Trądzik pospolity (zapalenie mieszków włosowych) to przypadłość najczęściej kojarzona z okresem dojrzewania (szacuje się, że nawet 90% nastolatków boryka się z tym problemem dermatologicznym), może pojawić się także z pewnym opóźnieniem, nawet w trzeciej lub czwartej dekadzie życia. Ba, to schorzenie nie omija nawet niemowląt w przypadku których trądzik może rozwinąć się w ciągu pierwszych trzech miesięcy życia, a dolegliwości utrzymują się przez długi okres czasu.

Jako przyczynę pojawienia się trądziku najczęściej wymienia się predyspozycje genetyczne, ale zmiany mogą dać o sobie znać na skutek stresu, stosowania nieodpowiednich preparatów, które blokują pory np. tłustych kremów, środków nawilżających czy kosmetyków do makijażu. Ważna jest także dieta– produkty o wysokim indeksie glikemicznym lub o potencjale alergizującym np. mleko, orzeszki, mogą przyczynić się do wystąpienia zmian trądzikowych. Nie zapominajmy również o niektórych lekach, w tym doustnych środkach antykoncepcyjnych, glikokortykosteroidach czy hormonach anabolicznych, które mogą powodować lub nasilać już istniejący trądzik.

Sam proces powstania zmian trądzikowych charakteryzuje się wzmożonym wydzielaniem łoju na skutek działania hormonów płciowych oraz nadmierną proliferacją i rogowaceniem skóry, które przyczyniają się do zmniejszenia światła przewodów wyprowadzających gruczołów łojowych, co nieuchronnie prowadzi do ich blokowania. Konsekwencją wspomnianego procesu jest powstanie stanu zapalnego  w wyniku nadmiernego wzrostu bakterii, w tym głównie Propionibacterium acnes. Uwolnienie zawartości zablokowanych porów na skutek wyciskania lub skubania może przyczynić się do intensyfikacji zapalenia i bliznowacenia rany.

Leczenie trądziku zależy od jego umiejscowienia, ciężkości oraz postaci, niemniej jednak najczęściej stosowane są retinoidy (izotretynoina, tazaroten), leki przeciwbakteryjne (antybiotyki np. tetracykliny, erytromycyna, amoksycylina lub nadtlenek benzoilu czy kwas azelainowy), ponadto preparaty hormonalne czy o działaniu miejscowo złuszczającym np. kwas salicylowy. Niestety wskazane środki, choć skuteczne, nie są pozbawione mniej lub bardziej dotkliwych działań ubocznych.

Alternatywą mogą okazać się fitokannabinoidy, wszak nasz układ endokanabinoidowy  reguluje wiele procesów fizjologicznych, w tym wzrost, proliferację oraz różnicowanie poszczególnych typów komórek skóry i jej przydatków, takich jak mieszki włosowe czy gruczoły łojowe. Być może pewne nieprawidłowości w działaniu systemu endokannabinoidowego mogą przyczynić się do rozwoju wielu stanów patologicznych i chorób skóry np. trądziku, łojotoku, alergicznego zapalenia skóry czy łuszczycy.

Patologiczny stan powstawania trądziku obejmuje nadprodukcję łoju (substancji tłuszczowej), który fizjologicznie jest wydalany przez gruczoły łojowe w celu wytworzenia bariery na powierzchni skóry, nieprzepuszczalnej dla wody i innych czynników zewnętrznych. Co ciekawe, gruczoły łojowe i mieszki włosowe na swojej powierzchni posiadają receptory kannabinoidowe CB1 i CB2, podobnie jak główne komórki skóry- keratynocyty (rysunek poniżej).

 

Z badań wynika, że endokannabinoidy m.in. anandamid, zwiększają syntezę łoju w gruczołach łojowych (z ang. sebaceous glands), pogarszając stan zapalny i intensyfikując zmiany dermatologiczne.

Skoro endokannabinoidy są tak ważne dla pracy gruczołów łojowych, to czy na ten proces podobnie wpłyną fitokannabinoidy, w tym CBD? Okazuje się, że kannabidiol działa dokładnie odwrotnie w stosunku do endokannabinoidów- nie stymuluje, ale hamuje syntezę łoju, a przez to zachowuje się jak wysoce skuteczny środek  sebostatyczny. Stosowanie CBD na liniach ludzkich komórek łojowych ograniczało także działania lipogenne (łojotwórcze) innych związków, w tym kwasu arachidonowego czy testosteronu.

W tym przypadku jako potencjalny mechanizm działania CBD wymienia się wpływ na aktywację receptora waniloidowego (TRPV4), który wpływa na metabolizm glukozy i lipidów, hamując w ten sposób lipogenezę (tworzenie łoju). CBD wywiera również złożone działanie przeciwzapalne i antyproliferacyjne (zapobiega patologicznemu namnażaniu się komórek skóry i ich nadmiernemu rogowaceniu).

Powyższe ustalenia sugerują, że ze względu na kompleksowe działanie lipostatyczne, antyproliferacyjne i przeciwzapalne, kannabidiol jest obiecującym środkiem terapeutycznym do leczenia trądziku pospolitego.

 

Bibliografia:

Cannabidiol exerts sebostatic and antiinflammatory effects on human sebocytes, Attila Olah, Tamas Biro, Istvan Borbiro, Koji Sugawara i współp., 2004

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/19608284

https://www.mp.pl/medycynarodzinna/artykuly/122287,szybkie-leczenie-tradziku-poprawia-jakosc-zycia

http://www.mp.pl/artykuly/13881,diagnostyka-i-leczenie-tradziku