Jad pszczeli stosowany był jako lek już od czasów starożytnych. Stanowił remedium na reumatyzm oraz ból, oraz liczne choroby przebiegające z przewlekłym stanem zapalnym. Badania naukowe przeprowadzone w ostatnich latach sugerują, że jad pszczół zawiera substancje wykazujące różne działania medyczne, w tym przeciwzapalne, przeciwbólowe, oraz przeciwbakteryjne. Lista chorób, w których można wykorzystać właściwości tego produktu pszczół jest długa, obejmując choroby autoimmunologiczne, miażdżycę, stwardnienie zanikowe boczne oraz schorzenia wątroby.

Pierwsze wizerunki pszczelarzy, pochodzące ze starożytnego Egiptu, datuje się na ponad 2000 r. p.n.e. Jednak tradycja produkcji miodu sięga kilka mileniów wstecz. Pośród słynnych osób, korzystających z terapii jadem pszczelim był również Aleksander Wielki. Galen oraz Hipokrates, słynni lekarze z czasów starożytnych, zalecali stosowanie produktów pszczelich w licznych dolegliwościach. W krajach wschodu, terapia jadem pszczelim jest częścią zabiegów akupunktury, zwanych „apiterapią”. Rozcieńczony ekstrakt dodawany jest do kosmetyków, oraz suplementów diety. Co odpowiada za zainteresowanie jadem pszczelim, i jego działania?

Melittina – główny składnik jadu pszczelego

W krajach Orientu jad pszczół stosowany był w licznych chorobach zapalnych, jednak mechanizmy odpowiadające za jego działanie odkryto dopiero niedawno. Jad pszczeli jest złożoną mieszaniną, która w naturze ma jako zadanie chronić owady przed ich naturalnymi wrogami. Od kilku lat w literaturze pojawiają się jednak doniesienia o działaniach przeciwbólowych, przeciwzapalnych a nawet – przeciwnowotworowych. W wyniku badań okazało się, że główną substancją aktywną jadu pszczelego, o silnym działaniu przeciwzapalnym jest melittina, stanowiąca 50% suchej masy jadu. W wysokich dawkach ma działanie prozapalne. Dlatego po użądleniu odczuwamy pieczenie i swędzenie, a wokół ukąszenia pojawia się obrzęk, za co odpowiadają również inne składniki jadu. Jednak ten sam związek w małych ilościach ma działanie przeciwne. Melittina zmniejsza wytwarzanie substancji związanych ze stanem zapalnym (interleukiny 1, TNF-alfa), hamuje aktywację mikrogleju oraz szlaki przekaźników wewnątrzkomórkowych (m.in. NF-KB), które przyczyniają się do rozwoju reakcji zapalnej. To może tłumaczyć, dlaczego melittina znalazła zastosowanie głównie w chorobach, w których głównym mechanizmem napędowym jest przewlekły stan zapalny.

Jad pszczół a miażdżyca

Dotąd wykonane badania naukowe sugerują, że jad pszczół a dokładniej – melittina, wykazuje działanie ochronne na naczynia krwionośne, przeciwdziałając rozwojowi miażdżycy. Jej działania polegają na hamowaniu stanu zapalnego, powodującego powiększanie się blaszki miażdżycowej, oraz zmniejszaniu poziomu „złego” cholesterolu LDL oraz trójgliceródów, usztywniających ściany tętnic. Mechanizm jest bardzo złożony, a badacze na łamach Proteome Science podają, że biorą w nim udział 33 różne białka, na których ekspresję wpływa jad pszczeli. Z kolei w komórkach uzyskanych od chorych na reumatoidalne zapalenie stawów podanie melittiny hamowało rozwój reakcji zapalnej, będącej przyczyną niszczenia stawów, jak piszą naukowcy na łamach Molecules. W marskości wątroby, w której również dużą rolę odgrywa stan zapalny, melittina hamowała śmierć komórek tego narządu, i zapobiegała jego włóknieniu.

Melittina – nowa nadzieja dal chorych na ALS?

