Jeśli jakaś substancja (w zamyśle lecznicza) nie powoduje działań ubocznych, to znaczy, że nie działa.

Te słowa, zresztą bardzo trafne, można w świetle nowych zdobyczy naukowych wzbogacić informacjami mówiącymi o tym, że nie każdy z nas odczuje każdy efekt uboczny albo odczuje go w różnym stopniu  i jest to prawdopodobnie związane nie tylko z naszymi genetycznymi predyspozycjami, ale także z samą substancją leczniczą, jej postacią, postacią leku oraz sposobem podania.

W artykule opublikowanym na naszym portalu EFEKT SYNERGII  opisaliśmy eksperyment, z którego wynikało, że w przypadku podania „czystego” THC w postaci syntetycznego leku odnotowano większą ilość działań niepożądanych niż dla roślinnej marihuany. Na przyczynę takiego stanu rzeczy wskazano występowanie tzw. „entourage effect”, czyli efektu synergii – działania polegającego na tym, że inne związki obecne w konopiach (inne fitokannabinoidy oprócz THC, terpeny, flawonoidy)  modulują działanie THC i ograniczają jego niekorzystny czy wręcz szkodliwy wpływ na organizm człowieka.

Badania na potwierdzenie „entourage effect” wskazują, że niepsychoaktywny kannabidiol (CBD) w połączeniu z THC hamuje niekorzystne działanie tego ostatniego, przynajmniej w kilku aspektach. Na ten temat narosło wiele mitów, więc postanowiliśmy odszukać sprawdzone efekty działania CBD w oparciu o badania naukowe. Oto efekt naszych poszukiwań:

 

1.    Upośledzenie pamięci  

Wiadomo, że przedłużona ekspozycja na THC upośledza różne aspekty pamięci krótko- i długotrwałej, jednak wpływ CBD na minimalizację deficytów poznawczych spowodowanych przez THC jest dość dobrze zbadany na zwierzętach i ludziach. Badanie przeprowadzone w 2010 r. wykazało, że osoby palące marihuanę o niskiej zawartości kannabidiolu miały większe deficyty pamięci werbalnej niż osoby palące marihuanę bogatą w CBD. Inne badanie przeprowadzone w 2012 r. wśród użytkowników konopi wykazało, że osoby, które spożyły więcej CBD, posiadają lepszą pamięcią długotrwałą w postaci przypominania sobie pewnych faktów z przeszłości. Wyniki badań laboratoryjnych i badań klinicznych (badania 2003, 2013) wykazały, że CBD może blokować różne zaburzenia pamięci spowodowane przez THC.

 

2. Lęk i niepokój

 

THC może wywoływać lęk/niepokój, chociaż dawka potrzebna do powstania tak silnej reakcji może się drastycznie różnić w zależności od konkretnej osoby. Z drugiej strony, CBD konsekwentnie wykazuje działanie przeciwlękowe zarówno w modelach zwierzęcych, jak i w badaniach klinicznych. Ale czy CBD może zmniejszyć niepokój spowodowany spożyciem THC? Odpowiedź wydaje się być twierdząca. W dwóch badaniach klinicznych (badania z 1976, 1982) wykazano zmniejszenie lęku wywołanego przez THC.

Niektórzy wskazują, że badanie z 2011 r. dało sprzeczne wyniki, ale dawka THC, która została użyta w tym badaniu (15 mg doustnie) była niższa niż dawki stosowane w poprzednich badaniach  (około 30-35 mg doustnego THC).

Co odpowiada za taki przeciwlękowy mechanizm? CBD może także aktywować receptor 5-HT1A, który jest znany z efektu anksjolitycznego (patrz lek Buspiron).

 

3. Działanie przeciwpsychotyczne

 

CBD wykazało działanie przeciwpsychotyczne w kilku badaniach, na przykład w ostatnio opublikowanym w 2017 r. odnotowano korzystne działanie kannabidiolu u pacjentów ze schizofrenią. Istnieją również znaczące dowody na to, że CBD może pomóc w psychozomimetycznym (przypominającym psychozę) działaniu THC. Badania przeprowadzone na zdrowych osobnikach wykazały, że wstępna terapia podawanym dożylnie CBD zmniejsza objawy podobne do psychozy. Z badań populacyjnych wynika również, że ​​osoby spożywające konopie indyjskie z wysoką zawartością kannabidiolu są mniej podatne na objawy psychotyczne.

 

Podsumowując, CBD łagodzi niektóre niekorzystne skutki działania tetrahydrokannabinolu, w tym zaburzenia pamięci, lęk/niepokój oraz ryzyko wywołania psychozy lub pojawienia się zaburzeń przypominających psychozę.

 

Bibliografia

Ryszard Korbut, Farmakologia, PZWL, Warszawa 2012

Małgorzata Sznitowska, Roman Kaliszan, Biofarmacja, Elsevier Urban&Partner, Wrocław 2013

Pamięć:

Marco Colizzi, Sagnik Bhattacharyya, Does Cannabis Composition Matter? Differential Effects of Delta-9-tetrahydrocannabinol and Cannabidiol on Human Cognition, Curr Addict Rep (2017) 4:62–74 DOI 10.1007/s40429-017-0142-2

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20884951

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21798112

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/12617376

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23042808

 

Lęk i niepokój

Esther M. Blessing, Maria M. Steenkamp, Jorge Manzanares, Charles R. Marmar, Cannabidiol as a Potential Treatment for Anxiety Disorders, Neurotherapeutics (2015) 12:825–836 DOI 10.1007/s13311-015-0387-1

https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/0014299974901290?via%3Dihub

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/6285406

EL Karschner, WD Darwin, RP McMahon, F Liu, S Wright, RS Goodwin, and MA Huestis, Subjective and Physiological Effects After Controlled Sativex and Oral THC Administration, Clin Pharmacol Ther. 2011 March ; 89(3): . doi:10.1038/clpt.2010.318

Russo EB, Burnett A, Hall B, Parker KK., Agonistic properties of cannabidiol at 5-HT1a receptors. Neurochem Res. 2005 Aug;30(8):1037-43.

 

Działanie przeciwpsychotyczne

https://ajp.psychiatryonline.org/doi/abs/10.1176/appi.ajp.2017.17030325?url_ver=Z39.88-2003&rfr_id=ori%3Arid%3Acrossref.org&rfr_dat=cr_pub%3Dpubmed

Sagnik Bhattacharyya, Paul D Morrison, Paolo Fusar-Poli, Rocio Martin-Santos, Stefan Borgwardt, Toby Winton-Brown, Chiara Nosarti, Colin M O’ Carroll, Opposite Effects of D-9-Tetrahydrocannabinol and Cannabidiol on Human Brain Function and Psychopathology, Neuropsychopharmacology (2010) 35, 764–774

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23042808

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/28875990