Wirus HPV (Human Papillomavirus) to inaczej wirus brodawczaka ludzkiego. Jest on jednym z czynników etiologicznych odpowiedzialnych za pojawienie się zmian skórnych/nabłonkowych w okolicach narządów płciowych, odbytu, a także jamy ustnej i gardła o różnym stopniu zaawansowania. Do zakażenia wirusem HPV dochodzi najczęściej drogą płciową, w niedługim okresie po rozpoczęciu aktywności seksualnej. Szacuje się, że w ciągu całego życia aż 50-80% aktywnych seksualnie kobiet i mężczyzn będzie zakażonych wirusem HPV.

Dotychczas zidentyfikowano około 150 typów tego wirusa, z czego około 40 powoduje występowanie zmian w wymienionych częściach ciała, a przyjmują one postać brodawek i brodawczaków. Ze względu na zdolność onkogenną (zdolność do wywoływania zmian rakowych), wirusy dzielą się na słabo onkogenne i wysoce onkogenne. Wirusy pierwszego rodzaju (przykładowo wirusy HPV- 6 i HPV-11) wywołują jedynie łagodne zmiany brodawkowe, natomiast w przypadku tych drugich-  dochodzi do rozwoju zmian przedrakowych i rakowych w obrębie zainfekowanych komórek nabłonka. Wysoce onkogennymi typami wirusa są wirusy HPV-16, HPV-18 i HPV-45. To one w głównej mierze są odpowiedzialne za pojawienie się zmian przednowotworowych, co sprzyja m.in. rozwojowi raka płaskonabłonkowego i gruczołowego szyjki macicy. Typy HPV-16 i HPV-18 są odpowiedzialne za wywoływanie raka pochwy, prącia, odbytu, jamy ustnej i gardła.

Właśnie dlatego Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) zaliczyła wirusy HPV-16 i HPV-18 w niechlubny poczet czynników mogących wywoływać nowotwory u ludzi. Szczególnie dużo mówi się o ryzyku jakie niesie zakażenie onkogennymi typami wirusa u kobiet. Mowa oczywiście o rozwoju raka szyjki macicy, który zbiera śmiertelne żniwo wśród Pań żyjących na całym świecie. Szacunki mówią o tym, że każdego roku z powodu zachorowania na ten rodzaj nowotworu umiera 230 000 kobiet, a liczba nowych zachorowań na tendencję wzrostową (obecnie jest to około 470 000 kobiet rocznie). Według polskich statystyk, co roku stwierdza się wśród Polek ok. 3 000 zachorowań na raka szyjki macicy. Niestety, połowa kobiet umiera z powodu nowotworu.

Pojawia się więc pytanie w jaki sposób zabezpieczyć się przed zachorowaniem. Do celów profilaktycznych przed zakażeniem wirusem HPV (i nie tylko) warto stosować zabezpieczenie podczas stosunków seksualnych, a w przypadku kobiet- regularnie poddawać się badaniom cytologicznym. Dodatkowo należy rozważyć zaszczepienie się przeciwko HPV szczególnie w przypadku osób z następujących grup:

  • dziewczęta w wieku 11 – 12 lat
  • dziewczęta w wieku 13-18 lat, które wcześniej nie były szczepione
  • chłopcy w wieku powyżej 11-12 lat
  • młodzi, homoseksualni mężczyźni, którzy wcześniej nie zostali wcześniej zaszczepieni
  • nosiciele wirusa HIV obydwu płci w wieku 9-26 lat, którzy nie zostali wcześniej zaszczepieni.

 

Szczepionki w dużym stopniu zapewniają ochronę przed najgroźniejszymi wirusami HPV- 16 i 18, dzięki czemu istotnie zmniejszają ryzyko zakażenia się wirusem, a tym samym zapewniają prewencję przed rozwojem brodawek/ brodawczaków narządów płciowych oraz pojawieniem się zmian przedrakowych szyjki macicy, pochwy, sromu czy prącia i odbytu.