Intrygujące wyniki dają również eksperymenty dotyczące chorób neurodegeneracyjnych – szczególnie stwardnienia zanikowego bocznego (ALS). Dochodzi w niej do obumierania neuronów ruchowych, co prowadzi do stopniowego osłabienia oraz zaniku mięśni – w tym odpowiadających za oddychanie. W tej chorobie konwencjonalna medycyna niewiele może zaoferować pacjentom. Okazuje się jednak że obecna w jadzie pszczelim melittina w małych dawkach hamuje postęp ALS u myszy, a także poprawia kontrolę ruchów, zmniejszając towarzyszące jej objawy, jak piszą autorzy publikacji w Journal of Neuroinflammation.

Zastosowania jadu pszczelego w chorobach skóry

Niektóre choroby skóry, jak trądzik, również związane są z towarzyszącym stanem zapalnym. Trądzik nie jest wyłącznie problemem dorastającej młodzieży. Jak podaje British Medical Journal, niemal co 10 osoba po 25 roku życia nadal zmaga się z tą chorobą skóry. Główną przyczyną stanu zapalnego skóry jest infekcja Propionibacterium acnes. Jak piszą autorzy pracy z Journal of Investigative Dermatology, jad pszczeli hamuje powstawanie stanu zapalnego w obecności tych mikroorganizmów, dzięki czemu zmniejsza zmiany trądzikowe.

Stan zapalny przyczynia się również do przyspieszonego starzenia się skóry i powstawania zmarszczek, stąd kosmetyki z jadem pszczół od kilku lat są niezmiernie popularne. Jak ujawnia Daily Mail, zwolenniczką tych produktów jest m.in. księżna Cambidge. Badania naukowe wykazują, że jad pszczół stymuluje produkcję nowych włókien kolagenu i elastyny, poprawiając jej ukrwienie, co nadaje skórze młodszy wygląd.

Skutki uboczne jadu pszczół

Jad pszczeli znany jest ze swoich zdolności do wywoływania reakcji alergicznych. Zawiera fosfolipazę A2, hialuronidazę, apaminę, histaminę, i wiele innych substancji, a dwie pierwsze są silnie uczulające. Jednak nie ustalono dotąd, które białko zawarte w jadzie jest głównym alergenem. Dlatego jadu pszczelego nie mogą stosować osoby uczulone, ponieważ istnieje ryzyko reakcji anafilaktycznej, która może się zakończyć wstrząsem. Melittina powoduje również hemolizę, czyli rozpad komórek krwi, co zależy od jej dawki. Badacze na łamach Toxicon zwracają uwagę, że może zwiększać produkcję wolnych rodników, i uszkadzać DNA. Jednak naukowcy sądzą, że oczyszczona melittina, która nie wywołuje uczuleń, będzie mogła być bezpiecznie stosowana nawet przez alergików – to tylko kwestia czasu.


Jad pszczeli kupisz w sklepie medycznego oleju pod tym linkiem http://medycznyolej.com/glowna/88-jad-pszczeli-500mg-x-90-kapsulek-.html


Źródła:

Yang, Eun Jin, et al. „Melittin restores proteasome function in an animal model of ALS.” Journal of neuroinflammation 8.1 (2011): 1.

Lee, Gihyun, and Hyunsu Bae. „Anti-Inflammatory Applications of Melittin, a Major Component of Bee Venom: Detailed Mechanism of Action and Adverse Effects.” Molecules 21.5 (2016): 616.

Lee, Woo-Ram, et al. „The Protective Effects of Melittin on Propionibacterium acnes–Induced Inflammatory Responses In Vitro and In Vivo.” Journal of Investigative Dermatology 134.7 (2014): 1922-1930.

Cho, Hyun-Ji, et al. „Comparative proteome analysis of Tumor necrosis factor α-stimulated human Vascular Smooth Muscle Cells in response to melittin.”Proteome science 11.1 (2013): 1.

http://www.dailymail.co.uk/femail/article-2274969/The-new-buzz-cosmetics-Bee-venom-creams-fool-face-thinking-stung-youthful-looking-skin.html

http://bestpractice.bmj.com/best-practice/monograph/101/basics/epidemiology.html