Prawdą jest, że zarówno medyczna marihuana, jak i jej składowe kannabinoidy, w tym THC i CBD, mają ogromny potencjał leczniczy, zwłaszcza w dziedzinie neurologii i psychiatrii. Na pograniczu tych dwóch nauk lokuje się schorzenie, które do dnia dzisiejszego nadal pozostaje prawdziwą zagadką. Mowa o zespole Tourette’a  (a właściwie zespole Gillesa de la Tourette’a) często określanego mianem „choroby tików” z uwagi na występowanie charakterystycznych, mimowolnych ruchów, początkowo w obrębie twarzy (mruganie lub zaciskanie powiek), natomiast wraz z postępem czasu dochodzi do uogólnienia objawów na całe ciało pod postacią mimowolnych ruchów rąk, nóg czy karku. Dodatkowo pojawiają się tiki dźwiękowe (czyli tzw. wokalizacje) przyjmujące zwykle formę mimowolnego, wielokrotnego wykrzykiwania zasłyszanych wcześniej słów oraz zdań, często o pejoratywnym lub wulgarnym charakterze.

Wiele osób z zespołem Tourette’a dodatkowo doświadcza lęku, stanów depresyjnych oraz pojawiają się u nich zaburzenia obsesyjno-kompulsywne, co dodatkowo pogarsza sytuację chorego, nie tylko w kwestii zdrowotnej, ale i społecznej czy materialnej.

I choć zespół Tourette’a jest chorobą nieuleczalną, o różnym stopniu nasilenia objawów, to próbuje się polepszyć codzienne funkcjonowanie chorego poprzez edukację czy psychoterapię poznawczo-behawioralną. W przypadku znacznego nasilenia uporczywych objawów, stosuje się leczenie farmakologiczne oparte na podawaniu leków przeciwpsychotycznych (neuroleptyki klasyczne i atypowe), uspokajających lub przeciwdepresyjnych. Stosowanie leków przeciwpsychotycznych, zwłaszcza atypowych, jest skuteczne, ponieważ dochodzi do ograniczenia mimowolnych ruchów, niemniej jednak ich podawanie wiąże się z możliwym wystąpieniem poważnych skutków ubocznych, zwłaszcza pod kątem zaburzeń metabolicznych (szybki przyrost masy ciała, nieprawidłowa glikemia [poziom cukru] czy profil lipidowy). Inną, skuteczną opcją jest głęboka stymulacja mózgu, choć jest to zabieg kosztowny i wysoce inwazyjny.

Być może wkrótce pojawi się alternatywa wobec przedstawionych powyżej metod, ponieważ naukowcy z australijskiego Wesley Medical Research Institute pod kierownictwem dr Phillipa Mosleya wypróbują produkt leczniczy na bazie konopi indyjskich u 24 dorosłych z zespołem Tourette’a o ciężkim nasileniu. Dr Mosley ujawnił, że badanie rozpocznie się w połowie tego roku, a produkt leczniczy zawiera mieszaninę kannabidiolu (CBD) i tetrahydrokanabinolu (THC) – dwóch związków występujących w konopiach. Naukowiec podejrzewa, że ​​stosowanie THC może być korzystne dla pacjentów z zespołem Tourette’a, ale z uwagi na jego właściwości psychoaktywne, które mogą potęgować lęk lub wywołać stany psychotyczne, ma on nadzieję, że dodanie CBD zmniejszy ryzyko wystąpienia tych niepożądanych działań ubocznych.

Dr Mosley twierdzi, że niska popularność preparatów medycznej marihuany w tym wskazaniu wynika z istnienia ograniczonych dowodów w postaci wyników badań klinicznych. Do 2013 r. dostępne były tylko dwa badania kliniczne z randomizacją, w których pacjentom z zespołem Tourette’a podawano doustnie czysty, wyizolowany THC. W jednym z nich 12 dorosłych pacjentów (11 mężczyzn, 1 kobieta) otrzymywało placebo lub 5, 7,5 lub 10 mg THC (dawki dobrano według  masy ciała, płci, wieku i wcześniejszego stosowania marihuany). Po podaniu tetrahydrokannabinolu objawy zespołu Tourette’a, głównie pod postacią mimowolnych tików, uległy redukcji, przy czym wyższe dawki THC były bardziej skuteczne.

W drugim badaniu uczestniczyło 24 dorosłych pacjentów z zespołem Tourette’a (19 mężczyzn, 5 kobiet). Począwszy od 2,5 mg THC / dzień dawkę zwiększano o 2,5 mg co cztery dni do docelowej dawki 10 mg/dzień. Badanie składało się z 6 wizyt (wizyta 1 = poziom podstawowy, wizyty 2-4 = podczas leczenia, wizyty 5 i 6 = po zakończeniu badania lub przerwaniu uczestnictwa). Korzystając ze skali globalnego wrażenia klinicznego (GCIS) w czasie wizyty 3 i 4, odnotowano znaczącą różnicę pomiędzy pacjentami przyjmującymi THC i grupą placebo. W innych testach (STSS –skala ciężkości objawów choroby oraz YGTSS-skala nasilenia tików, inaczej globalna skala motoryczna) uzyskano podobne, satysfakcjonujące wyniki.
Dr Mosley ma nadzieję, że jego badania pozwolą na zwiększenie świadomości dotyczącej stosowania medycznej marihuany wśród personelu medycznego, a i pacjenci z zespołem Tourette’a zyskają skuteczny środek poprawiający jakość życia.

 

Bibliografia:

Kirsten R. Muller-Vahl, Treatment of Tourette syndrome with cannabinoids, Behavioural Neurology 27 (2013) 119–124 119 DOI 10.3233/BEN-120276

Mantel BJ, Meyers A, Tran QY, Rogers S, Jacobson JS. Nutritional supplements and complementary/alternative medicine in Tourette syndrome. J Child Adolesc Psychopharmacol. 2004; 14(4): 582-9

Hemming M, Yellowlees PM. Effective treatment of Tourette’s syndrome with marijuana. J Psychopharmacol. (Oxford) 1993; 7(4): 389-91.

https://neurologia.mp.pl/choroby/151317,zespol-tourettea

http://www.adelaidenow.com.au/news/national/medicinal-cannabis-trial-for-tourette-syndrome-patients-at-wesley/news-story/6fcf98fe66b3cd65a1ebe3b59c53281f

https://www.tourettes-action.org.uk/70-medication.html