Mimo ciągłego rozwoju medycyny agresywne guzy mózgu – a przede wszystkim glejak pozostają nowotworami o bardzo złych rokowaniach, i niewielkiej wyleczalności. Złośliwe guzy mózgu bardzo szybko się rozrastają, i szerzą na inne regiony mózgu. W Wielkiej Brytanii, zaledwie 40% osób po takim rozpoznaniu przeżywa rok, a tylko 20 na 100 chorych – 5 lat. W Polsce wedle Polskiego Towarzystwa Onkologicznego statystyka jest bardzo zbliżona – 46% przeżywa rok po rozpoznaniu guza układu nerwowego a tylko 26% kolejnych 5 lat. Dlatego naukowcy wciąż poszukują nowych rozwiązań, które mogłyby uratować blisko 3 000 chorych, którzy umierają z powodu tych nowotworów – licząc wyłącznie pacjentów w naszym kraju.

1) Stare leki na nadciśnienie – nowe leki w terapii guzów mózgu?

Recyklingiem” znanych od dawna leków zajmuje się zespół badaczy pod kierunkiem Laboratoire Neurosciences Paris-Seine. W kwietniu tego roku ogłosili, że lek na nadciśnienie o nazwie prazosyna, spośród wszystkich innych testowanych preparatów okazał się najbardziej skutecznym lekiem ograniczającym wzrost glejaka – zwiększając przeżycie myszy z tym rodzajem nowotworu nawet o połowę. Używanie „starego” leku, by leczyć „nowe” choroby to znane zjawisko w medycynie. Jeszcze nie tak dawno temu, w 2008r., francuska lekarka Christine Léauté-Labrèze przypadkowo odkryła, że stosowany od dziesięcioleci lek na arytmie serca powoduje dramatyczne zmniejszenie się naczyniaków – niezłośliwych guzów często występujących u dzieci. Mimo braku złośliwości zwykle rozwijają się w okolicy twarzy i oka czy ucha, mogąc doprowadzić do utraty wzroku i słuchu.

Nowym lekiem przeciwnowotworowym może być znana od lat… Prazosyna. Jest ona blokerem receptorów współczulnego układu nerwowego – receptorów alfa. W komórkach raka mózgu działa jednak w zupełnie innym mechanizmie, za pomocą molekuły wewnątrzkomórkowej PKCδ. Jej nadmiar nie jest obecny w zdrowych komórkach – dlatego nie jest dla nich groźna, ale wobec komórek raka działanie prazosyny okazuje się zabójcze. Badania kliniczne mają się rozpocząć już w tym roku. Dzięki temu, że lek jest znany i szeroko stosowany od lat szybko trafi do pacjentów, jeśli tylko okaże się skuteczny u ludzi.

2) Terapia genowa w agresywnym glejaku mózgu

Badacze na łamach Cancer Cell opublikowali wyniki badań na komórkach i zwierzętach, które pozwoliły ujawnić gen odpowiedzialny za agresywność komórek glejaków mózgu oraz najbardziej złośliwego z nich glioblastoma. Za zezłośliwienie guzów mózgu odpowiada białko Olig2, które obecne jest w większości tych nowotworów. Usunięcie genu kodującego to białko hamuje wzrost nowotworu, a produktu tego genu – blokuje formowanie się guza.

Okazuje się, że oporne na stosowane leczenie nowotwory mózgu powstają właśnie pod wpływem białka Olig2. To właśnie pod wpływem jego działania normalne, zdrowe komórki zmieniają się w złośliwe, o niekontrolowanym wzroście. Używając zmodyfikowanego wirusa opryszczyki, dostarczyli do komórek raka „samobójczy gen”, który usuwał fragment DNA kodujący Olig2. Po podaniu gancyklowiru (leku przeciwwirusowego) okazało się, że komórki pozbawione Olig2 nie były zdolne do ponownego wzrostu. Co więcej – zmieniały się w komórki przypominające astrocyty, które wydzielają czynnik wzrostu zwany EGFR, którego działanie może być hamowane za pomocą znanych już leków (np. gemfitynib). Naukowcy twierdzą, że ich odkrycie dowodzi że w leczeniu guzów mózgu konieczne jest stosowanie „piętrowej” terapii, przeciwko ściśle określonym białkom. Niestety, jak zaznaczają – użycie tej terapii w praktyce to bardzo odległa wizja, i wymaga licznych dodatkowych badań. Niemniej jednak opisany mechanizm stanowi przełom w naszym pojęciu o powstawaniu złośliwych guzów mózgu. Jeśli terapia okaże się skuteczna, będzie mogła posłużyć do ratowania przypadków dotąd uznawanych za nieoperacyjne, jak guz DIPG. Ze względu na umiejscowienie w moście, w którym znajdują się ośrodki kontrolujące najważniejsze życiowe funkcje (jak bicie serca, oddychanie), jego wycięcie nie jest możliwe, a odpowiedź na dostępne leczenie nie umożliwia wyleczenia.

