W dniu 12 kwietnia obchodziliśmy Światowy Dzień Czekolady. Okazuje się, że Polacy coraz chętniej sięgają po czekoladę i wyroby czekoladowe. Statystyczny mieszkaniec kraju nad Wisłą w 2016 r. zjadł ich ok. 6,3 kg, czyli o ok. 30 proc. więcej niż w 2011 r. Ekonomiści tłumaczą taki trend wzrostem zamożności Polaków- im więcej zarabiamy, tym więcej czekolady konsumujemy. Pozostawmy jednak sprawy ekonomiczne na boku, a skupmy się na zupełnie innej kwestii.

Nieprzypadkowo wybraliśmy akurat wstęp o czekoladzie, ponieważ to właśnie ona zaliczana jest do pokarmów, które stymulują nasz układ endokannabinoidowy. Przypomnijmy, że jest to jeden z najważniejszych systemów fizjologicznych, zaangażowanych w utrzymanie właściwej homeostazy ludzkiego organizmu. Układ endokannabinoidowy reguluje m.in. kwestie płodności, apetytu, odczuwania bólu, nastroju oraz  pamięci. Większość z nas nie zdaje sobie sprawy z tego, że nasz organizm sam produkuje substancje kannabidowe (tzw. endokannabinoidy).

Istnieją dowody na to, że układ endokanabinoidowy niektórych osób może działać w zaburzony/nieoptymalny sposób- mówi się wtedy o tzw. syndromie niedoboru endokannabinoidów. Przywrócenie układu endokannabinoidowego na właściwe tory można uzyskać poprzez stosowanie fitokannabinoidów pochodzących z rośliny konopi (np. kannabidiolu) lub innych produktów, które mogą zoptymalizować funkcjonowanie tego układu. Należą do nich niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe, czekolada, zioła, przyprawy czy herbata.

 

1.    Niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe 

Właściwy stosunek kwasów tłuszczowych omega-3 i omega-6 może stymulować aktywność układu endokannabinoidowego. Endokannabinoidy wytwarzane są z kwasu arachidonowego, czyli związku tłuszczowego należącego do rodziny kwasów omega-6. Posiadanie wystarczającej ilości kwasu arachidonowego jest niezbędne do produkcji endokanabinoidów, ale już zbyt duża ich ilość może prowadzić do obniżenia poziomu receptorów kannabinoidowych. Ponadto, nadmierne spożycie kwasów omega-6 ma przyczynia się do wzrostu działania prozapalnego w organizmie człowieka. Większość zachodnich diet zawiera nadmiar kwasów omega-6, które powszechnie występują w olejach kuchennych, takich jak olej słonecznikowy, kukurydziany czy sojowy oraz w produktach zwierzęcych, takich jak mięso, drób i jaja.

Kwasy tłuszczowe omega-3 są potrzebne do zrównoważenia ilości kwasów omega-6, aby układ endokannabinodowy mógł prawidłowo funkcjonować. Dodatkowo udowodniono, że spożywanie kwasów omega 3 przynosi korzyści zdrowotne w chorobach układu sercowo-naczyniowego i schorzeniach neurologicznych. Idealny stosunek kwasów omega-3 do omega-6 w diecie wynosi 1: 3, a typowa zachodnia dieta składa się ze składników, które zmieniają ten stosunek na 1:10. Źródłem kwasów omega-3 są przede wszystkim ryby:  śledzie, makrele, sardynki oraz łososie, ale i żywność pochodzenia roślinnego: nasiona konopi siewnych i pozyskiwany z nich olej spożywczy, olej lniany, z orzechów włoskich i same orzechy, olej makadamia, migdały, nasiona szałwii, kiełki zbóż.

 

2.    Czekolada

Kakao zawiera trzy związki, które regulują funkcjonowanie układu endokannabinodowego, są to anandamid oraz dwie substancje naśladujące efekty wywołane przez ten ostatni, czyli N-oleiloetanoloaminę oraz N-linoiloetanoloaminę. Związki te mogą hamować rozkład wytwarzanych przez organizm endokannabinoidów, powodując zwiększenie ich poziomu. Warto podkreślić, że te związki posiadają także własną aktywność kannabinoidową, to znaczy, że same mogą oddziaływać na struktury układu endokannabinoidowego i tym samym regulować jego działanie. Zawartość anandamidu i jego krewniaków w czekoladzie jest bardzo zróżnicowana i w głównej mierze zależy od jej rodzaju- najwyższą zawartością może poszczycić się ciemna czekolada i kakao. Inne związki zawarte w czekoladzie (głównie polifenole) mogą być pomocne w zapobieganiu chorobom serca, udarom i demencji starczej. W związku z tym, zalecamy spożywanie gorzkiej czekolady o zawartości kakao przekraczającej 70%.

 

3.    Zioła i herbata 

Liczne zioła i herbata zawierają związki, które mogą wzmocnić funkcjonowanie układu endokannabinoidowego. Beta-kariofilen jest terpenem występującym w czarnym pieprzu, melisie, chmielu, goździkach, oregano, cynamonie, a także w konopiach. Selektywnie stymuluje on receptory kannabinoidowe CB2, co stanowi cenną właściwość w terapii zaburzeń o podłożu zapalnym.

Jeżówka (Echinacea), często stosowana przez zielarzy przez okres do dziesięciu dni w celu stymulacji układu odpornościowego podczas infekcji, zawiera związki pobudzające receptor CB2. Camelia sinensis, powszechnie znana jako „herbata”, zawiera związki, które z jednej strony zapobiegają rozpadowi endokannabinoidów, a z drugiej mogą stymulować receptory kannabinoidowe. Kurkuma, żółta przyprawa w proszku- curry, zawiera kurkuminę, która również podnosi poziom endokannabinoidów, choć ze względu na jej słabą biodostępność, warto stosować ją z pieprzem lub zawartą w nim piperyną.

 

4.   Postaw na ekologię 

Niektóre pestycydy (np. chloropiryfos) zakłócają funkcjonowanie układu endokannabinoidowego. Ftalany, często dodawane do plastikowych i blaszanych pojemników na żywność oraz butelek z wodą, blokują receptory kannabinoidowe i zaburzają układ hormonalny organizmu. Jeśli to możliwe, wybieraj pojemniki na żywność ze szkła lub stali nierdzewnej i nigdy nie jedz żywności podgrzanej w plastiku.

 

 

Opracowano na podstawie:

https://www.leafly.com/news/health/how-to-stimulate-the-endocannabinoid-system-without-cannabis

di Tomaso E, Beltramo M, Piomelli D (Aug 1996). „Brain cannabinoids in chocolate”. Nature. 382 (6593): 677–8.

Ewa Materac, Zbigniew Marczyński, Kazimiera Henryka Bodek, ROLA KWASÓW TŁUSZCZOWYCH OMEGA-3  i OMEGA-6 W ORGANIZMIE CZŁOWIEKA, Zakład Farmacji Aptecznej Katedry Farmacji Stosowanej Uniwersytetu Medycznego w Łodzi, BROMAT. CHEM. TOKSYKOL. – XLVI, 2013, 2, str. 225 – 233

https://www.medicaljane.com/category/cannabis-classroom/terpenes/#what-are-flavonoids

https://dieta.mp.pl/aktualnosci/184676,polak-zjada-ok-63-kg-czekolady-rocznie