Rak stercza plasuje się na drugim miejscu w niechlubnym rankingu  najczęściej występujących nowotworów wśród polskich mężczyzn, a największe ryzyko zachorowania dotyczy panów po 45 roku życia. Statystyki pokazują, że w 2012 roku ten typ nowotworu był diagnozowany u około 11 tys. mężczyzn w Polsce, natomiast dane na obecny rok mówią już o 16 tys. nowych przypadków. Eksperci przewidują, że w ciągu najbliższych 12 lat zachorowalność na nowotwór stercza w naszym kraju może wzrosnąć o jedną trzecią.

W związku z tak dużą skalą problemu, oprócz rozwoju medycyny konwencjonalnej, istnieje zapotrzebowanie na alternatywne terapie, których skuteczność musi być potwierdzona w badaniach naukowych. Realnym kandydatem może okazać się owoc granatu (Punica granatum), w którym wydzielono trzy główne składowe: sok, owocnię (okrywę zewnętrzną) i nasiona. Dwa pierwsze elementy zawierają bogaty zestaw związków polifenolowych, w tym antocyjany: delfinidynę, cyjanidynę i pelargonidynę, nadające soczyście czerwony kolor oraz hydrolizowane taniny, takie jak punikalagina i kwas gallagowy. Inne polifenolowe składniki, które mogą być przedmiotem zainteresowania badaczy, obejmują kemferol, kwercetynę i luteolinę . Natomiast olej pozyskiwany z nasion składa się z 65% -80% sprzężonych kwasów tłuszczowych, a dominującym składnikiem wśród nich jest kwas punikowy.

Okazuje się, że składniki chemiczne zawarte w granacie wywierają synergistyczne działanie lecznicze. Eksperymenty z zastosowaniem hodowli komórek raka prostaty wykazały, że zarówno sok, jak i wyciąg z tego owocu znacznie hamują ich wzrost. Te doniesienia pozwoliły na przeprowadzenie prób in vivo- w przedklinicznych modelach mysich wspomniane przetwory ograniczały nadmierną proliferację (wzrost) i angiogenezę (tworzenie naczyń krwionośnych) guzów prostaty.

Ważne z naszego punktu widzenia są wyniki badań klinicznych, a te w II fazie udowodniły pozytywny wpływ spożywania soku z granatu u 46 mężczyzn z rakiem gruczołu krokowego, ze wzrastającym stężeniem markera nowotworowego PSA po leczeniu operacyjnym i radioterapii. Podczas trwania eksperymentu nie zgłaszano poważnych zdarzeń niepożądanych, a leczenie było dobrze tolerowane. Przyjmowanie dziennej dawki 570 mg polifenoli (ekwiwalent 240 ml soku z granatu) spowodowało około 4-krotne wydłużenie PSADT (czasu potrzebnego do podwojenia stężenia PSA) średnio z 15 miesięcy do 54 miesięcy. U żadnego pacjenta nie wystąpiły przerzuty w okresie próbnym.

W 2013 r. przeprowadzono inne, randomizowane badanie kliniczne w II fazie z udziałem 104 mężczyzn ze wzrastającym PSA. Pacjenci otrzymywali 1 g lub 3 g ekstraktu dziennie przez 18 miesięcy. Okres czasu potrzebny do podwojenia stężenia PSA wydłużył się o ponad 6 miesięcy z 11,9 do 18,5 miesiąca bez znaczącej różnicy pomiędzy  grupą z niską − 1 g i wysoką − 3 g dawką ekstraktu. Ponownie u żadnego pacjenta nie wystąpiły przerzuty w okresie próbnym.

Statystycznie istotne wydłużenie czasu podwajania PSA i brak progresji przerzutów u żadnego z chorych w obu tych badaniach sugerują istotny potencjał składników granatu w leczeniu nowotworu prostaty.

 

W celach prewencyjnych wystarczy pół do jednej szklanki dziennie, a przy istniejącym już raku stercza powinna być wypijana przynajmniej jedna szklanka soku dziennie. Nie wiadomo czy większe ilości mogą oddziaływać silniej- w prewencji raczej nie powinno się ich stosować, w przypadku nowotworu- decyzję podejmuje lekarz.

Warto pamiętać o tym, aby wypijać sok między głównymi posiłkami oraz ograniczyć w tym czasie spożywanie produktów mlecznych, ponieważ te czynniki mają wpływ na dostępność biologiczną składników aktywnych.

Wraz z upływem czasu komórki nowotworowe mogą stać się niewrażliwe na działanie soku z granatu, które objawia się nagłym i szybkim wzrostem wartości PSA. W takim przypadku warto zastosować ekstrakt zawierający sfermentowane polifenole granatu o większej aktywności biologicznej.

 

UWAGA!

Dane farmakokinetyczne in vitro i próby na zwierzętach stwierdzają możliwość hamowania enzymów wątrobowych CYP3A4 / CYP2C9 przez sok z granatu, co mogłoby wskazywać na potencjalne interakcje z jednocześnie stosowanymi lekami metabolizowanymi przez te enzymy.

Dotychczas prowadzone badania z udziałem ludzi nie potwierdzają tych doniesień. Wyniki eksperymentu nie wykazały, że sok z granatu lub jego ekstrakt hamował CYP2C9, a przez to zwiększał ekspozycję na flurbiprofen.[2] Autorzy badania wywnioskowali, że ryzyko interakcji farmakokinetycznej jest znikome, jeśli sok z granatu jest spożywany przez pacjentów przyjmujących leki metabolizowane przez CYP2C9. Inni naukowcy potwierdzili, że spożywanie raz dziennie soku z granatu nie wpływa na biodostępność doustną i farmakokinetykę midazolamu, substratu CYP3A4. W przeciwieństwie do niego sok grejpfrutowy hamował CYP3A4 zarówno w jelitach, jak i w wątrobie.[3]

 

Bibliografia:

  1. Lei Wang and Manuela Martins-Green , Pomegranate and Its Components as Alternative Treatment for Prostate Cancer, Department of Cell Biology and Neuroscience, University of California Riverside, Riverside, CA 92521, USA, Int. J. Mol. Sci.2014, 15(9), 14949-14966.
  2. Srinivas NR., Is pomegranate juice a potential perpetrator of clinical drug-drug interactions? Review of the in vitro, preclinical and clinical evidence. Eur. J. Drug. Metab. Pharmacokinet. 2013 Dec;38(4):223-9. doi: 10.1007/s13318-013-0137-x. Epub 2013 May 15.3.
  3. Andrade C., Potentially significant versus clinically significant drug interactions: pomegranate juice as case in point., Clin. Psychiatry. 2014 April; 75(4):e292-3.doi:10.4088/JCP.14fo9112.

https://onkologia.mp.pl/aktualnosci/172074,co-trzeci-mezczyzna-przegrywa-walke-z-rakiem-stercza