3) Szybkie testy genetyczne umożliwią indywidualne leczenie glejaków

DIPG – diffused Intrinsic Pontine Glioma. Żródło: bindralab.org

Nowy test genetyczny GlioSeq™ już stosowany jest przez lekarzy w Pittsborough. Dotąd guzy mózgu były oceniane głównie pod kątem ich wyglądu pod mikroskopem – jednak nie pozwala to zobrazować ich profilu genetycznego. A jednak, jak mówi na łamach witryny Science Daily dr Nikiforova, jednak z autorek testu – „pacjenci z guzami, które wyglądają identycznie mogą osiągać zupełnie różne wyniki w leczeniu, i inaczej na nie odpowiadać, ze względu na istniejące różnice genetyczne”. Test pozwala na wykrycie różnych zaburzeń genetycznych – od delecji (usunięcia) i insercji (wstawienia) fragmentów materiału genetycznego, fuzji genów, przez mutacje punktowe a także całkiem nowe markery genetyczne. Nowy test GlioSeq™ pozwoli nie tylko wybrać celowaną terapię (jeśli jest już dostępna), ale także wyselekcjonować kandydatów którzy potencjalnie najlepiej odpowiedzą na leki poddawane dopiero badaniom klinicznym. Test ma być ciągle udoskonalany, w miarę jak będą odkrywane kolejne zaburzenia genetyczne.

Nie od dzisiaj wiadomo, że pewne zmiany genetyczne w guzach mózgu mają znaczny wpływ na rokowania pacjenta, i jego odpowiedź na leczenie. Metylacja promotora genu MGMT nie tylko wpływa na skuteczność radioterapii w glejaku, ale również chemioterapii za pomocą takich leków jak temizolomid – stąd zindywidualizowana terapia za pomocą analizy markerów genetycznych GlioSeq™ dla wielu pacjentów oznacza zwiększone szanse na pokonanie nowotworu.

4) Rak mózgu jako „niebezpieczny porywacz” – jak go zatrzymać?

Agresywne guzy mózgu, pomimo stosowanej wielokierunkowej terapii po kilku latach nawracają ze zdwojoną siłą. Dzieje się tak, ponieważ nawet łącząc chemioterapię z operacją oraz radioterapią nie jest możliwe całkowite wyeliminowanie zmienionych nowotworowo komórek, a terapia ma poważne skutki uboczne, upośledzając funkcjonowanie mózgu. Badacze z University of British Columbia poszukiwali zatem strategii, które umożliwiają rakowi wzrost i przetrwanie. Okazuje się, że nowotwór potrafi przeprogramować sąsiadujące z nim zdrowe komórki astrocytarne tak, że tworzy sobie dogodne środowisko do wzrostu i dalszej inwazji. Ten mechanizm zmian astrocytów nazywany jest „hijack”, czyli „uprowadzenie”. W tym celu rak wysyła do ich wnętrza fragmenty materiału genetycznego w postaci mikro RNA. W ten sposób nowotwór „przechwytuje” sąsiadujące komórki. Naukowcy pracują zatem nad rozwiązaniem, które zmieni otaczające guz astrocyty tak, by rak nie mógł przejąć nad nimi kontroli. Wyniki tych badań opublikowano w 2015r. W Oncogene oraz Oncotarget.

5) Genetycznie zmodyfikowana mysz – czy pozwoli uratować dzieci z guzami mózgu?

Na czerwono – zdrowe komórki, zielony/niebieski – zmutowane komórki nerwowe. Żródło: Science Daily/ University of Michigan

U dzieci leczenie guzów mózgu napotyka wiele problemów – nie można u nich stosować m.in. radioterapii, a umiejscowienie nowotworu często uniemożliwia wykonanie operacji. Niestety wiele z nich przegrywa walkę, a lekarze nie dysponując środkami do walki z nowotworem – rozkładają ręce. Czyni to z nowotworów układu nerwowego jedną z głównych przyczyn śmiertelności z powodu raka. W poszukiwaniu odpowiedzi na to jak leczyć guzy mózgu u dzieci może pomóc… mysz cierpiąca na tą samą chorobę. O stworzeniu takiego „mysiego modelu” pediatrycznych guzów mózgu, poinformowali naukowcy na łamach Science Translational Medicine w 2016r. Mysz posiada takie same mutacje genetyczne jak dzieci, u których występuje duże prawdopodobieństwo guzów mózgu. Dzięki myszy z guzem mózgu udało się zidentyfikować ważne białko – ATRX, które umożliwia naprawę materiału genetycznego. Jeśli jest go zbyt mało, DNA raka staje się niestabilne, i guz staje się jeszcze bardziej agresywny. Wykazano jednak, że paradoksalnie leki niszczące DNA zmniejszają rozmiar guza, i mogą wydłużać przeżycie pacjentów. Dotąd jednak stosowane są w przypadku innych nowotworów u dorosłych.

Naukowcy pod przewodnictwem dr Castro z Uniwersytetu w Rochester oraz Instytutu Badań nad Rakiem w Londynie potwierdzili już, że mutacja genu ATRX występuje w licznych nowotworach mózgu u dzieci, i młodych dorosłych. Trwają poszukiwania leku, który najlepiej działałby w tej mutacji, zwiększając szansę na przeżycie dzieci w tą chorobą nowotworową.


