Okulistyka to jedna z tych dziedzin medycyny, w której podawanie kannabinoidów może okazać się niezwykle pomocne w terapii pewnych schorzeń. Od wielu lat naukowcy badali możliwość zastosowania tych związków w leczeniu jaskry czy zwyrodnienia plamki żółtej związanej z wiekiem (AMD). Istotnym problemem w tego typu chorobach jest konieczność opracowania odpowiedniej  postaci leku, która nie tylko zapewnia skuteczność działania substancji leczniczej w oku przez odpowiednio długi okres czasu, ale także by ich codzienna aplikacja nie sprawiała pacjentom trudności.

Z poprzednio przeprowadzonych badań wynika, że już podanie podjęzykowe THC zapewnia obniżenie ciśnienia śródgałkowego, które ulega patologicznemu podwyższeniu w przebiegu jaskry. Niemniej jednak możliwość miejscowego zastosowania środków leczniczych jest bardziej optymalną formą terapii, stąd naukowcy z University of British Columbia postanowili stworzyć odpowiednią postać leku do oczu.  

Należy wspomnieć, że środki lecznicze przeznaczone do zastosowania w okulistyce muszą spełniać bardzo restrykcyjne kryteria. Ich sporządzenie odbywa się w warunkach sterylnych, ponieważ takie preparaty muszą zachować jałowość, czyli być pozbawione drobnoustrojów. Ponadto muszą być wolne od nierozpuszczalnych zanieczyszczeń, a także posiadać właściwe pH, lepkość oraz odpowiedni skład jonów zawartych w roztworze preparatu.

Dostępne w aptekach preparaty okulistyczne mają najczęściej postać kropli, płynów lub maści. Każda z tych formulacji ma swoje zalety i wady np. aplikacja kropli do oczu stanowi niekiedy duże wyzwanie dla pacjentów. Dodatkowo, krople mają tendencję do wylewania się przez co czas oddziaływania takiego środka z gałką oczną zdecydowanie maleje, a zastosowana dawka jest zbyt mała, aby wywołać pożądany efekt terapeutyczny.

W związku z tymi trudnościami, podejmuje się coraz szerzej zakrojone badania nad opracowaniem nowoczesnych technologii dostarczania leku np. w postaci implantów czy insertów. Dodatkowo próbuje się także udoskonalać znane postaci leku np. krople do oczu, tworząc nowe formulacje z liposomami lub w postaci mikroemulsji. Wszystko po to, aby zapewnić zdecydowanie lepsze warunki oddziaływania pomiędzy substancją leczniczą zawartą w tych preparatach a okiem.

Badacze skupiają się również na odkrywaniu nowych związków leczniczych, które mogłyby mieć zastosowanie w leczeniu chorób okulistycznych. Tak jak zostało już powiedziane we wstępie, do takich substancji mogą być zaliczane kannabinoidy, które nadal są badane pod kątem możliwości terapeutycznego podawania w jaskrze lub zwyrodnieniu plamki żółtej związanej z wiekiem. Dotychczas nie opracowano jednak formulacji, która mogłaby dostarczać te związki bezpośrednio do oka. Odrębnym zagadnieniem są właściwości chemiczne samych kannabinoidów, ponieważ te jako związki lipofilowe („lubiące” tłuszcze), są bardzo słabo rozpuszczalne w wodzie, stąd duża trudność w stworzeniu z ich udziałem tradycyjnych kropli do oczu.

Firma farmaceutyczna InMed postanowiła rozwiązać ten problem poprzez opracowanie właściwej postaci leki z kannabinoidami, a właściwie z ich przedstawicielem- kwasem kannabigerolowym (CBGA). We współpracy z  zespołem naukowców pod kierownictwem dr Vikramaditya Yadav, adiunkta Chemicznej i Biologicznej Inżynierii na University of British Columbia, opracowano formułę hydrożelu, który powstał na bazie biokompatybilnych materiałów uznanych wcześniej za bezpieczne przez amerykańską Agencję ds. Żywności i Leków (FDA).

Naukowcy do przygotowanego hydrożelu dodali nanocząstki zawierające CBGA. Hydrożel ten należy do polimerów termoczułych, które zmieniają konsystencję w zależności od temperatury. Taką postać leku pacjent umieszcza w worku spojówkowym, bezpośrednio przed pójściem spać. W czasie nocnego wypoczynku, dochodzi do uwolnienia substancji leczniczej z hydrożelu, dzięki czemu jest ona w stanie wniknąć do głębiej położonych struktur oka. Do tej pory preparat został przetestowany na rogówkach świńskich.

Jak przyznaje Vikramaditya Yadav, formulację czeka jeszcze długa droga zanim trafi do rąk pacjentów. Niemniej jednak naukowiec jest pełen nadziei, ponieważ opracowany przez niego hydrożel jest uniwersalnym materiałem, który może być użyty do podania różnych leków, zwłaszcza lipofilnych i małocząsteczkowych. W dodatku zaproponowany przez badacza sposób podania pozwala na bezbolesną aplikację preparatu. Yadav liczy, że dzięki współpracy z większą liczbą lekarzy, uda się sporządzić więcej środków leczniczych przeznaczonych do leczenia chorób oczu.

 

Na podstawie http://www.mdmag.com/medical-news/novel-hydrogel-could-be-used-for-glaucoma-macular-degeneration