Niedawno opublikowano wyniki niewielkiego (25 ochotników) badania klinicznego, którego celem było sprawdzenie skuteczności działania kannabidiolu (CBD) w niealkoholowej stłuszczeniowej chorobie wątroby (NAFLD). W ramach 10-tygodniowego eksperymentu pacjenci stosowali kannabidiol w dawkach 100, 200 lub 400 mg dwa razy dziennie (przy czym pierwsza dawka była podawana 30 minut przed spożyciem śniadania [na czczo], a druga 30 minut przed wieczornym posiłkiem).

Stan zdrowia ochotników był na bieżąco monitorowany przy pomocy badań laboratoryjnych- tuż przed rozpoczęciem badań, jak i po ich zakończeniu, pacjentom pobierano krew i oznaczono takie parametry jak poziom triglicerydów (najważniejszy parametr), cholesterolu LDL (złego) i HDL (dobrego). O dziwo najbardziej skuteczna okazała się najmniejsza stosowana dawka 200 mg/ dobę (100 mg 2x dziennie) CBD. U pacjentów przyjmujących taką ilość kannabidiolu odnotowano najwyższy spadek poziomu triglicerydów i cholesterolu LDL, a także wzrost poziomu cholesterolu HDL.

Wyniki tego niewielkiego badania sugerują więc skuteczność stosowania kannabidiolu w przypadku niealkoholowej stłuszczeniowej choroby wątroby (NAFLD), nazywanej potocznie po prostu stłuszczeniem wątroby. Ogólnie rzecz ujmując, schorzenie jest wynikiem nadmiernego gromadzenia się tłuszczu w wątrobie u osób, które nie nadużywają alkoholu. Jak stwierdza się istnienie choroby? Na podstawie badań antropometrycznych, w tym BMI, obwodu talii, masy ciała; wyników badań laboratoryjnych, w tym oznaczenia aktywności enzymów wątrobowych aminotransferazy alaninowej ALT i aminotransferazy asparaginowej AST (AST/ALT <1) oraz gamma-glutamylotranspeptydazy GGT, a także stężenia glukozy, cholesterolu całkowitego, HDL, LDL, triglicerydów i kwasu moczowego. We właściwej diagnostyce mogą również pomóc wyniki innych badań m.in. histologicznego (pobranie próbki wątroby i ocena jej kondycji pod mikroskopem) czy badania dokonywanego metodą protonowej spektroskopii rezonansu magnetycznego (1H-MRS).

Wśród potencjalnych przyczyn choroby wymienia się m.in. niewłaściwą dietę- wysokokaloryczną, bogatą w rafinowane (oczyszczone) węglowodany, zwłaszcza fruktozę, a także tłuszcze nasycone i słodzone napoje. Na rozwój niealkoholowej stłuszczeniowej choroby wątroby mogą mieć również wpływ czynniki genetyczne, a także otyłość (zwłaszcza trzewna), cukrzyca typu 2, dyslipidemia (zaburzenia lipidowe), zespół metaboliczny, zespół policystycznych jajników, niedoczynność tarczycy, niedoczynność przysadki, obturacyjny bezdech senny i choroby autoimmunologiczne.

Niestety, NAFLD wiąże się ze zwiększonym ryzykiem rozwoju przedwczesnej miażdżycy i zgonu z przyczyn sercowo-naczyniowych. Ponadto „na bazie” tej choroby może dojść do rozwoju niealkoholowego stłuszczeniowego zapalenia wątroby (NASH; stłuszczenie wątroby z przewlekłym i postępującym zapaleniem wątroby, które nieleczone może prowadzić do włóknienia, marskości i raka wątrobowokomórkowego).

Leczenie niealkoholowej stłuszczeniowej choroby wątroby rozpoczyna się od zmiany stylu życia, w tym od próby obniżenia masy ciała m.in. poprzez ograniczenie podaży energii o 500–1000 kcal w celu zmniejszenia masy ciała o 0,5–1 kg/tydzień. W tym celu zalecane jest stosowanie odpowiedniej diety np. ubogotłuszczowej, śródziemnomorskiej lub diety DASH o zmniejszonej kaloryczności. Okazuje się, że zrzucenie dodatkowych kilogramów rzeczywiście poprawia stan zdrowia chorego- redukcja masy ciała o 3–5% powoduje istotne zmniejszenie stłuszczenia wątroby, z kolei dalszy spadek masy ciała (7-10%) może prowadzić do ograniczenia rozwoju zmian martwiczo-zapalnych i włóknienia wątroby. Podobny wpływ wywiera zwiększenie aktywności fizycznej  (>60 min/tydzień powodują zmniejszenie aktywności aminotransferaz w surowicy).

Dodatkową opcją jest suplementowanie środków ochronnych na wątrobę (hepatoprotekcyjnych)- udowodnione działanie posiada witamina E w dawce 800 IU/d stosowana przez okres ≤1 roku, choć przeciwwskazaniem do jej podawania są stwierdzona cukrzyca lub marskość wątroby. Dzięki wcześniejszym informacjom wiemy już, że w przypadku NAFLD można również stosować kannabidiol- wprawdzie najczęściej występuje on w formie oleju CBD, ale nośnikiem (tłuszczową bazą) jest zazwyczaj oliwa z oliwek bogata w zdrowe tłuszcze nienasycone.

 

Bibliografia:

https://www.mp.pl/gastrologia/wytyczne/162231,hepatologia-postepy-2016

 

https://www.mp.pl/gastrologia/wytyczne/157166,postepowanie-w-niealkoholowej-stluszczeniowej-chorobie-watroby

 

https://clinicaltrials.gov/ct2/show/study/NCT01284634?term=cannabidiol&rslt=With&rank=13