Jagody acai nadal cieszą się dużą popularnością na całym świecie. Zaliczane są do super żywności -superfoods, ze względu na bogactwo witamin, składników mineralnych, antyoksydantów, aminokwasów i zdrowych tłuszczy. Poza tym można je spożywać na wiele sposobów- jako surowe owoce, w postaci soku lub gotowych suplementów diety, bez obaw, że stracą swoje cenne właściwości.

Jagody acai są owocami rośliny, a dokładniej 20-metrowej palmy o nazwie Euterpa warzywna, porastającej lasy deszczowe Ameryki Południowej. Jagody stanowią podstawę wyżywienia rdzennej ludności zamieszkującej dorzecze Amazonki i zazwyczaj są podawane z tapioką, solone lub słodzone cukrem trzcinowym. Tradycyjne zastosowania obejmują m.in. leczenie biegunki olejem pozyskiwanym z owoców czy terapię schorzeń wątroby odwarem z korzenia tej rośliny. Z kolei nasiona acai są znanym środkiem przeciwgorączkowym, a świeżo wyciskany sok był niegdyś podawany niemowlętom, które nie mogły być karmione piersią.

Jagody acai to bogate źródło antocyjanów, które nadają im ciemnofioletowe zabarwienie, a zarazem są podstawą aktywności antyoksydacyjnej tych owoców. Szacuje się, że całkowita zawartość substancji przeciwutleniających w acai wielokrotnie przekracza ich ilość w innych produktach spożywczych. Potencjał antyoksydacyjny jagód wynosi około 1026 jednostek ORAC (ang. Oxygen Radical Absorbent Capacity). Dla porównania, potencjał antyoksydacyjny żurawiny i dzikich czarnych jeżyn stanowi zaledwie 30% wartości stwierdzonej dla acai.

Wysoki potencjał przeciwutleniający sprzyja usuwania nadmiaru wolnych rodników, a te są potencjalnym czynnikiem etiologicznym wielu przewlekłych chorób niezakaźnych (cywilizacyjnych), w tym głównie schorzeń układu sercowo-naczyniowego. Wolne rodniki przyśpieszają także procesy starzenia się organizmu.

Oprócz antocyjanów, owoce acai zawierają także białko, tłuszcze nienasycone (kwas oleinowy, linolowy) oraz fitosterole roślinne. Dodatkowo są bogatym źródłem witamin z grupy B (witaminy B1, B2, B3), wit. C i E, a także związków mineralnych (wapnia, potasu) oraz błonnika.

Kaloryczność jagód wynosi około 88-265 kalorii na 100 g produktu, w zależności od metody przygotowania. Jeśli mowa o kaloriach, to jagody acai stały się popularnym produktem wspomagającym proces odchudzania się. Zawarte w nich przeciwutleniacze wspomagają usuwanie toksyn z organizmu, natomiast błonnik sprzyja regulacji procesów trawienia, a także daje poczucie sytości, co pomaga kontrolować i powoli ograniczać ilość spożywanych kalorii. Pomimo tych właściwości, brak jest rzetelnych badań potwierdzających skuteczność jagód acai we wspomaganiu utraty zbędnych kilogramów.

Duże nadzieje wiąże się także z potencjalnym działaniem przeciwnowotworowym jagód, niemniej jednak eksperymenty dotyczyły wyłącznie badań na liniach komórkowych (in vitro) i na modelu zwierzęcym (in vivo). W doświadczeniach in vitro wyciąg z jagód acai niszczył od 35 do 86% komórek nowotworowych (w zależności od rodzaju ekstraktu i jego stężenia). Natomiast wzbogacenie diety szczurów w jagody acai zmniejszyło rozwój nowotworu przełyku, który został eksperymentalnie wywołany podawaniem N-nitrozometylobenzyloaminy (NMBA, czynnik rakotwórczy 5%). Należy podkreślić, że dotychczas nie przeprowadzono żadnych badań klinicznych z udziałem pacjentów, które rzetelnie dokonałyby oceny skuteczności stosowania jagód w schorzeniach onkologicznych. W związku z tym owoce acai nie zostały zatwierdzone przez amerykańską Agencję ds. Żywności i Leków (FDA), choć jako żywność się uznane za bezpieczne (GRAS).  

Niemniej jednak istnieją pewne obostrzenia dotyczące ich stosowania, mianowicie u pacjentów z cukrzycą lub osób przyjmujących leki przeciwcukrzycowe, spożywanie dużych ilości jagód acai może spowodować obniżenie poziomu glukozy we krwi, a tym samym zwiększać ryzyko hipoglikemii.

Długotrwałe przyjmowanie acai nie jest także zalecane u osób z zaburzeniami autoimmunologicznymi lub przyjmujących leki immunosupresyjne, ponieważ jak sugerują doniesienia naukowe, w dłuższej perspektywie czasu te owoce wykazują działanie pobudzające układ odpornościowy (właściwości immunostymulujące), przez co może dojść do zmniejszenia skuteczności leków immunosupresyjnych lub zaostrzenia choroby.

 

Bibliografia:

https://nccih.nih.gov/health/acai

Murrieta, D.L. Dufour, A.D. Siqueira: Food consumption and subsistence in three Caboclo populations on Marajo Island, Amazonia, Brazil, „Human Ecology” 27/1999, ss.455–475

Mertens-Talcott SU, Rios J, Jilma-Stohlawetz P, Pacheco-Palencia LA, Meibohm B, Talcott ST, Derendorf H. Pharmacokinetics of anthocyanins and antioxidant effects after the consumption of anthocyanin-rich acai juice and pulp (Euterpe oleracea Mart.) in human health volunteers. J Agric Food Chem. 2008;56(17):7796–7802.

Pozo-Insfran D, Percival SS, Talcott ST. Acai (Euterpe oleracea Mart.) polyphenolics in their glycoside and aglycone forms induce apoptosis of HL-60 leukemia cells. J Agric Food Chem. 2006;54(4):1222–1229.