Choć THC i CBD to fitokannabinoidy najlepiej poznane pod kątem naukowym i terapeutycznym, to okazuje się, że roślina konopi ma jeszcze wiele do zaoferowania. Kannabigerol (CBG) został odkryty już w latach 60. wraz z innymi związkami z tej grupy: kannabidiolem (CBD) czy kannabichromenem (CBC).  Na przestrzeni lat, naukowcy prowadzili dalsze badania nad biologią konopi, co w roku 1975 r. zaowocowało wyizolowaniem kwasu kannabigerolowego (CBGA), czyli kwasowego prekursora CBG.

CBGA jest rozkładany przez naturalne występujące w roślinie enzymy do innych związków, mianowicie THCA, CBDA i CBCA, a te są następnie przekształcane w znane nam THC, CBD i CBG. Taka transformacja jest możliwa pod wpływem działania na roślinę czynników fizycznych np. wysokiej temperatury czy promieni UV.

 

Przegląd leczniczych zastosowań CBG – ośrodkowy układ nerwowy

Kannabigerol nie ma posiada właściwości psychoaktywnych, choć naukowcy wskazują na potencjalne korzyści stosowania tego kannabinoidu w celu przeciwdziałania niekorzystnym efektom związanym z podawaniem THC.

CBG wykazuje słabe powinowactwo w stosunku do  receptorów CB1 i CB2, ale jego działanie lecznicze może wynikać ze zdolności do zwiększania poziomu endokannabinoidów naturalnie występujących w organizmie człowieka np. anandamidu. Dla przypomnienia, anandamid to nasza fizjologiczna „marihuana”; czyli ważny związek, który pomaga regulować wiele funkcji biologicznych, w tym apetyt, sen i pamięć. Podobnie jak THC, anandamid działa już na receptory CB1 i CB2.

Neurologia/psychiatria
CBG wzbudziło duże zainteresowanie jako potencjalny środek w leczeniu zaburzeń ośrodkowego układu nerwowego. Wyniki starszych badań wykazały, że kannabigerol zmniejsza wychwyt zwrotny GABA (kwasu gamma-aminomasłowego), czyli neuroprzekaźnika, który reguluje aktywność neuronów (komórek nerwowych). Hamowanie wychwytu zwrotnego GABA prowadzi do zwiększenia jego poziomu w mózgu. Co to oznacza? Większe stężenie kwasu gamma-aminomasłowego przyczynia się do uzyskania efektu przeciwlękowego, uspokajającego oraz rozluźniającego na mięśnie szkieletowe. Okazuje się także, że według tego samego mechanizmu działają niektóre leki stosowane m.in. w leczeniu padaczek różnego typu.

To oczywiście nie wszystko- doświadczenia in vitro wskazują, że kannabigerol jest silnym agonistą receptora adrenergicznego α2. Mało kto spodziewał się takiego wyniku, ponieważ struktura chemiczna tego kannabinoidu nie jest podobna do cząsteczek innych związków, które posiadają zdolność łączenia się z tym receptorem (są ligandami tego receptora), a ponadto żaden z pozostałych fitokannabinoidów nie działał w ten sposób.

Istnieją dwa typy receptorów α2 adrenergicznych (presynaptycznych):

·         α2a – zlokalizowane głównie w korze mózgowej i strukturach odpowiedzialnych za czuwanie,  CBG jako ich agonista będzie działał więc uspokajająco oraz nasennie

·         α2b – znajdujące się w pniu mózgu, ich pobudzenie działaniem agonisty skutkuje hamowaniem impulsacji sympatycznej oraz obniżeniem ciśnienia tętniczego krwi.

W medycynie znalazło zastosowanie wiele leków o mechanizmie działania opartym na agonizmie wobec receptorów α2 – adrenergicznych, są to m.in. Klonidyna, Guanfacyna stosowane w leczeniu nadciśnienia tętniczego; Brimonidyna, Apraklonidyna- terapia jaskry czy Tizanidyna- środek miorelaksujący, zapisywany w stanach wzmożonego napięcia mięśni szkieletowych (nadmierna spastyczność mięśniowa).

Ponadto związki działające  za pośrednictwem receptorów α2 są intensywnie badane pod kątem właściwości przeciwbólowych. Powszechnie wiadomo, że naturalny agonista tych receptorów, czyli noradrenalina, jest zaangażowana w kontrolę bólu poprzez modulowanie szlaków przewodzenia bodźców bólowych. Agoniści receptorów α2 adrenergicznych mają ugruntowany profil przeciwbólowy i w ostatnich latach znaleźli szersze zastosowanie, w szczególności jako dodatek do środków znieczulających oraz przeciwbólowych w leczeniu okołooperacyjnym. Dodatkowo agoniści receptorów receptorów α2 adrenergicznych są lekami wykorzystywanymi w terapii bólów o podłożu neuropatycznym, powstających na skutek uszkodzenia nerwów obwodowych.

Agonizm wobec receptorów α2 adrenergicznych to jeszcze nie wszystko, okazuje się, że kannabigerol blokuje receptory serotoninowe 5HT1A, które są odpowiedzialne za kontrolę wielu ważnych procesów zachodzących w naszym organizmie, takich jak pobieranie pokarmu, zachowania seksualne i temperatura ciała. Aktywacja receptorów 5-HT1A stymuluje uwalnianie hormonu adrenokortykotropowego (ACTH), który odpowiada za wydzielanie m.in. kortyzolu- hormonu walki i ucieczki. Naukowcy postulują, że nadmierne wydzielanie wspomnianego hormonu w długotrwałym okresie czasie (nadmierny stres) sprzyja powstawaniu zaburzeń afektywnych, takich jak lęk i depresja. Nie dziwi, więc fakt, że kannabigerol blokując receptory  5-HT1A mógłby być dobrym kandydatem do leczenia podanych schorzeń.

W następnym artykule poruszymy temat leczniczego działania CBG na inne układy ludzkiego organizmu.

 

Bibliografia:

Ryszard Korbut, Farmakologia, Warszawa 2012, Wyd. PZWL

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2823359/pdf/bph0159-0129.pdf

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3165946/pdf/bph0163-1344.pdf

Cascio MG, Gauson LA, Stevenson LA, Ross RA, Pertwee RG. Cannabigerol behaves as a potent alpha-2-adrenoceptor partial agonist. Symposium on the Cannabinoids. Burlington, Vermont, International Cannabinoid Research Society. 2009. p. 73.

Devane WA, Hanus L, Breuer A, Pertwee RG, Stevenson LA, Griffin G, et al. Isolation and structure of a brain constituent that binds to the cannabinoid receptor. Science. 1992;258:1946–1949.

Gauson LA, Cascio MG, Ross RA, Pertwee RG. Cannabigerol displays significant potency as a 5-HT1Areceptor antagonist. Symposium on the Cannabinoids. Burlington, Vermont, International Cannabinoid Research Society. 2009. p. 25.

Giovannoni MP, Ghelardini C, Vergelli C, Dal Piaz V. α2-agonists as analgesic agents. Med Res Rev. 2009;29:339–368.