Guarana (Paullinia cupana) to pnącze występujące na terenie Brazylii i Kolumbii.  Nasiona tej rośliny były i nadal są wykorzystywane jako naturalne stymulanty przez Indian z plemienia Guarani. Uważają oni guaranę za roślinę o właściwościach magicznych, a ona sama określana jest mianem daru od Boga. Z uwagi na charakterystyczny wygląd owoców, Indianie z plemienia Guarani nazywają ją warana, co oznacza w dosłownym tłumaczeniu „owoc jak oko człowieka”. 

Ci rdzenni mieszkańcy Amazonii już od stuleci stosują guaranę w postaci pasty, która powstaje z prażonych i sproszkowanych nasion wymieszanych z niewielką ilością wody. Taka pasta stanowi bazę do przygotowania orzeźwiających napojów czy jako dodatek do potraw albo bezpośrednio wykorzystuje się ją do celów leczniczych. Indianie z plemienia Guarani stosują pastę nie tylko jako środek stymulujący, wzmagający koncentrację uwagi i usuwający zmęczenie fizyczne, ale także do zwalczania migreny, gorączki, osłabienia. Z uwagi na znaczną zawartość tanin o działaniu ściągającym, guaranowa pasta sprawdza się także w przypadku intensywnych biegunek.

Działanie stymulujące nasionach guarany wynika z wysokiej zawartości kofeiny wynoszącej od 3 do 6%. Dla porównania, nasiona kawy zawierają 1-2,5% kofeiny, liście yerba mate 0,7-2%, a liście czarnej herbaty 2,5-4%. Wytypowanie kofeiny jako głównego składnika nasion guarany oraz oznaczenie zawartości tego związku, to tylko niewielka część badań prowadzonych nad tym surowcem, bowiem zdecydowana większość doświadczeń dotyczyła zdrowotnych właściwości guarany. W toku badań okazało się, że tradycyjne zastosowanie tej rośliny, ma swoje potwierdzenie naukowe.

Obecnie guarana jest bardzo popularnym i skutecznym środkiem stymulującym na całym świecie. Z uwagi na to, że w nasionach tej rośliny kofeina nie występuje w postaci wolnej, a jest związana z innymi związkami- taninami i fenolami, dochodzi do jej stopniowego uwalniania, przez co efekt działania utrzymuje się dłużej- nawet do 6 godzin. W dodatku samo działanie jest dłuższe i stabilniejsze w przeciwieństwie do kawy, która działa szybko, stymuluje mocno, ale działa też krócej. W związku z tym, guarana nie powoduje niepokoju, który może pojawiać się  po wypiciu mocnej kawy.

 

Guarana jest dobra zarówno dla ciała, jak i umysłu:

  • Stymuluje pracę mózgu, wzmacnia pamięć, koncentrację i na ogólne samopoczucie.
  • Zwiększa refleks, uodparnia nas na stres.
  • Nawet po ciężkim dniu pracy, guarana utrzymuje umysł w dobrej kondycji.
  • Ma także zastosowanie przy zwalczaniu stanów depresyjnych, które są wynikiem wyczerpania nerwowego.
  • Guarana zwiększa także wytrzymałość całego organizmu, dlatego uważana jest za roślinę o działaniu adaptogennym.
  • Substancje aktywne w guaranie przyspieszają metabolizm i pomagają spalać tłuszcz. Guarana redukuje uczucie głodu, przez co zmniejsza apetyt. Dzięki temu guarana może być substancją pomocniczą w walce z nadwagą.
  • Guarana ma również działanie antyoksydacyjne. Dzięki zawartym garbnikom jest skutecznym lekiem na biegunkę. Działa odtruwająco, gdyż wpływa na zmniejszenie gazów gromadzących się w jelitach.

 

Dawkowanie:

Zazwyczaj stosuje się jedną płaską łyżeczkę (ok. 4 g). W przypadku jeśli guarana jest stosowana po raz pierwszy, warto zacząć od mniejszych dawek, np. 1/4-1/2 łyżeczki, po to, aby sprawdzić w jaki sposób reaguje nasz organizm. Pojedynczą dawkę najlepiej zmieszać ze szklanką wody, soku lub jogurtu.

Guaranę warto przyjmować w godzinach rannych, ponieważ jej zastosowanie późnym popołudniem i wieczorem może utrudniać zasypianie.

 

Mimo tego, że guarana jest uważana za roślinę dosyć bezpieczną, to w niektórych przypadkach mogą pojawić się efekty niepożądane – przeważnie takie, jak po zastosowaniu surowców o dużej zawartości kofeiny. Najczęściej zgłaszanymi problemami są: bezsenność, utrata apetytu, niepokój, nudności, przyspieszone bicie serca. Działania niepożądane mogą pojawić się wówczas, gdy istnieją przeciwwskazania do spożywania guarany. Wśród nich są:

  • nadciśnienie tętnicze,
  • choroby serca,
  • ciąża.

Reasumując, guarana może z całą pewnością zastąpić  kawę – nie tylko odpowiednio nas pobudzi, ale także jej działanie utrzyma się dłużej. Oprócz właściwości energetyzujących i pobudzających ciało i umysł, guarana ma szereg innych zalet, o czym zostało już wspomniane w powyższym artykule.

 

Bibliografia:

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2887323/

http://www.rain-tree.com/guarana.htm#.W13pU9UzbIV

Weinberg BA, Bealer BK (2001). The World of Caffeine: The Science and Culture of the World’s Most Popular Drug. New York: Routledge. pp. 192–3