W jednym z naszych majowych artykułów pisaliśmy na temat możliwości zastosowania kannabidiolu w leczeniu urazowego uszkodzenia mózgu. Możecie go przeczytać tutaj ARTYKUŁ
Okazuje się, że potencjalne możliwości przeistaczają się w realnie prowadzone badania. Amerykański Uniwersytet w Miami otrzymał grant naukowy w kwocie 16 milionów dolarów na eksperyment sprawdzający potencjalne wykorzystanie preparatu (docelowo tabletki) zawierającego kannabinoidy w terapii wstrząsu mózgu. Same eksperymenty potrwają około 5 lat i będą składać się z trzech etapów. Naukowcy wierzą w to, że zastosowanie kannabinoidów zmniejszy stan zapalny w obrębie tkanki mózgowej objętej udarem. Dr Michael E. Hoffer tak tłumaczy konieczność przeprowadzenia badań:

„Urazowe uszkodzenie mózgu lub inaczej wstrząs mózgu (są to terminy synonimiczne) stanowi duży problem w skali całego kraju ( Stanach Zjednoczonych). Należy więc znaleźć środki zaradcze tak, aby pomóc pacjentom w jak najkrótszym czasie po wystąpieniu wstrząsu i zapobiec długoterminowym konsekwencjom zdrowotnym będących jego wynikiem.cTen projekt zbada skuteczność właśnie jednego z tych potencjalnych środków zaradczych, które można zastosować u osób po urazie głowy. Składnikami leku są kannabinoidy. Zdajemy sobie sprawę, że większość osób słysząc to pojęcie będzie myślało, że stosujemy marihuanę. Ale jest ekstrakt z konopi, który zawiera substancje aktywne, w tym testowany przez nas kannabidiol, który nie jest związkiem psychoaktywnym. Ludzie nie wiedzą o tym, że przecież w naszym organizmie znajduje się układ endokannabinoidowy, który odpowiada za wiele ważnych funkcji życiowych. My z kolei wydobywamy z rośliny konopi związki, które mają wpływ na wspomniany układ fizjologiczny.

Wracając jednak to meritum. Najczęstsze urazy głowy występują u ofiar różnego rodzaju wypadków oraz sportowców. Większości z nich (według szacunków- 70%) udaje się wrócić do pełni zdrowia, ale w przypadku 30% pojawiają się komplikacje, wiele z nich ma długofalowe konsekwencje. Mamy nadzieję, że uda się znaleźć lek, bezpieczną (pozbawioną poważnych skutków ubocznych) tabletkę, którą będzie można podać pacjentom w przypadku podejrzenia wstrząsu mózgu lub po ostatecznym postawieniu diagnozy.”

Badacze już wiosną bieżącego roku rozpoczęli doświadczenia przedkliniczne z udziałem zwierząt. Warto nadmienić, że tego typu badania były prowadzone już w  2012 r., kiedy to inny zespół naukowców przeprowadził eksperymenty z udziałem nowonarodzonych szczurów. W sztuczny sposób (ograniczając przepływ krwi w tętnicach mózgowych, a tym samym poziom tlenu dostarczanego do tego narządu) wywołano uszkodzenie mózgu. Naukowcy odkryli, że podawanie CBD zmniejsza objętość i stopień uszkodzenia tkanki, a także zmniejsza stan zapalny i zapobiega powstawaniu późniejszych zaburzeń neurologicznych.

Teraz kolej na sprawdzenie skuteczności m.in. CBD u ludzi. Kolejnym etapem w opisywanym na początku badaniu będzie przeprowadzenie niewielkiego badania pilotażowego. Lek zawierający kannabinoidy będzie podawany pacjentom z podejrzeniem występowania (tuż po wypadku i już po postawieniu diagnozy) wstrząśnienia mózgu. Ostatnim etapem będzie pełne badanie kliniczne w celu ustalenia, czy tabletka jest skuteczna u pacjentów cierpiących z powodu urazowego uszkodzenia mózgu, czy to na wczesnym etapie czy u tych borykających z konsekwencjami przebytego wstrząsu.

Wspomniana tabletka, która zostanie przetestowana w badaniach, tak naprawdę oprócz kannabidiolu zawiera także syntetyczny kannabinoid- deksanabinol. Ten ostatni nie ma wpływu na recepty kannabinoidowe, ale działa antagonistyczne (blokuje) receptory innego typu- NMDA. Nadmierna aktywacja receptora N-metylo-D-asparaginowego (NMDA) powoduje bardzo silny napływ jonów wapnia do komórek (w tym nerwowych), co jest zjawiskiem niekorzystnym. Badania pokazują, że taki właśnie mechanizm może być współodpowiedzialny za rozwój chorób neurodegeneracyjnych, w tym m.in. choroby Alzheimera. Lek, który blokuje receptory NMDA, działa więc ochronnie na komórki nerwowe (neuroprotekcyjnie). W taki sposób działa podawana w chorobie Alzheimera- memantyna.

Jonathan Gilbert, dyrektor generalny Scythian Biosciences, firmy badawczo-rozwojowej, która finansuje badania na Uniwersytecie w Miami,  w wywiadzie udzielonym w grudniu 2016 roku powiedział:

„Podawanie kannabinoidów w przypadku wstrząśnienia mózgu, może okazać się więc przełomem, o ile skuteczność tych związków zostanie udowodniona m.in. w prowadzonych przez nas badaniach klinicznych”.

Badacze liczą także na to, że oprócz działania przeciwzapalnego i neuroochronnego, szczególnie CBD sprawdzi się w łagodzeniu długoterminowych konsekwencji przebytego wstrząsu, w postaci np. nasilonego lęku czy bezsenności.  

 

Bibliografia:

https://www.concussionrecoveryresource.com/cbd-research

https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0028390812002328

Dingledine R, Borges K, Bowie D, Traynelis SF (March 1999). „The glutamate receptor ion channels”Pharmacol. Rev. 51 (1): 7–61

Korbut R., Farmakologia, wyd. PZWL, Warszawa 2017