 

Olej CBD z kwiatów konopi możesz kupić w sklepie internetowym wpisując w wyszukiwarkę www.medycznyolej.com lub wciskając przycisk poniżej

Sklep

 

 

 

 

 

Zapisz się do naszego biuletynu

Zapisanie zajmie ci mniej niż minutę a dzięki niemu:

-uzyskasz dostęp do ekskluzywnych materiałów

-będziemy powiadamiać cię o nowych artykułach na portalu

-otrzymasz stały rabat w naszym sklepie

-poinformujemy cię o konkursach i promocjach

Email marketing templates powered by FreshMail.com

Bibliografia:

  • S. Assad Kahn, S. L. Costa, S. Gholamin, R. T. Nitta, L. G. Dubois, M. Feve, M. Zeniou, P. L. C. Coelho, E. El-Habr, J. Cadusseau, P. Varlet, S. S. Mitra, B. Devaux, M.-C. Kilhoffer, S. H. Cheshier, V. Moura-Neto, J. Haiech, M.-P. Junier, H. Chneiweiss. The anti-hypertensive drug prazosin inhibits glioblastoma growth via the PKC -dependent inhibition of the AKT pathwayEMBO Molecular Medicine, 2016; DOI:10.15252/emmm.201505421

  • Léauté-Labrèze, Christine, et al. „Propranolol for severe hemangiomas of infancy.” New England Journal of Medicine 358.24 (2008): 2649-2651.

  • CNRS. „Recycling an anti-hypertensive agent to fight brain tumors.” ScienceDaily. ScienceDaily, 21 April 2016. <www.sciencedaily.com/releases/2016/04/160421085706.htm>.

  • Fanghui Lu, Ying Chen, Chuntao Zhao, Haibo Wang, Danyang He, Lingli Xu, Jincheng Wang, Xuelian He, Yaqi Deng, Ellen E. Lu, Xue Liu, Ravinder Verma, Hong Bu, Rachid Drissi, Maryam Fouladi, Anat O. Stemmer-Rachamimov, Dennis Burns, Mei Xin, Joshua B. Rubin, El Mustapha Bahassi, Peter Canoll, Eric C. Holland, Q. Richard Lu.Olig2-Dependent Reciprocal Shift in PDGF and EGF Receptor Signaling Regulates Tumor Phenotype and Mitotic Growth in Malignant GliomaCancer Cell, 2016; 29 (5): 669 DOI:10.1016/j.ccell.2016.03.027

  • Cincinnati Children’s Hospital Medical Center. „Experimental therapy halts treatment-resistant brain tumors in mouse model: Researchers report lab breakthrough in human cells, mouse models for high grade gliomas.” ScienceDaily. ScienceDaily, 9 May 2016. <www.sciencedaily.com/releases/2016/05/160509132444.htm>.

  • Donson, Andrew M., et al. „MGMT promoter methylation correlates with survival benefit and sensitivity to temozolomide in pediatric glioblastoma.”Pediatric blood & cancer 48.4 (2007): 403-407.

  • Brandes, Alba A., et al. „MGMT promoter methylation status can predict the incidence and outcome of pseudoprogression after concomitant radiochemotherapy in newly diagnosed glioblastoma patients.” Journal of Clinical Oncology 26.13 (2008): 2192-2197.

  • W C Sin, Q Aftab, J F Bechberger, J H Leung, H Chen, C C Naus.Astrocytes promote glioma invasion via the gap junction protein connexin43Oncogene, 2015; DOI: 10.1038/onc.2015.210

  • Hong X, Sin WC, Harris AL, Naus CC. Gap junctions modulate glioma invasion by direct transfer of microRNAOncotarget, May 2015

  • Aftab Q, Sin WC, Naus CC. Reduction in gap junction intercellular communication promotes glioma migration.Oncotarget, May 2015

  • University of British Columbia. „Target healthy cells to stop brain cancer ‚hijack’.” ScienceDaily. ScienceDaily, 12 August 2015. <www.sciencedaily.com/releases/2015/08/150812103652.htm>.

  • C. Koschmann, A.-A. Calinescu, F. J. Nunez, A. Mackay, J. Fazal-Salom, D. Thomas, F. Mendez, N. Kamran, M. Dzaman, L. Mulpuri, J. Krasinkiewicz, R. Doherty, R. Lemons, J. A. Brosnan-Cashman, Y. Li, S. Roh, L. Zhao, H. Appelman, D. Ferguson, V. Gorbunova, A. Meeker, C. Jones, P. R. Lowenstein, M. G. Castro. ATRX loss promotes tumor growth and impairs nonhomologous end joining DNA repair in gliomaScience Translational Medicine, 2016; 8 (328): 328ra28 DOI:10.1126/scitranslmed.aac8228

  • University of Michigan Health System. „New weapon in the fight against children’s brain tumors: Mice with DNA damage-repair problems can help in testing new treatments.” ScienceDaily. ScienceDaily, 2 March 2016. <www.sciencedaily.com/releases/2016/03/160302181712.htm>.