Należy jednak pamiętać o tym, że szczepionka wykazuje najwyższą skuteczność u młodych ludzi, którzy jeszcze nie rozpoczęli aktywności seksualnej.

Uznaje się, że obecnie stosowane szczepionki przeciw HPV są bezpieczne i dobrze tolerowane, a możliwe działania uboczne wynikające z ich podawania m.in. ból w miejscu wstrzyknięcia, zaczerwienienie, świąd, obrzęk, zmęczenie, ból głowy i mięśni, utrzymują się nie dłużej niż 2-3 dni od momentu zaszczepienia.

Niemniej jednak w 2015 na łamach czasopisma naukowego „Clinical Rheumatology” pojawił artykuł autorstwa Manuela Martíneza-Lavina z Instituto Nacional de Cardiología Ignacio Chávez w Meksyku, w którym autor opisał przypadki młodych kobiet skarżących się na objawy podobne do tych stwierdzanych w fibromialgii m.in. na przewlekły ból z parastezjami (uczuciem mrowienia, drętwienia najczęściej kończyn górnych i dolnych), bóle głowy, przewlekłe zmęczenie czy hipotonię (niedociśnienie) z omdleniami po tym jak zaszczepiły się przeciwko HPV (szczepionka czterowalentna). Takie objawy występują bardzo rzadko, stąd autora artykułu zastanowił związek czasowy pomiędzy zaszczepieniem się tym typem szczepionki a zgłoszeniem nietypowych objawów przez kobiety w niedługim czasie po szczepieniu.

Te nietypowe objawy przypominające fibromialgię mogą świadczyć o ingerencji szczepionki w działanie układu układu endokannabinoidowego. Taką wersję przyjęli włoscy medycy z Uniwersytetu w Modenie, którzy przeprowadzili wstępne badanie nad wpływem kannabidiolu (CBD) w łagodzeniu objawów występujących u 12 dziewcząt i kobiet w wieku 12-24 lata po zaszczepieniu się przeciwko HPV. Kannabidiol wpływa tonizująco na pracę układu endokannabinoidowego, stąd jego zastosowanie powinno hipotetycznie łagodzić objawy fibromialgiopodobne pojawiające się po zaszczepieniu.

Całe badanie trwało 3 miesiące w czasie których dziewczęta i kobiety stosowały olej CBD podjęzykowo (początkowo niskie dawki, później do 25 mg CBD/kg m.c.). Jakość życia pacjentek oceniano za pomocą kwestionariusza oceny jakości życia (SF-36). Jak wyglądały wyniki? Dwie pacjentki zrezygnowały z badania z powodu działań niepożądanych, a dwie kolejne przerwały leczenie z powodu braku poprawy. W przypadku pozostałych 8 Pań stwierdzono poprawę jakości życia w zakresie ogólnej witalności, sprawności fizycznej, psychicznej i zdolności do funkcjonowania w społeczeństwie. Pomimo otrzymanych dobrych rezultatów, autorzy badania wciąż podkreślają konieczność przeprowadzenia szeroko zakrojonych badań obejmujących jeszcze więcej pacjentek cierpiących z powodu wspomnianych wyżej objawów tuż po zaszczepieniu się przeciwko HPV. Jak sami widzicie, ze wstępnych eksperymentów wynika, że CBD posiada w tym zakresie duży potencjał.

 

 

Bibliografia:

https://podyplomie.pl/publish/system/articles/pdfarticles/000/014/664/original/64-72.pdf?1481027927

HPV

https://www.mp.pl/szczepienia/aktualnosci/123665,ema-oceni-profil-bezpieczenstwa-szczepionek-przeciwko-hpv

https://www.ima.org.il/MedicineIMAJ/viewarticle.aspx?year=2017&month=02&page=79

https://link.springer.com/article/10.1007/s10067-015-2969-z

Russo E., Clinical endocannabinoid deficiency (CECD): can this concept explain therapeutic benefits of cannabis in migraine, fibromyalgia, irritable bowel syndrome and other treatment-resistant conditions? Neuro Endocrinol Lett. 2004 Feb-Apr;25(1-2):31-9.