Odżywianie ma kluczowe znaczenie dla naszego zdrowia. Wiele osób zmagających się z chorobą nowotworową stosuje specjalne diety, aby wzmocnić organizm, i umożliwić mu walkę z rakiem. Jednak liczni pacjenci napotykają problemy z przełykaniem pokarmów, cierpią z powodu zmniejszonego apetytu, nudności oraz wymiotów. Jak się odżywiać podczas walki z nowotworem?

Dodatkowe białko oraz kalorie to więcej siły do walki z rakiem

Podczas leczenia nowotworu dieta może pod pewnymi względami od tego, co ogólnie pojmuje się jako „zdrowe odżywianie”. Forma i rodzaj stosowanych produktów zależy od naszej kondycji – gdy cierpimy z powodu zatwardzenia, musimy pamiętać o uwzględnieniu warzyw i owoców, bogatych w błonnik, którego wysoka zawartość w jadłospisie jest jedną z cech „zdrowej diety”. Odwrotnie jednak w przypadku biegunki – gdzie lepiej sprawdzą się świeżo wyciskane soki i zupy, z niewielką zawartością włókien roślinnych. Przy nadmiernej utracie masy ciała, koniecznością staje się wprowadzenie produktów o większej kaloryczności oraz dodatkowych źródeł białka.

Jak się odżywiać podczas leczenia nowotworu?

Odpowiednie odżywanie w trakcie chemioterapii lub radioterapii jest nieodzowną częścią terapii. Należy pamiętać o kilku zasadach. Dodatkowe pytania należy kierować do lekarza prowadzącego oraz pielęgniarki, którzy mogą również zalecić pewne leki niwelujące skutki uboczne leczenia, jak i podzielić się sposobami które zmniejszą nasze dolegliwości.

  • Jedz wtedy, kiedy możesz – pamiętaj o źródłach białka (mięso, sery, nabiał) oraz dodatkowych kaloriach (np. zdrowe tłuszcze)
  • Zjedz największy posiłek wtedy, kiedy najbardziej odczuwasz głód– dla większości ludzi to godziny poranne. Po operacji gojenie się ran pochłania dodatkową energię – jeśli odczuwasz apetyt, wykorzystaj ten moment by jej dostarczyć.
  • Wybieraj te potrawy, które nie powodują nieprzyjemnych objawów – nawet, jeśli oznacza to, że jadłospis staje się mocno ograniczony. Gdy poczujesz się lepiej – stopniowo go rozszerzaj o inne pozycje.
  • Stosuj zamienniki posiłków – np. nutridrinki – mają niewielką objętość, są łatwe do przełknięcia, i zawierają znaczne ilości białek oraz innych substancji odżywczych. Sięgaj po nie, kiedy nie czujesz się na siłach by zjeść normalny posiłek.
  • Pij dużo płynów – woda nie tylko zapewnia odpowiednie nawodnienie, ale i ułatwia usuwanie toksyn drogą nerek, co jest ważne w trakcie leczenia. W dniach, w których jesz mało to jeszcze ważniejsze, ponieważ część płynów przyjmujemy z pożywienia i gdy nie jesz – łatwiej się odwodnić.
  • Poinformuj rodzinę o swoich preferencjach, jeśli przygotowują posiłki za Ciebie – pozwoli to uniknąć sytuacji, w której jesteś zmuszony do spożywania potraw, które źle tolerujesz.
  • Możesz stosować suplementy diety, a czasem jest to nawet wskazane (np. przy leczeniu metrotreksatem preparaty z kwasem foliowym) – ale zawsze przedyskutuj to z lekarzem. Ziołowe suplementy nie różnią się niczym od zwykłych leków, i mogą wchodzić z nimi w interakcje!

Jak przygotowywać jedzenie podczas leczenia nowotworu?

Leki stosowane w leczeniu nowotworów negatywnie wpływają na nasz układ odpornościowy, dlatego organizm staje się bardziej podatny na infekcję. Dlatego jedzenie powinno być przygotowywane tak, aby zminimalizować jej ryzyko:

  • Gotuj dokładnie wszystkie potrawy – zarówno mięso, które nie może być zaróżowione w środku, jak i jaja, które nie powinny być spożywane na miękko.
  • Dokładnie umyj wszystkie warzywa i owoce przed spożyciem, pocierając szczotką – unikaj malin i innych rodzajów owoców, których nie da się dobrze wyczyścić
  • Zakup dwie deski – jedną do krojenia warzyw i owoców, i osobną do mięsa
  • Gdy z posiłku zostają resztki, jak najszybciej umieść je w lodówce
  • Nie jedz produktów po upływie terminu ważności – nawet o jeden dzień
  • Unikaj jedzenia w barach samoobsługowych, bufetach, w których jedzenie przez długie godziny jest wystawione bez przykrycia
  • Unikaj potraw podawanych z surowymi elementami m.in. sushi, tatar
  • Mleko, soki i inne przetwory powinny być pasteryzowane – ma to nieznaczny wpływ na ich odżywczość, ale zabija groźne bakterie.

Jak się odżywiać przy chemioterapii?

Przy niektórych lekach stosowanych w chemioterapii należy pamiętać również o dodatkowych modyfikacjach diety, aby uniknąć skutków ubocznych. W przypadku większości należy również uwzględnić dodatkową ilość wypijanych płynów. Szczególne zalecenia dotyczą takich leków jak:

  • Busulfan, Daunorubicyna, Doksorubicyna – jedz produkty bogate w witaminy z grupy B (np. produkty zbożowe z pełnego ziarna)
  • Cisplatyna – unikaj produktów zawierających puryny (np. wątróbki, kawioru, sardynek),
  • Merkaptopuryna – unikaj produktów o wysokiej zawartości puryn oraz alkoholu.
  • Prokarbazyna – nie jedz potraw i produktów zawierających tyraminę (sery, rodzynki, figi, salami, śmietana, awokado, banany, sos sojowy). Utrzymaj taką dietę przez 2 tygodnie po zakończeniu leczenia. O szerszą listę produktów, których należy unikać, zapytaj lekarza.
  • Tamoksyfen – jedz zdrową dietę, o obniżonej zawartości tłuszczów, ponieważ lek może powodować nadmierne przybieranie na wadze. Staraj się regularnie ćwiczyć.

ŹRÓDŁA:

http://www.webmd.com/drugs/2/drug-6893/procarbazine-oral/details/list-interaction-details/dmid-12/dmtitle-avoid-high-tyramine-foods-/intrtype-food

http://www.cancernutrition.com/treatment.htm

http://www.cancer.gov/

źródło grafiki: emmaolliff.com