminę E ( w postaci mieszaniny tokoferoli i pochodnych γ-tokotrienolu), co ma niebagatelne znaczenie dla osób w podeszłym wieku, głównie z uwagi na swoje silne działanie antyoksydacyjne tej witaminy. W przypadku wielu procesów chorobowych czy dysfunkcji u osób w podeszłym wieku stwierdza się nadrzędną rolę stresu oksydacyjnego w patomechanizmie powstawania tych schorzeń. Mówi się także o zespole słabości, który dotyka wielu chorych na oddziałach geriatrycznych, a jako jego sprawcę wskazuje się m.in. właśnie stres oksydacyjny, który mógłby być ograniczony przez podawanie bogatego w antyoksydanty oleju konopnego. Warto też wspomnieć o innych, równie cennych składnikach oleju, mianowicie fosfolipidach, sitosterolu , karotenoidach i terpenach, których obecność dodatkowo wspomaga korzystne działanie kwasów tłuszczowych i witaminy E.

Spożywczy olej konopny można wzbogacać dobrym jakościowo olejem CBD zawierającym kannabidiol (patrz olej Cannapol N01) oraz rozpuszczalną w tłuszczach witaminą D3. Takie połączenie kilku różnych składników wpływa korzystnie na wiele aspektów codziennego funkcjonowania seniorów, w tym na zaburzenia lękowe i stany depresyjne, nadmierne napięcie nerwowe, problemy z zasypianiem. Szacuje się, że w Polsce 50-70% populacji cierpi na niedobór witaminy D, a grupą wiekową szczególnie narażoną na niedostateczną podaż tej witaminy są osoby w podeszłym wieku. W związku z powyższym stosowanie oleju konopnego wraz z kannabidiolem oraz witaminą D3 u seniorów niesie za sobą istotne korzyści zdrowotne.

Skoro mowa o kannabidiolu, czyli roślinnym kannabinoidzie, warto także wspomnieć o obecnym w organizmie człowieka układzie endokannabinoidowym, który pełni istotną rolę w zachowaniu prawidłowych funkcji życiowych m.in. poprzez regulację metabolizmu, działania układu nerwowego, immunologicznego, aktywności motorycznej, nastroju, motywacji oraz głodu i sytości, a także na czynność wątroby, trzustki i przebudowę tkanki tłuszczowej. Głównymi składowymi układu endoaknnabinoidowego są naturalne kannabinoidy, anandamid oraz 2-arachidonoiloglicerol (2-AG), a te oddziałując na swoje receptory, wywołują określone działanie. Jak zauważają naukowcy, współczesne tempo życia, duże narażenie na stres, a także starzenie się organizmu sprzyjają zaburzeniom w uwalnianiu i działaniu endokannbinoidów, co określa się mianem zespołu niedoboru endokannabinoidów. Przewlekłej niedomodze tego układu przypisuje się występowanie takich schorzeń jak zespół stresu pourazowego, fobie, stany lękowe czy różne formy bólu przewlekłego.

Układ endokannabinoidowy, a raczej jego składnik, 2-arachidonoiloglicerol (2-AG) posiada ciekawe działanie, które zostało odkryte przez naukowców z Uniwersytetu Hebrajskiego w Jerozolimie. Mianowicie zaobserwowali oni, że stężenie tego kannabinoidu znacznie wzrasta w uszkodzonej tkance nerwowej mózgu (najwyższy poziom 2-AG występuje po 4 godzinach od momentu powstania uszkodzenia, a jego duże stężenie utrzymuje się ponad 24 godziny). Natomiast podanie syntetycznego arachidonoiloglicerolu myszom z uszkodzeniami mózgu powodowało znaczne zmniejszenie obrzęku uszkodzonej tkanki oraz zmniejszenie obszaru dotkniętego niedokrwieniem. Takie efekty ochronne na komórki nerwowe dobrze sprawdziłyby się u osób w podeszłym wieku, w przypadku których procesy neurodegeneracyjne i niedokrwienne są częstą przyczyną zespołów otępiennych i innych zaburzeń układu nerwowego.

Zawarty w oleju CBD kannabidiol korzystnie wpływa na regulację układu endokannabinoidowego, a jego suplementacja wydaje się w pełni uzasadniona u osób w podeszłym wieku, które często zmagają się z przewlekłymi stanami bólowymi czy zapalnymi, a także wspomnianymi wyżej schorzeniami układu nerwowego.

Przy stosowaniu oleju CBD u seniorów warto pamiętać o jego działaniu obniżającym ciśnienie tętnicze krwi; samo stosowanie należy rozpocząć od najmniejszych dawek, stopniowo je zwiększając aż do uzyskania oczekiwanego działania, a także obserwować reakcję podopiecznego na podanie oleju CBD.

 

 

Bibliografia:

https://www.senat.gov.pl/gfx/senat/pl/senatopracowania/15/plik/ot-601.pdf

Dąbrowski Grzegorz, Skrajda Marta. Frakcja lipidowa i białkowa nasion konopi siewnych (C. sativa L.) oraz jej korzystny wpływ na zdrowie człowieka = Lipid and protein fraction of hemp seed (C. sativa L.) and its beneficial influence on human health. Journal of Education, Health and Sport. 2016;6(9):357-366.

Callaway J.C.,  Hempseed as a nutritional resource: An overview, Euphytica 140: 65–72, 2004. Kluwer Academic Publishers.

Główczewska-Siedlecka Emilia, Madra-Gackowska Katarzyna, Nowacka Krystyna, Kędziora-Kornatowska Kornelia, Konopie siewne i ich zastosowanie ze współczesnej geriatrii, Journal of Education, Health and Sport. 2016;6(10):34-39. eISSN 2391-8306. DOI

Welty TE, Luebke AL., Gidal BD, Cannabidiol: promise and pitfalls, Epilepsy Currents 2014; 250-252.

Costa B. et al. The non-psychoactive cannabis constituent cannabidiol is an orally effective therapeutic agent in rat chronic inflammatory and neuropathic pain, Eur. J. Pharmacol. 2007; 556 (1-3):75-83.

Schier de Mello AR et al. Antidepressant-like and anxiolytic-like effects of cannabidiol: a chemical compound of Cannabis sativa, CNS & Neurol. Disorders – Drug Targets 2014; 953-960.

Smith SC, Wagner MS, Clinical endocannabinoid deficiency (CECD) revisited: can this concept explain the therapeutic benefits of cannabis in migraine, fibromyalgia, irritable bowel syndrome and other treatment-resistant conditions? Neuro Endocrinol. Lett. 2014; 35(3):198-201.